Χώρος και εξουσία είναι έννοιες άμεσα αλληλένδετες.

Παναγιώτης Ξηρουχάκης
Χώρος και εξουσία είναι έννοιες άμεσα αλληλένδετες. Και αυτό γιατί η εξουσία παράγει το χώρο. Η σχολή της εξάρτησης, που προέρχεται από τη νεομαρξιστική παράδοση, αποτέλεσε μία από τις πιο σημαντικές προσπάθειες  που έγινε στο παρελθόν για να μελετηθούν οι  χωρικές προεκτάσεις της καπιταλιστικής εξουσίας. 

 

Σε γενικές  γραμμές, οι μαρξιστικές και  νεομαρξιστικές  προσεγγίσεις αναλύουν την κοινωνική κατάσταση (και κατά προέκταση τον χώρο) δίνοντας   προτεραιότητα στην συλλογική δράση και στο ρόλο των δομικών – ιστορικών και κοινωνικοοικονομικών παραγόντων. O Μαρξ πίστευε ότι η γεωγραφική επέκταση των καπιταλιστικών σχέσεων θα οδηγούσε στη σύγκλιση της οικονομικοκοινωνικής ανάπτυξης ανάμεσα σε διαφορετικές χώρες κάτι που δεν βρίσκει σύμφωνο τον Λένιν αλλά ούτε τη Luxemburg.

Πιο συγκεκριμένα ο Λένιν αναφέρεται στον ιμπεριαλισμό ως ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού. Συνδέει λοιπόν το φαινόμενο του ιμπεριαλισμού με την άνοδο του μονοπωλιακού κεφαλαίου και τη στενή διαπλοκή του με το κράτος (κρατικομονοπωλιακός καπιταλισμός). Έτσι ο Λένιν δίνει στην παραγωγική διαδικασία και στον καπιταλισμό διεθνείς διαστάσεις, καθώς ο καπιταλισμός σε μία συγκεκριμένη φάση ανάπτυξης του έχει επεκτατικά χαρακτηριστικά (ιμπεριαλισμός).

 

Σύμφωνα με τη λενινιστική θεωρία άμεση επιδίωξη του καπιταλισμού στη κρατικομονοπωλιακή του φάση είναι η εξασφάλιση των αγορών των αδύναμων κρατών για τα προϊόντα του και η εκμετάλλευση της φθηνής εργασίας από τις φτωχότερες χώρες (με την εγκατάσταση εργοστασίων εκεί ή με τη μεταφορά φθηνού εργατικού δυναμικού από αυτές προς τα ιμπεριαλιστικά κέντρα μέσω της μετανάστευσης). Αυτό το πραγματώνει βέβαια μέσω των ιμπεριαλιστικών κατακτήσεων που εγκαθιστούν μία διεθνή άνιση οικονομική πραγματικότητα στην οποία ισχυρό ρόλο έχουν τα ιμπεριαλιστικά κράτη και αδύναμο τα κράτη και οι λαοί που υποτάσσονται στους ιμπεριαλιστές.

 Έτσι λοιπόν ο Λένιν αποδίδει την άνιση ανάπτυξη μεταξύ διαφορετικών περιοχών της Γης στη φύση του καπιταλισμού και στην ανάγκη που έχει σαν σύστημα να επιβάλλεται οικονομικά σε φτωχότερες οικονομικές ζώνες. Η θεωρία αυτή του Λένιν θα συνδεθεί αργότερα με τις λατινοαμερικανικές θεωρίες εξάρτησης που προσπάθησαν να εξηγήσουν τις αιτίες της ανάπτυξης και της υπανάπτυξης σε διεθνή κλίμακα (βλ. πχ Frank 1967). Σύμφωνα με τις θεωρίες αυτές, οι χώρες του Τρίτου Κόσμου οφείλουν την καθυστέρησή τους στη σχέση εξάρτησης που έχουν με την καπιταλιστική Δύση. Η υπανάπτυξή τους θα αναπαράγεται όσο παραμένουν κάτω από καπιταλιστικό καθεστώς και μόνο αν ξεφύγουν από αυτό μπορούν να ορθοποδήσουν, καθώς βασική προϋπόθεση της ύπαρξης ισχυρών οικονομικά κρατών είναι η υπανάπτυξη των φτωχών χωρών.

Η Luxemburg  διατυπώνει την άποψη ότι αντίθετα με ότι πίστευε ο Μαρξ  η συσσώρευση κεφαλαίου, δηλαδή η ίδια η βασική συνθήκη ύπαρξης του καπιταλισμού, θα ήταν αδύνατη χωρίς την ύπαρξη μη καπιταλιστικών χωρών.

Μια νεομαρξιστική σχολή σκέψης που όπως ήδη αναφέρθηκε προέρχεται από την  ανάλυση των Λένιν και Luxemburg, είναι η σχολή της εξάρτησης. Σε γενικές γραμμές η σχολή αυτή υποστηρίζει ότι στα πλαίσια του διεθνούς καταμερισμού εργασίας που επιβάλλεται από τις ισχυρές οικονομίες του καπιταλιστικού κέντρου, οι αναπτυσσόμενες χώρες της περιφέρειας μετατρέπονται σε πηγές πρώτων υλών και φτηνού εργατικού δυναμικού (μετανάστευση) για τις πρώτες. Το κέντρο με τη σειρά του εξάγει προϊόντα στην περιφέρεια υψηλότερης ενσωματωμένης αξίας (βιομηχανικά προϊόντα και υπηρεσίες). Έτσι έχουμε μονίμως γεωγραφική μεταφορά αξίας από την περιφέρεια στο αναπτυγμένο κέντρο. Συνεπώς, αφού το κέντρο είναι υπεύθυνο για την υπανάπτυξη της περιφέρειας είναι προφανώς υπεύθυνο και για την μετανάστευση προς  αυτό, αφού η υπανάπτυξη στην περιφέρεια που είναι η αιτία φυγής των εργατών, είναι και δικό του έργο.

Ο A.G. Frank με το το κλασικό του βιβλίο Capitalism and Underdevelopment in Latin America (Frank, 1967) είναι  ένας από τους πιο γνωστούς θεωρητικούς της σχολής της εξάρτησης. Βασισμένος στην εμπειρία των χωρών της Λατινικής Αμερικής υποστήριξε ότι ο «εκσυγχρονισμός»  των υποανάπτυκτων οικονομιών δεν οδηγεί στην ανάπτυξη αλλά στην «ανάπτυξη της υπανάπτυξης» (development  of  underdevelopment). Με άλλα λόγια το κέντρο έχει ανάγκη την υποανάπτυκτη περιφέρεια και είναι προς το συμφέρον του αυτή η ανισότητα να διαιωνίζεται.

 Ο Frank διαχωρίζεται από την ορθόδοξη μαρξιστική σκέψη καθώς  πιστεύει ότι ο καπιταλισμός πρέπει να αναλύεται σαν παγκόσμιο σύστημα και όχι σαν εθνικό, όπως διαφαίνεται στις αναλύσεις του Μαρξ στο Κεφάλαιο. Ο Frank δίνει μεγάλη αξία στην γεωπολιτική και στις αλληλοδιαπλεκόμενες οικονομικές σχέσεις των κρατών. Σημασία μεγάλη στην ανάλυση του έχουν οι σχέσεις των ισχυρών καπιταλιστικών χωρών του κέντρου με τις υπόλοιπες αναπτυσσόμενες χώρες της περιφέρειας . Για τον παραπάνω θεωρητικό, η σχέση ανάμεσα σε μια καπιταλιστική δύναμη και σε μια μικρή σχετικά οικονομική δύναμη  περιγράφεται από την σχέση εξάρτησης «Δορυφόρος-Μητρόπολη».

 

Μέσα λοιπόν στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα οι λίγες Μητροπόλεις θα εκμεταλλεύονται τους δορυφόρους που θα προσανατολίζουν όλη σχεδόν την  εμπορική τους παραγωγή (πρώτες ύλες και αγροτικά προϊόντα) προς τις Μητροπόλεις παίρνοντας σε αντάλλαγμα βιομηχανικά είδη έντασης κεφαλαίου και τεχνολογίας που οι Μητροπόλεις παράγουν. Η Μητρόπολη μέσω αυτής της άνισης ανταλλαγής θα καταφέρει να ελέγξει στη συνέχεια  τη βιομηχανική παραγωγή του Δορυφόρου. Τελικά, η Μητρόπολη απορροφά όλο το πλεόνασμα του Δορυφόρου και θα βγει κερδισμένη από τις ανταλλαγές που περιγράφτηκαν. Η άνιση σχέση μιας χώρας με μιαν άλλη θα οριστεί σαν εξάρτηση. Η σχέση αυτή είναι δεσμευτική για τη χώρα δορυφόρο, γιατί ακόμα και αν αυτή επιθυμεί να ξεφύγει από αυτή την οικονομική και πολιτική κατάσταση είναι πολύ δύσκολο να το πράξει. Τομείς και κλάδοι παραγωγής που παράγουν προϊόντα που η Μητρόπολη απορροφά, είναι διογκωμένοι ενώ αφήνονται  σε στασιμότητα κάποιοι άλλοι παραγωγικοί τομείς και κλάδοι που θα μπορούσαν να είναι χρήσιμοι για μια περισσότερο ισόρροπη και ολοκληρωμένη οικονομική ανάπτυξη της χώρας-δορυφόρου. Οι χώρες αυτές, συνεπώς, δεν είναι σε θέση να διαμορφώσουν αυτόνομα την εσωτερική τους παραγωγή  και να καθορίσουν οι ίδιες την οικονομική και κοινωνική τους πορεία.

Η εξάρτηση του κράτους-δορυφόρου από τη Μητρόπολη δε θα μπορούσε να μην έχει και την ιδεολογική της «συγκάλυψη», ώστε να νομιμοποιείται απέναντι στο φτωχό πληθυσμό του κράτους δορυφόρου που χάνει και τα περισσότερα από αυτή τη σχέση εξάρτησης. Ο Frank λοιπόν υποστηρίζει ότι  στη χώρα δορυφόρο πρέπει να δημιουργηθεί η πολιτική και κοινωνική δομή που θα αναπαράγει το σύστημα της εξάρτησης. Αυτό γίνεται κυρίως από την άρχουσα τάξη της χώρας δορυφόρου (που έχοντας οικονομικά προνόμια από αυτή τη σχέση) θα αναλάβει  τον ρόλο της διαιώνισης της εξάρτησης με το να παρέχει ένα ιδεολογικό και πολιτικό προκάλυμμα σε αυτή την εξάρτηση παρουσιάζοντας τη σαν κάτι φυσικό ή αναγκαίο για την οικονομική πρόοδο της χώρας. Έτσι, με το να διαιωνίζει τη σχέση εξάρτησης, διαιωνίζει ταυτόχρονα και την επιβίωση της.

Ένας άλλος σημαντικός μελετητής της άνισης ανάπτυξης σε διεθνή κλίμακα είναι ο Αιγύπτιος οικονομολόγος Samir Amin, ο οποίος είναι επίσης επηρεασμένος από τη μαρξιστική σκέψη και έχει πολλά κοινά με τη σχολή της εξάρτησης. Όμως ο Amin δεν ταυτίζεται ακριβώς με αυτή την σχολή. Πιο συγκεκριμένα στο κλασικό του έργο Άνιση Ανάπτυξη (Αμίν, 1976) θεωρεί ότι πρέπει να μελετηθεί η έννοια της ανάπτυξης σε παγκόσμια κλίμακα ώστε να  κατανοηθούν οι λόγοι που κάποιες χώρες (οι λεγόμενες αναπτυσσόμενες) δεν αναπτύσσονται όπως οι αναπτυγμένες. Στο παγκόσμιο λοιπόν καπιταλιστικό σύστημα (Mουσούρα,2005)   ο Amin διακρίνει δύο ισχυρούς πόλους ανάπτυξης και ισχύος, το κέντρο (χώρες της Δύσης) από τη μια, που είναι και ο ισχυρός πόλος, και την περιφέρεια (αναπτυσσόμενες  χώρες) από την άλλη που είναι ο αδύναμος. Το σημαντικό για τη σκέψη του Amin είναι ότι το κέντρο και η περιφέρεια είναι αλληλένδετοι χωρο-οικονομικοί σχηματισμοί που επηρεάζει ο ένας τον άλλο. Σύμφωνα με αυτόν, η «υπανάπτυξη» της περιφέρειας οφείλεται στο ότι η οικονομία της διαμορφώνεται με τέτοιο τρόπο ώστε να εξυπηρετεί σε οικονομικό επίπεδο το ισχυρό κέντρο.

 

Γενικά ο Αmin θεωρεί ότι στα πλαίσια του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος επικρατούν δυο τύποι καπιταλισμού. Ο καπιταλισμός που χαρακτηρίζει τις αναπτυγμένες χώρες του κέντρου είναι ισχυρός καπιταλισμός, καθώς καθορίζεται από την ίδια την εσωτερική οικονομική και παραγωγική δυναμική του (ενδογενής συσσώρευση). Ο άλλος τύπος καπιταλισμού είναι ο περιφερειακός καπιταλισμός που χαρακτηρίζει τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες και που η λειτουργία του εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τις αναπτυγμένες χώρες (δεν διαθέτει δηλαδή αυτόνομη εσωτερική δυναμική). Ο Αmin πιστεύει ότι τα υψηλά ημερομίσθια στο κέντρο και τα χαμηλά στην περιφέρεια, δημιουργούν μία προβληματική σχέση καθώς  οδηγούν σε άνισες ανταλλαγές μεταξύ του κέντρου και της περιφέρειας (Mουσούρα,2005).

H  κύρια διαφορά της θεωρίας του  Amin από τη θεωρία εξάρτησης του Frank είναι βασικά η ακόλουθη. Ο Frank  λοιπόν θεωρεί ότι η απόσπαση πλεονάσματος από τις χώρες δορυφόρους συντελεί ριζικά  στην ανάπτυξη των μητροπόλεων ταυτόχρονα με την υπανάπτυξη των δορυφόρων. Χωρίς την υπανάπτυξη κάποιων χωρών δε θα υπήρχε ανάπτυξη κάποιων άλλων. Αντίθετα ο Αmin, αν και θεωρεί ότι η ροή πλεονάσματος  είναι σημαντική για την περιφέρεια, δεν πιστεύει ότι είναι  τόσο σημαντική για την ευημερία του καπιταλισμού στο κέντρο (Sing & Denemark eds, 1996). Σαν προέκταση αυτού του τρόπου σκέψης ο Amin δεν είναι ολοκληρωτικά απαισιόδοξος (Mουσούρα,2005), καθώς πιστεύει ότι η ανάπτυξη της υπανάπτυκτης περιφέρειας είναι εφικτή εντός του καπιταλισμού, καθώς η ευημερία του κέντρου δεν είναι συνυφασμένη με τη φτώχεια της περιφέρειας σε τέτοιο ακραίο βαθμό που πιστεύει ο Frank. Ο Amin υποστηρίζει λοιπόν, αντίθετα με τον Frank, ότι η σχετική εξάλειψη της άνισης ανάπτυξης μεταξύ κέντρου και περιφέρειας μπορεί να επιτευχθεί με μια άνοδο των ημερομισθίων στην περιφέρεια (Αντωνοπούλου, 1991). Ο Frank αντίθετα πιστεύει ότι κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό εντός του καπιταλιστικού συστήματος και η μόνη λύση είναι το ξεπέρασμά του.

Η σχολή της εξάρτησης διαφοροποιείται τόσο από την ορθόδοξη (κλασική και νεοκλασική) οικονομική θεωρία, όσο και από την ορθόδοξη μαρξιστική θεωρία του ιμπεριαλισμού. Όπως παρατηρεί ο Φωτόπουλος: «Το παράδειγμα της εξάρτησης αναπτύχθηκε κατά τη μεταπολεμική περίοδο, με στόχο την ερμηνεία της αποτυχίας της καπιταλιστικής  ανάπτυξης στον Τρίτο Κόσμο. Στη πραγματικότητα, το παράδειγμα αυτό αποτελούσε  μια θεωρητική αντίδραση στην αδυναμία τόσο της ορθόδοξης οικονομικής θεωρίας, όσο και των κλασικών μαρξιστικών θεωριών του ιμπεριαλισμού, να εξηγήσουν την αποτυχία αυτή.

 

Το παράδειγμα της  εξάρτησης περιλαμβάνει όλες εκείνες της προσεγγίσεις στις οποίες η υπανάπτυξη θεωρείται ως το αποτέλεσμα συγκεκριμένων σχέσεων εξουσίας μέσα στα πλαίσια ενός παγκόσμιου συστήματος. Οι θεωρίες εξάρτησης  έχουν πολλά σημαντικά κοινά σημεία με τις μαρξιστικές: μια κοσμοθεωρία συγκρουόμενων συμφερόντων, αντί για εκείνη της αρμονίας των ορθόδοξων προσεγγίσεων στην ανάπτυξη ,μια ιστορική αντίληψη της καπιταλιστικής ανάπτυξης αντί για την τυπική ανιστορική ορθόδοξη ανάλυση και τέλος,  μια διεθνιστική προσέγγιση που δίνει έμφαση στην ενιαία φύση της παγκόσμιας οικονομίας, αντί για τη συνηθισμένη ορθόδοξη προσέγγιση που επικεντρώνεται σε έθνη-κράτη ως τις βασικές μονάδες ανάλυσης. Εντούτοις, οι διαφορές μεταξύ της μαρξιστικής και της προσέγγισης της εξάρτησης στο μεθοδολογικό, θεωρητικό και πολιτικό επίπεδο είναι εξίσου σημαντικές» (Φωτόπουλος, 1995).

 Οι μαρξιστές αναλυτές διαφέρουν μεθοδολογικά από τη σχολή της εξάρτησης βασικά στο γεγονός ότι η αναλυτική κατηγορία στη μαρξιστική θεωρία είναι αυτή του τρόπου παραγωγής. Αντίθετα  στις θεωρίες εξάρτησης κεντρική κατηγορία είναι το παγκόσμιο σύστημα. Δηλαδή οι θεωρητικοί της εξάρτησης προσπαθούν να ερμηνεύσουν τον καπιταλισμό μέσω της μελέτης και κατανόησης των παγκόσμιων σχέσεων και διεθνών εξαρτήσεων, ενώ οι θεωρητικοί του μαρξισμού μέσω της μελέτης της παραγωγικής διαδικασίας. Υπάρχουν όμως και άλλες διαφορές ουσιαστικές στην ερμηνεία του καπιταλιστικού συστήματος. Όπως ο παραπάνω θεωρητικός υποστηρίζει: «υπάρχουν θεμελιακές θεωρητικές διάφορες μεταξύ των δυο προσεγγίσεων όσον αφορά τη φύση του ιστορικού ρόλου του καπιταλισμού. Οι μαρξιστές υποθέτουν ότι ο ρόλος του καπιταλισμού στην αναπτυξιακή διαδικασία είναι προοδευτικός και βλέπουν τη συσσώρευση κεφαλαίου ως μια διαδικασία συνεχούς επέκτασης.

 

Από την άλλη μεριά, οι θεωρητικοί της εξάρτησης δεν θεωρούν τον ιστορικό ρόλο του καπιταλισμού απαραίτητα προοδευτικό και βλέπουν τη συσσώρευση κεφαλαίου περισσότερο ως ένα σύστημα μεταφοράς του οικονομικού πλεονάσματος από την περιφέρεια στο κέντρο, παρά ως ένα σύστημα συνεχούς επέκτασης. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι μαρξιστές βλέπουν την υπανάπτυξη ως μια κατάσταση προκαπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, ως ένα παλιότερο ιστορικό στάδιο, ενώ οι θεωρητικοί της  εξάρτησης βλέπουν την υπανάπτυξη ως το αποτέλεσμα της επιβολής ενός συγκεκριμένου μοντέλου καταμερισμού εργασίας στην περιφέρεια, δηλαδή, ως το αποτέλεσμα  της ενσωμάτωσης της στο παγκόσμιο σύστημα σε μια θέση εξάρτησης». (Φωτόπουλος,1995)

O Wallerstein (1979) θεωρεί την άνιση ανταλλαγή μεταξύ κέντρου και περιφέρειας ως αναγκαία για την επέκταση της παγκόσμιας αγοράς και θεωρεί την μετανάστευση ως δομικό στοιχείο του παγκόσμιου συστήματος απαραίτητου για τη συνέχιση της συσσώρευσης του κεφαλαίου.

Ο  Mπακούνιν σε αντίθεση με τον Μαρξ δεν πίστευε ότι η γεωγραφική επέκταση των καπιταλιστικών   σχέσεων θα οδηγούσε στη σύγκλιση της οικονομικοκοινωνικής ανάπτυξης ανάμεσα σε διαφορετικές   χώρες. Ο λόγος για τη λανθασμένη πρόβλεψη του Μαρξ βρίσκεται στη βαθιά πίστη  του γερμανού  επαναστάτη στο βιομηχανικό προλεταριάτο:  Μόνο αυτό μπορούσε να οδηγήσει τον κόσμο στην αταξική κοινωνία. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι ο Μαρξ μετά από κάποιο σημείο άρχισε να πλάθει στο φαντασιακό του  την πραγματικότητα  με βάση την ιδεολογία του και όχι το αντίθετο.

Έτσι γεωγραφικοί χώροι  χωρίς βιομηχανία (όπως πχ η αγροτική ύπαιθρος) δε θα γνωρίσουν  τη γνήσια επανάσταση αφού δεν έχουν βιομηχανικό προλεταριάτο. Αντίθετα μπορούν να γνωρίσουν μόνο εξεγέρσεις (αγροτικές πχ) που οδηγούν στο τίποτα. Το πρόβλημα θα το διορθώσει ο ίδιος ο καπιταλισμός πάντα σύμφωνα με το Μάρξ. Η γεωγραφική επέκταση των καπιταλιστικών   σχέσεων θα οδηγήσει  στη σύγκλιση της οικονομικοκοινωνικής ανάπτυξης, στην άνοδο της βιομηχανίας και τελικά στην ανάδυση του βιομηχανικού προλεταριάτου που τελικά θα πραγματώσει την ταξική επανάσταση. Ο Mπακούνιν  σε αντίθεση με τον Μαρξ δεν πίστευε σε ένα συγκεκριμένο επαναστατικό υποκείμενο. Δεν υποτιμούσε τους ακτήμονες αγρότες ή τους λούμπεν προλετάριους υπανάπτυκτων αστικών περιοχών. Αντίθετα πίστευε στην επαναστατική τους δυναμική. Με άλλα λόγια ο Μπακούνιν έβλεπε  το χώρο (πχ την ύπαιθρο όσο αφορά τους ακτήμονες και τους μικροϊδιοκτήτες γης, τις υπανάπτυκτες αστικές περιοχές όσο αφορά τους λούμπεν  προλετάριους κλπ) σαν προϊόν της επιβολής σε διεθνές επίπεδο ενός συγκεκριμένου μοντέλου καταμερισμού εξουσίας και παραγωγικής διαδικασίας. Η άποψη του Μπακούνιν για κάθε μορφή εξουσίας είναι γνωστή.Πρέπει να καταργηθεί άμεσα.

ΕΛΛΗΝΙΚΟ  ΚΡΑΤΟΣ  ΚΑΙ  ΕΞΑΡΤΗΣΗ

Τελικά και μετά τα τελευταία γεγονότα (κρίση χρέους, μνημόνια κλπ), δε μπορούμε παρά να αναρωτηθούμε: Το ελληνικό κράτος ήταν ο ισχυρός παίκτης των Βαλκανίων ή ένα εξαρτημένο γρανάζι της παγκόσμιας οικονομίας; Η ελληνική αριστερά μέχρι πρότινος δεν είχε μία ξεκάθαρη θέση για το ρόλο της ελληνικής μεγαλοαστικής τάξης. Κάποιοι αριστεροί  και αντιεξουσιαστές  έβλεπαν  την ελληνική πλουτοκρατία  σαν  μία κυρίαρχη δύναμη που έθετε σε σχέση εξάρτησης  τις  γύρω χώρες (όπως έκανε πράγματι  για κάποιο χρονικό διάστημα στη  Βουλγαρία, Αλβανία κλπ). Κάποιοι άλλοι τόνιζαν αντίθετα, τον διαχρονικά εξαρτημένο ρόλο της ελληνικής οικονομίας. Γενικά δεν αποκλείεται  κάποιο κράτος, ενώ  βρίσκεται σε σχέση υποτέλειας  σε σχέση με κάποιο άλλο, να καταφέρνει να έχει εξουσιαστικές σχέσεις με κάποια άλλα μικρότερα. Όπως έγινε και στην περίπτωση της Ελλάδας.
Η ταχύτητα όμως κατάρρευσης του ελληνικού κράτους τα τελευταία δύο χρόνια καταδεικνύει ότι η ελληνική μεγαλοαστική τάξη κάθε άλλο παρά ανεξάρτητη υπήρξε. Η ελληνική οικονομία  αποδείχτηκε  ότι είχε παρασιτικό ρόλο και ότι  κράτος είχε άμεσα προσκολληθεί σε ξένα κράτη και στις  διεθνείς αγορές. Η σαβούρα φεύγει όμως πρώτα όταν το καράβι βουλιάζει. Δεδομένου της παγκόσμιας κρίσης  η ελληνική οικονομία εγκαταλείφτηκε.

Τώρα τελευταία γίνεται πολύ λόγος για τα θετικά του  Ευρώ και την αναγκαιότητα της αποτροπής  της  χρεοκοπίας. Λες και αυτή η αποτροπή  θα έχει την παραμικρή ευεργετική συνέπεια για το φτωχό λαό. Στη χώρα δορυφόρο (Ελλάδα) είχε δημιουργηθεί χρόνια τώρα η πολιτική και κοινωνική δομή που προασπιζόταν  το σύστημα της εξάρτησης. Αυτό γίνονταν  κυρίως από την ελληνική άρχουσα τάξη (δημοσιογράφοι, ψευτοεπιχηρηματίες, πολιτικοί κλπ)  που είχε  αναλάβει  τον ρόλο της  διαιώνισης της εξάρτησης  με  το να παρέχει ένα ιδεολογικό και πολιτικό προκάλυμμα σε αυτή την εξάρτηση παρουσιάζοντας  τη σαν κάτι το  απαραίτητο για  τη  γενική ευμάρεια του πληθυσμού. Το ίδιο κάνει τώρα με τη λυσσαλέα προσπάθεια της να μείνει η χώρα στο Ευρώ. Θυμηθείτε τη μανία της Τρέμης  στα βραδινά δελτία τρόμου όταν μιλούσε για το μνημόνιο και τη σωτηρία της χώρας  από τη χρεωκοπία. Η επιβίωση των μεγαλοαστών είναι άμεσα συνυφασμένη με την καταστροφή του λαού (μια θεωρία μάλιστα υποστηρίζει ότι η χρεοκοπία καθυστερεί ώστε να μπορέσουν οι έλληνες πλούσιοι να μεταφέρουν τα χρήματα τους στο εξωτερικό…)

Κάτι τελευταίο άλλα όχι  λιγότερο  σημαντικό. Οι θεωρίες εξάρτησης έχουν κατά καιρούς  χρησιμοποιηθεί (καπηλευτεί)  από εθνικιστικά κινήματα  τόσο στο εξωτερικό όσο  και στην Ελλάδα (οι καλοί εθνικά «εμείς»  και οι κακοί «ξένοι»). Στην ουσία όμως είναι  θεωρίες που εντάσσονται στη  διεθνιστική παράδοση της αριστεράς. Το ότι ο έλληνας μεγαλοαστός είναι εξαρτημένος από τον αμερικάνο ή γερμανό δεν τον κάνει λιγότερο ένοχο απέναντι στον προλετάριο. Το αντίθετο. Η επιστροφή της Ελλάδας στη δραχμή λοιπόν δε θα προσφέρει πραγματική λύση από τη στιγμή που η μεγαλοαστική τάξη και η εξουσία δεν ανατραπούν. Διεθνώς τα τελευταία χρόνια παρατηρείται  άνοδος  των αμεσοδημοκρατικών κινημάτων παγκοσμίως  που στηρίζονται στην  λογική των  αμεσοδημοκρατικών  συμβούλιων  και  των κολεκτίβων, όπως επίσης  παρατηρείται  άνοδος της δυναμικής της ανταλλακτικής οικονομίας , ενώ  σχεδόν παντού σημειώνονται  γενικευμένες εξεγέρσεις. Όλα τα παραπάνω  δείχνουν ότι δημιουργείται μία διεθνιστική Γεωγραφία της Αντίστασης στη μέχρι πρότινος κυρίαρχη λογική του κεφαλαίου, του νεοφιλελευθερισμού και του κράτους .

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Αμιν, Σ. 1976. Η άνιση ανάπτυξη. Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα.

Amin, A., Thrift, N., eds., 1994. Globalization, Institutions and Regional Development in Europe. Oxford, Oxford University Press.

Amin. Α. (Ed.), (1994), Post Fordism, Α Reader, Blackwell, Oxford

Amin, A., Cohendet, P. 2004. Architectures of knowledge: Firms, capabilities and communities. Oxford: Oxford University Press.

Αντωνοπούλου, Σ. 1991. Η Μαρξιστική Θεωρία της ‘Ανάπτυξης’ και η Σύγκλισή της με το Αστικό Θεωρητικό Πρότυπο. Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα.

Fotopoulos Τ. «The crisis of the growth economy, the withering away of the nation-state and the community-based society». In: Alheit, P. (ed.). 1995, Education,  Culture and Modernization, Roskide University.   

Frank. 1967. Capitalism and underdevelopment in Latin America. Monthly Review Press.

Frank G.A and Gills B.K. (eds)1994. The World System Five Hundred Years or Five Thousand? Routledge, London

Harvey, D. 1982. The Limits to Capital. Blackwell, Oxford

http://www.inclusivedemocracy.org/fotopoulos/greek/grbookstid/ch3.htm

Λένιν. 1976. Ιμπεριαλισμός, ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού. Θεμέλιο, Αθήνα.

Luxemburg R. 1970. Die Akkumulation des Kapitals. Verlag Neue Kritik, Frankfurt.Wallerstain, I. 1979. The capitalist world economy. Cambridge University Press, Cambridge.

Mουσούρα, Δ. 2005. Η έννοια της Ανάπτυξης. Θεωρίες  ανάπτυξης και υποανάπτυξης. ΚΕΤΑ.

Wallerstain, I. 1979. The capitalist world economy. Cambridge University

 

 

Σύντομη Περιγραφή: 

Παναγιώτης Ξηρουχάκης

Χώρος και εξουσία είναι έννοιες άμεσα αλληλένδετες. Και αυτό γιατί η εξουσία παράγει το χώρο. Η σχολή της εξάρτησης, που προέρχεται από τη νεομαρξιστική παράδοση, αποτέλεσε μία από τις πιο σημαντικές προσπάθειες  που έγινε στο παρελθόν για να μελετηθούν οι  χωρικές προεκτάσεις της καπιταλιστικής εξουσίας. 

 

Πόλεμος στον πόλεμο της Νέας Τάξης

Πόλεμος στον πόλεμο της Νέας Τάξης

 Του Δημήτρη Κουφοντίνα*

Εφορμούσα σαν γεράκι κατά των λαών...
Εκατομμύρια φτωχοί...
Ξέρετε, το αίμα
Είναι τόσο πολύ, που κυλάει
σε ποτάμια

Ντέιβισον Μπαντού Επιστολή παραίτησης από το ΔΝΤ, 1988

Εχουμε πόλεμο! Πόλεμο οικονομικό που όπως έλεγε ο Γκάντι είναι πιο φρικτός από τον πόλεμο με τα όπλα, γιατί εξοντώνει μέρα τη μέρα, την κάθε μέρα. Πόλεμο δίχως κανονιοφόρους, εκρήξεις οβίδων, προελάσεις στρατιωτών: Οι αδύναμοι σβήνουν σιωπηλά, τα όνειρα δολοφονούνται αθόρυβα, οι κόποι μιας ζωής εξατμίζονται δίχως κρότους και καπνούς. Οι σύγχρονες τευτονικές ορδές με την παλιά ιδεολογία των Νιμπελούνγκεν - της σφαγής, της αρπαγής, της εκδίκησης (που είναι όπως λέει ο Ζίγκφρινγκ η κινητήρια δύναμη της μοίρας) - οι σημερινοί Βάνδαλοι, Έρουλοι και Αλάριχοι εφορμούν με σινιέ κοστούμια. Μαζί τους και οι εγχώριοι ομόαι-μοί τους, που πλαγιοκοπούν και πλιατσικολογούν ασύδοτα ό,τι απομένει. Πρόθυμοι «να καεί η Ελλάδα για να σωθεί η Ευρώπη».

Πρέπει όμως να σωθεί αυτή η Ευρώπη; Αυτή η νεοφιλελεύθερη ένωση άνισων οικονομιών, με μόνο κοινό το «κοινό» τους νόμισμα, ήταν «εκ κατασκευής» προορισμένη να λειτουργήσει ως μηχανισμός μεταβίβασης του πλούτου της περιφέρειας προς τον Βορρά, προς το κέντρο ισχύος της, τη Γερμανία ιδίως. Η σημερινή κρίση αποκάλυψε αυτή τη δομή, έδειξε με τον πιο βίαιο τρόπο την έλλειψη συνοχής της, καθώς την απειλεί με έκρηξη της ευρωζώνης. Όμως αυτή η έκρηξη θα σαρώσει μόνο τους ανοχύρωτους.

Αυτή η Ευρώπη βρίσκεται σε διαρκή δομική κρίση την τελευταία δεκαετία, ενώ περιθωριοποιείται ολοένα και περισσότερο μέσα στο παγκόσμιο σύστημα. Πιέζεται ασφυκτικά από τις ΗΠΑ και τους νέους καπιταλιστικούς πόλους. Αλληλοσπαράζεται από τις εσωτερικές της αντιθέσεις ανάμεσα στα κεφάλαια και στα κράτη, ανάμεσα στο χρηματιστικό κεφάλαιο και τις άλλες μερίδες του κεφαλαίου (παρότι τα όρια μεταξύ τους γίνονται όλο και πιο δυσδιάκριτα και ασαφή). Αντιθέσεις που δυσκολεύεται όλο και πιο πολύ να τις διαχειριστεί, αντιμετωπίζοντας ζήτημα έκλειψης της πολιτικής και κρίση διακυβέρνησης. Όμως, οι ισχυροί, με τη βαθιά κοινότητα των ταξικών τους συμφερόντων, συνασπίζονται «μια χαρά» όταν πρόκειται να παραδώσουν τον λογαριασμό στους αδύναμους.
Αυτή η Ευρώπη δεν είναι, ούτε μπορεί να εξελιχθεί σε ευρωπαϊκή ένωση των λαών, αυτή είναι η Ευρώπη της Γερμανίας και των περί αυτήν συγγενών κρατών, είναι η Γερμανική Ευρώπη. Η Ευρώπη όπως τη θέλησαν τα γερμανικά ράιχ του 20ού αιώνα, όπως τη σχεδίασαν οι ναζιστές οικονομικοί σύμβουλοι του Χίτλερ σαν τον Έρχαρντ, τον μετέπειτα υπουργό Οικονομικών και καγκελάριο. Της Γερμανίας, που μπορεί να είναι βιομηχανική χώρα με εξαγωγικό προσανατολισμό (παρότι όχι όπως κάποτε, που η βιομηχανία της ήταν η κινητήρια δύναμη της παγκόσμιας οικονομίας), αλλά δεν πρέπει να ξεχνά ότι τα δικά της πλεονάσματα είναι τα δικά μας ελλείμματα.

Μια χώρα διεθνών ληστών, με τα τοκογλυφικά δάνεια. Απατεώνων, με τα υποβρύχια που γέρνουν και τα τανκς που ξεφλουδίζουν. Μιζαδόρων και διαφθορέων, με τη Ζίμενς επικεφαλής. Σορτάκηδων της Ντόιτσεμπανκ με τα ελληνικά ομόλογα. Μια χώρα πρωταθλήτρια στις μαγειρεμένες στατιστικές, με το τεράστιο κρυφό χρέος των 7 τρισεκατομμυρίων ευρώ (Haudelsblatt, 21.9.2011), με την ομολογημένη παραοικονομία του 15%. Μια χώρα που τολμά να υψώνει απειλητικά το δάχτυλο σ' αυτούς που χρωστά εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ πολεμικές αποζημιώσεις, επανορθώσεις και αναγκαστικά δάνεια από τον Δεύτερο, αλλά ακόμη και από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Δίχως αιδώ για τα Κούρνοβα, τους Χορτιάτηδες, τα Κερδύλλια και τα Δίστομα.

Αυτή η Ευρώπη είναι σήμερα ο αδύνατος κρίκος ενός συστήματος σε κρίση. Κρίση συστημική, που σημαίνει ότι το κεφάλαιο προσέκρουσε στα ανυπέρβλητα εσωτερικά του όρια και το σύστημα δεν μπορεί να λειτουργήσει πλέον όπως πριν. Δεν μπορεί να αναπαραχθεί μέσα από τη «συνηθισμένη» εκμετάλλευση της εργασίας και την «ομαλή» κλοπή του δημόσιου πλούτου. Χρειάζεται να επιταχύνει ποσοτικά αυτούς τους ρυθμούς μέχρι να τους κορυφώσει σε μια νέα ιστορική ληστρική έφοδο.

Αυτό δεν είναι παρά η κανονικότητα του συστήματος, την οποία δεν διέκριναν όσοι, βυθισμένοι στην επίπλαστη ευημερία των τελευταίων δεκαετιών, δεν έστρεφαν το βλέμμα είτε στο ιστορικό παρελθόν είτε στο συγκαιρινό τους παρόν στον Νότο. Η κανονικότητα ενός συστήματος που γεννήθηκε μέσα από τους αιμάτινους σπασμούς της πρωταρχικής συσσώρευσης. Ανδρώθηκε μέσα από την αποικιοκρατική ληστεία του Νότου, θέριεψε μέσα από τις σφαγές των παγκοσμίων πολέμων. Και σήμερα τιμά το παρελθόν του, και προσπαθεί να σωθεί από τη σήψη του μέσα από την αφαίμαξη των αδύναμων χωρών και των αδύναμων της κάθε χώρας. Αναζητά βουλιμικά και απομυζά κάθε σταγόνα ρευστότητας, απορροφά κάθε υπόλειμμα «λίπους» των αδύναμων (μ' αυτή την ανατριχιαστική ορολογία που θυμίζει ναζιστικά κρε-ματόρια).

Οι τεχνικοί του συστήματος βρίσκουν εύηχα ονόματα για αυτή την αφαίμαξη: Αφαίρεση της «υπερβάλλουσας» ρευστότητας. Απαλλαγή από το «πλεονάζον» εργατικό δυναμικό. Περιστολή των «περιττών» δημοσίων δαπανών. Εσωτερική υποτίμηση διάρκειας έως και αρκετών δεκαετιών (Ρογκόφ - Ράινχαρτ, τεχνικοί του ΔΝΤ). Περιχαρείς δείχνουν το διάγραμμα υγείας του συστήματος που ανακάμπτει, την άνοδο των κερδών (Eurostat, Γραφείο Οικονομικής Ανάλυσης, 2011). Δεν τους νοιάζει αν τα κέρδη αυτά προέρχονται από κερδοσκοπία, ενώ τους αφήνει παγερά αδιάφορους η άλλη όψη αυτής της «εξυγίανσης», το εφιαλτικό διάγραμμα της ανεργίας (στο ίδιο). Ο μόνος θεός του καπιταλισμού είναι το κέρδος με κάθε κόστος. Ανθρώπινο ή περιβαλλοντικό.

Οι θεωρητικοί τους αιτιολογούν την αφαίμαξη και τη λεηλασία του δημόσιου πλούτου με έναν λόγο που θυμίζει παπική θεολογία των πιο ζοφερών μεσαιωνικών χρόνων. «Οι Έλληνες πρέπει να πληρώσουν για τις αμαρτίες τους» συνόψισε ο Στρος Καν δείχνοντας την οροσειρά του χρέους που ρίχνουν στις πλάτες των αδύναμων. Τα ιερατεία της Δύσης εξακοντί-ζουν ως θέσφατο την Ενοχή του κοινωνικού σώματος για το Χρέος.
Λες και ήταν η κοινωνία αυτή που αποφάσιζε, λες και είχε ενημερωθεί, ερωτηθεί και συγκατατεθεί στην οικονομική πολιτική που σώρευε το χρέος. Σαν να μην είχε εξαπατηθεί με παραπληροφόρηση, κρυφά σουαπς, μαγειρεμενες στατιστικές. Σαν να μην είχαν φιμωθεί οι λίγες αντίθετες φωνές.
Σαν να μην είχε θεριέψει το χρέος με την αποφορολόγηση των πλουσίων, σαν να μην είχε σπαταληθεί μιζοφόρα και αντιπαραγωγικά ή σε άχρηστες αμυντικές δαπάνες. Σαν να μην είχε λεηλατηθεί από τη διαπλοκή, με τις προμήθειες των αεριτζήδων, σαν να μην είχε εξαχθεί στις ελβετικές τράπεζες, στοιχεία όλα αυτά που προσδίδουν τα κλασικά χαρακτηριστικά απεχθούς χρέους.

Σαν να μην είναι το χρέος παράνομο: Λόγω των πολιτικών συνθηκών μέσα στις οποίες η χώρα έχει πέσει κάτω από την κυριαρχία των «αγορών» και λόγω της φύσης των «δανεικών» πάνω στα οποία πρέπει να πληρωθούν τόκοι και να εξασφαλισθεί η επιστροφή τους (Φ. Σενέ, Τα παράνομα χρέη, 2011).
Σαν να μην το έχουμε ήδη χιλιοπληρώσει με τα ληστρικά πανωτόκια.

Σαν να μην ήταν το χρέος το απλό αποτέλεσμα του οικονομικού μοντέλου που επέβαλε η λούμπεν άρχουσα τάξη, των οικονομοπολιτικών και γεωπολιτικών επιλογών της, με κύρια την ένταξη στην ΕΟΚ / Ε.Ε. και την ΟΝΕ που κατέστρεψε τη γεωργία και διέλυσε την όποια μεταποιητική βάση.
Ενοχοποιούν τον ελληνικό λαό. Τον διαβάλλουν ως διεφθαρμένο και χυδαίο. Ως ακαμάτη και κοπρίτη, όταν όλες οι στατιστικές τον δείχνουν ως τον πιο σκληρά εργαζόμενο σε ολόκληρη την Ε.Ε. (Κομισιόν, Έκθεση 2011). Τον συκοφαντούν οι αρχι-κοπρίτες, που τον μοναδικό ιδρώτα που χύνουν είναι στα πολυτελή γυμναστήρια, στα ρωμαϊκά όργια, στα λουκούλλεια γεύματα. Οι συνδαιτυμόνες της διαπλοκής, των πρεσβειών, των διάφορων Χριστοφοράκων. Πάμπλουτες πολιτικές οικογένειες που τα μέλη τους δεν δούλεψαν ποτέ, πολιτικοί πρώην φτωχοί και νυν ζάπλουτοι.

Για να τον ταπεινώσουν, να του τσακίσουν το ηθικό, να τσαλαπατήσουν την ψυχή του. Για να αποδεχτεί την Ενοχή και επομένως την Τιμωρία, δίχως αντίσταση. Για να ενστερνιστεί την ηθική που του πλασάρουν έντεχνα τα πειθήνια και αργυρώνητα φερέφωνα των δυτικών ιερατείων: Ότι το χρέος είναι δικό του. Ότι έχει ιερή υποχρέωση να το πληρώσει με κάθε κόστος. Ότι η παράβαση αυτού του θείου δόγματος ισοδυναμεί με το υπέρτατο αμάρτημα, για το οποίο δεν υπάρχει άφεση.
Την Ενοχή συμπληρώνει ο Τρόμος. Και η Βία που καρτερά στη γωνία, η άμεση φυσική βία, ο χημικός πόλεμος «το τελευταίο επιχείρημα των βασιλέων», όπως είχε χαράξει στα κανόνια του ο Λουδοβίκος, ο βασιλιάς - ήλιος.

Ο άμεσος τρόμος πρώτα, ότι θα έρθει η καταστροφή της Αποκάλυψης αν δεν υπακούσει στα εκφοβιστικά διλήμματα που θέτουν επανειλημμένα τα ανδρείκελα της τρόικας. Τέλος, ο Μεγάλος Τρόμος, αυτός που οραματίζονται τα δυτικά ιερατεία, αυτός που αντιστοιχεί στον μεσαιωνικό θεολογικό λόγο τους: Η συνολική ρύθμιση, η εγκαθίδρυση της Νέας Τάξης, της νέας διακυβέρνησης, με τη σταδιακή απαλλαγή της από τους όποιους δημοκρατικούς τύπους, τις όποιες εκφράσεις της λαϊκής βούλησης, με τους τοπικούς γκαουλάιτερς να υποκαθιστούν τις όποιες διακοσμητικές εκλεγμένες κυβερνήσεις. Με τελικό σχέδιο τον θαυμαστό νέο κόσμο των περιφραγμένων κάστρων (πόλεων ή υψηλών συνοικιών πόλεων) των πλούσιων πολιτών (burger) που θα περιστοιχίζονται από εξαθλιωμένες μάζες δουλοπάροικων δίχως ατομικά δικαιώματα.
Είναι σαν τα ιερατεία να παίρνουν εκδίκηση από την Ιστορία, σαν να μην έγιναν ποτέ οι μεγάλες επαναστάσεις, σαν ν' άνθησε ματαίως το κομμουνιστικό κίνημα, σαν να κάρπισαν ασκόπως οι λαϊκοί αγώνες. Ξαναφέρνουν τις παμπάλαιες, δοκιμασμένες στους αιώνες, ωμές μεθόδους της εξουσίας. Βρικολακιάζουν τα αραχνιασμένα λόγια του παπιστή «φιλόσοφου» Ζοζέφ ντε Μεστρ: «Ο τρόμος είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της κοινωνίας και ο συνεκτικός δεσμός της ανθρώπινης κοινότητας. Ο θεός που δημιούργησε τους ηγεμόνες, τους έδωσε την τιμωρία των ανυπάκουων».

Ελλάδα παραδώσου! μας ζητάνε 'Ελληνες αντισταθείτε! απαντάμε

Στον σχεδιασμό της Νέας Τάξης η χώρα μας προορίζεται ως χώρος ευκαιρίας για το κεφάλαιο και ως τόπος αναψυχής για τους πλουσίους. Την παράδοσή της αποδέχτηκε πρόθυμα η λούμπεν άρχουσα επιχειρηματική, πνευματική και πολιτική τάξη, προσμένοντας το μερίδιο του δοσιλώγου από τη δημόσια λεία. «Για την υπογραφή της υποδούλωσης δεν χρειαζόταν ο νικητής του Βερντέν. Ο πρώτος τυχών θα αρκούσε!» έλεγε ο Ντε Γκολ. Οι πρώτοι τυχόντες, το πολιτικό προσωπικό των κομμάτων του μαύρου μετώπου, η Βουλή των μνημονίων, υπογράφουν πρόθυμα τα πάντα:  Από δηλώσεις μετανοίας για να λάβουν το συγχωροχάρτι με την άφεση αμαρτιών, μέχρι και τον τελευταίο και πιο ταπεινωτικό ανθ-υπο-όρο της υποδούλωσης. Δειλοί, μικροί, φοβισμένοι. Όχι όμως ανίκανοι. Για την ώρα, εφαρμόζουν «μια χαρά» τις εντολές των κυρίων τους, περνούν αδίστακτα ό,τι τους ζητηθεί από τους υπαλληλίσκους της τρόικας.

Πιστά φερέφωνα της νεοφιλελεύθερης δυτικής θεολογίας, εθελόδουλοι, φραγκολεβαντίνοι, σε πείσμα κάθε επιστήμης, κάθε λογικής, της απλής ακόμη αριθμητικής, υποκρίνονται ότι έτσι θα εξυπηρετήσουν το χρέος. Πράγμα εντελώς ανέφικτο, όπως δέχονται όλοι οι διεθνείς αναλυτές (Bloomberg, κύριο άρθρο, 29.6.2011). Με αυτό το πρόσχημα όμως επέβαλαν το μνημόνιο, το υπερ- σύνταγμα που υποδουλώνει τη χώρα και αλυσοδένει τον λαό της, αυτό που στην πραγματικότητα αποτελεί την εσωτερική πολεμική μηχανή που προελαύνει και ισοπεδώνει οικονομικό, κοινωνικό, ηθικά και πολιτισμικά τη χώρα. Μας είπαν ότι δέχτηκαν την ατίμωση για να αποφύγουμε τον πόλεμο. Τους έμεινε η ατίμωση, μας έμεινε ο πόλεμος.

Μπροστά στα μάτια μας συντελείται μια ιστορικού επιπέδου τραγωδία, το μέγεθος, την ουσία και το εύρος της οποίας επιμένουμε να μην αντιλαμβανόμαστε, είτε εθελοτυφλώντας είτε τυφλωμένοι από τους κήρυκες της υποτέλειας των ΜΜΕ, αλλά και από τα βαυκαλήματα των «δικών μας», των χρεοκοπημένων πνευματικών, συνδικαλιστικών και κομματικών ηγεσιών, που αποδείχτηκαν ανάξιοι των καιρών, άδεια κελύφη.
Μπροστά στα μάτια μας γκρεμίζονται τα πάντα, διαλύεται η χώρα, γίνεται ερειπιώνας, τεμαχίζεται σε ζώνες εικαιρίας. Υποβαθμίζεται γεωστρατηγικά, γίνεται άθυρμα των ισχυρών στον άξονα Ισραήλ - Κύπρος - Ελλάδα που προωθούσαν οι ΗΠΑ από την εποχή ακόμη του Ιωαννίδη.

Μπροστά στα μάτια μας ο λαός ασιατοποιείται. Βιώνει την απόλυτη φρίκη όπως αποτυπώνεται στον αριθμό των ανέργων, των αστέγων, των πεινασμένων, των απόλυτα εξαθλιωμένων. Όπως αποτυπώνεται στην πρόβλεψη διεθνών οργανισμών για μείωση του ορίου ζωής κατά δέκα χρόνια.
Βρισκόμαστε μπροστά σε μια από εκείνες τις ιστορικές στιγμές που σημαδεύουν ανεξίτηλα την πορεία μιας χώρας και ενός λαού, που καθορίζουν το μέλλον. Στιγμή - τομή στην Ιστορία, όπου διακυβεύονται τα πάντα, η ίδια η επιβίωση, η ιδοσυστασία και η υπόστασή μας.

Σήμερα, απέναντι στον μονόδρομο των μνημονίων που οδηγεί στην υποδούλωση στη Νέα Τάξη και τη μόνη υπόσχεση για "περισσότερο ιδρώτα δάκρυα, αίμα", χρειάζεται να αντιπαραθέσουμε τον μονόδρομο της υπεράσπισης της ζωής και της αξιοπρέπειας.

Απέναντι στη θεολογία των αγορών χρειάζεται μια κοπερνίκεια στροφή στη σκέψη, την καθημερινή ζωή, τον τρόπο δράσης και το όραμα. Εδώ δεν χωρούν μικρές, περιφερειακές αλλαγές που αφήνουν ουσιαστικά ανέγγιχτες τις κοινωνικές και οικονομικές δομές. Αλλά μια ριζική ανθρωποκεντρική στροφή που αναπόφευκτα οδηγεί στην άμεση σύγκρουση με τη λογική του κεφαλαίου.

Μακριά από τον μικροσυμφεροντολογικό ατομισμό και τη λογική του ναυαγίου («ο σώζων εαυτόν σωθήτω»), με οικοδόμηση της αλληλεγγύης πέρα από στενά κοινωνικά και γεωγραφικά όρια. Με οικοδόμηση της αυτοοργάνωσης σε όλα τα δυνατά πεδία, πέρα από τον έλεγχο των συνδικαλιστικών και κομματικών ηγεσιών. Με οικοδόμηση πολιτικών ρευμάτων που συγκλίνουν μέσα από πολύμορφη δράση και δημιουργούν την αναγκαία πολιτική δύναμη η οποία προτείνει και υλοποιεί μια γενική στρατηγική και ένα πειστικό σχέδιο, στην προοπτική της κοινωνίας των ελεύθερα συνεταιρισμένων παραγωγών, ανθρώπων ελεύθερων που συμβιούν κοινωνικά σε αρμονία με τη φύση.

Σήμερα, οποιαδήποτε ημίμετρα με το ίδιο κυρίαρχο πολιτικό προσωπικό, με «ηγέτιδα» τη λούμπεν άρχουσα τάξη, αν δεν ληφθούν θεμελιακά, ριζικά, αποφασιστικά μέτρα, δίχως ριζική α αλλαγή του στρεβλού παραγωγικού και καταναλωτικού προτύπου, δίχως τροχιοδρόμηση μιας πορείας αυτοδύναμης και αειφορικής ανάπτυξης, δίχως ισότητα, δικαιοσύνη, ελευθερία, δίχως ριζικό γεωπολιτικό αναπροσανατολισμό, θα οδηγήσουν αναγκαστικά σε ένα ατέρμονο κύκλο κρίσεων, υπερδανεισμού-χρεοκοπιών και ύφεσης, που θα διευρύνεται διαρκώς- σε ένα ιλιγγιώδες καθοδικό σπιράλ χωρίς τέλος.

Απαραίτητη προϋπόθεση για την απόκτηση οικονομικής αυτοδυναμίας αποτελεί η συνειδητοποίηση, ως μονόδρομου, της άμεσης εξόδου από το ευρώ και την έτσι κι αλλιώς φυλλορροούσα Ε.Ε. Με δημόσιο - κοινωνικό έλεγχο του τραπεζικού τομέα και των στρατηγικών τομέων της οικονομίας.

'Ελεγχο της κίνησης των κεφαλαίων, έλεγχο της ροής των επενδύσεων. Με αναδιανομή του εισοδήματος, με διοικητικά μέτρα στήριξης των αδύναμων.

Άρνηση αναγνώρισης του παράνομου απεχθούς και χιλιοπληρωμένου χρέους. Άρνηση που ακόμη και νομοπολιτικά στηρίζεται σε αποφάσεις του ΟΗΕ: Όταν απειλούνται οι βιοτικές ανάγκες, τα απαραίτητα για τη ζωή, διατροφή, υγεία, τότε τίθενται σε προτεραιότητα οι εσωτερικές υποχρεώσεις της χώρας προς τους πολίτες της.

Πολυσήμαντη και πολύτροπη τιμωρία των υπεύθυνων για τη μεγάλη συμφορά, όπως το επίπεδο και η πρωτοβουλία της λαϊκής οργής ορίζει. Η τιμωρία τους είναι χρέος απέναντι στην Ιστορία, απαραίτητο θεμέλιο για την κάθαρση και την κοινωνική αναγέννηση.

Σήμερα οι εργαζόμενοι και η νεολαία, όσοι συνθλίβονται από την κρίση, πέρα από διαχωρισμούς - δεξιοί, κεντρώοι, αριστεροί - είναι ώρα να ξεσηκωθούμε, να ορθώσουμε ανάχωμα στην ξέφρενη πορεία προς την καταστροφή, να παλέψουμε για τη ζωή και την αξιοπρέπεια. Έπαθλο τώρα θα είναι η λύτρωση από την τραγωδία και μια νέα κοινωνία που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες και στα όνειρα των γενιών που έρχονται.

Αν αφεθούμε στη μοίρα μας, ως «πρόβατα επί σφαγήν» θα παραδώσουμε μια χώρα προσκυνημένων. Δειλοί, μοιραίοι, θα φορτώσουμε στην πλάτη της νέας γενιάς την ευθύνη να δώσουν τη μάχη που δεν δίνουμε εμείς. Εμείς που θεωρήσαμε αυτονόητα δικαιώματα εκείνα που στην πραγματικότητα ήταν κατακτήσεις των παλιότερων γενεών. Κατακτήσεις που ήρθαν με αγώνες όλο αυτοθυσία, με πόνο, με αίμα, με δάκρυ. Γιατί, αλίμονο, δεν έχει βρει άλλον δρόμο η Ιστορία. Μακάρι να γύριζαν δίχως πόνο οι τροχοί της, να 'ρχόταν δίχως αγώνα η εποχή του Ανθρώπου.

Δεν είναι ώρα για «λόγους παρηγόριας» όπως λέει ο Βάρναλης: «ο που ποθεί τη λευτεριά πιάνει σπαθί».

Δημήτρης Κουφοντίνας Κορυδαλλός, Ειδική Πτέρυγα 14.1.2012

* Δημοσιεύτηκε στο "Ποντίκι" 9/2/2012

Αριστερά του πελάγους ή της μοναξιάς;

Μια άλλη Αριστερά είναι εφικτή σε μια Ελλάδα που βουλιάζει;

ΠΗΓΗ: ΔΡΟΜΟΣ

του Στ. Ελληνιάδη

«Η ιστορία όλων των επαναστάσεων που έγιναν στα περασμένα, μας δείχνει ότι τα μεγάλα λαϊκά κινήματα δεν είναι καθόλου ένα αυθαίρετο και ενσυνείδητο δημιούργημα των λεγόμενων «αρχηγών» ή των «κομμάτων», καθώς φαντάζονται οι αστυνομικοί και οι επίσημοι αστοί ιστοριογράφοι, αλλά είναι αυθόρμητα κοινωνικά φαινόμενα, γεννημένα από μια δύναμη φυσική, που πηγάζουν από τον ταξικό χαρακτήρα της σύγχρονης κοινωνίας.»

(Ρόζα Λούξεμπουργκ)

Είναι δυνατόν; Να συνεχίσει η Αριστερά να διασπάται; Και, βέβαια, είναι. Πρόσφατα αποχώρησε από τον Συνασπισμό η ομάδα που έχει επικεφαλής τον Φώτη Κουβέλη. Καραμπινάτη διάσπαση. Και προχτές, οι μισοί σχεδόν του καθοδηγητικού οργάνου της ΚΟΕ (Κομμουνιστική Οργάνωση Ελλάδας) διαχωρίστηκαν από τους άλλους μισούς. Και να σκεφτεί κανείς ότι ο ΣΥΝ είναι, κατά πολύ, η μεγαλύτερη συνιστώσα του ΣΥΡΙΖΑ και η ΚΟΕ η καλύτερα οργανωμένη. Φαίνεται δε, ότι δεν έχουμε τελειώσει με τις αναταράξεις. Το Αριστερό Ρεύμα, στον ΣΥΝ, νιώθει άβολα με κάποιες πολιτικές θέσεις του κόμματος και στην ΑΝΤΑΡΣΥΑ (Αντικαπιταλιστική Αριστερή Συνεργασία για την Ανατροπή) ακούγονται τριγμοί. Πολλοί δε ελπίζουν ότι το συμπαγές ΚΚΕ κρύβει αντίρροπες εσωτερικές δυνάμεις που αργά ή γρήγορα θα εκδηλωθούν ανοιχτά. Επίσης, έξωθεν κινήσεις, με ερείσματα ή στοχεύσεις στο εσωτερικό κομμάτων και οργανώσεων, ενθαρρύνουν αποσχιστικές τάσεις, με απώτερο σκοπό τη συσπείρωση ικανού αριθμού «δυσαρεστημένων» πέριξ ενός «υγιούς» πυρήνα αριστερών.

Είναι γνωστό ότι υπάρχουν άτομα και ομάδες στην Αριστερά που θεωρούν τους εαυτούς τους αποκλειστικούς φορείς της μοναδικής αλήθειας. Μιλούν για πλατιές συμμαχίες και μέτωπα, θέτοντας εκ των προτέρων όρους που ουσιαστικά αποκλείουν όσους δεν ταυτίζονται μαζί τους.

Αυτή την κατάσταση πρέπει να την αναλύσουμε ψύχραιμα.

Ιός της Αριστεράς

Η Αριστερά ταλαιπωρείται από τον ιό της διάσπασης από το 1968. Έκτοτε, κατά αραιά διαστήματα, διασπάται και υποδιασπάται. Από το παραδοσιακό ΚΚΕ έχουν προκύψει τρία κόμματα και δύο οργανώσεις με υπολογίσιμες δυνάμεις. ΚΚΕ, ΣΥΝ, ΔΗΜΑΡ (Δημοκρατική Αριστερά), ΝΑΡ (Νέο Αριστερό Ρεύμα) και ΑΚΟΑ (Ανανεωτική Κομμουνιστική και Οικολογική Αριστερά). Από τον μαοϊκό χώρο, οι δύο οργανώσεις στη δεκαετία του ’70 έγιναν τέσσερις. ΚΟΕ, ΚΚΕ-ΜΛ, ΜΛ-ΚΚΕ, ΕΚΚΕ. Τα ίδια (και χειρότερα) στους τροτσκιστές. ΟΚΔΕ (Οργάνωση Κομμουνιστών Διεθνιστών Ελλάδας), ΟΚΔΕ-Σπάρτακος, ΔΕΑ (Διεθνιστική Εργατική Αριστερά), ΣΕΚ (Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα), Ξεκίνημα, ΕΕΚ-Τ (Εργατικό Επαναστατικό Κόμμα-Τροτσκιστές)… Συν οι οικολογικές και πολλές άλλες οργανώσεις και ομάδες, μερικές δεκάδες για την ακρίβεια, μικρότερης εμβέλειας αλλά με ικανά στελέχη, δημιουργήματα –κατά κανόνα- διασπάσεων και συγχωνεύσεων. Πολυδιάσπαση χαρακτηρίζει και τον αντιεξουσιαστικό χώρο, όπου η άμεση δημοκρατία, με τον τρόπο που εφαρμόζεται, δεν μπόρεσε να την αποτρέψει.

Ταυτόχρονα και παράλληλα, με πρωτοβουλία του Αλέκου Αλαβάνου, δραστηριοποιείται το Μέτωπο Αλληλεγγύης και Ανατροπής, που συσπειρώνει κυρίως πρώην μέλη και στελέχη του ΚΚΕ που έχουν περάσει από τον Συνασπισμό και το ΣΥΡΙΖΑ και κάποιους ανένταχτους σε κόμματα και οργανώσεις.

Άλλο ενότητα, άλλο συμμαχία

Σήμερα, δεν διαφαίνεται καμία δραστική κίνηση εκ των άνω που θα μπορούσε να ενώσει όλο αυτό το δυναμικό, αφού η ένωση όχι μόνο θεωρείται ανέφικτη, αλλά και ανεπιθύμητη σχεδόν απ’ όλους. Η επιθυμία του καθενός να προσηλυτίσει τους άλλους στη δική του εκδοχή του δόγματος παραμένει στο βάθος. Εντούτοις, θα μπορούσαν, έστω, να επιδιώξουν την απλή συνεργασία χωρίς παραίτηση από την αυτοτέλειά τους. Όλοι μιλούν για ενότητα και μέ τωπο, αλλά μόλις διαβάσει κανείς τα ψιλά γράμματα και τις υποσημειώσεις, θα διαπιστώσει ότι υπάρχουν τόσοι όροι και προϋποθέσεις που το στενεύουν και το αναιρούν. Παρ’ όλο που ο ΣΥΡΙΖΑ και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ δημιουργήθηκαν στη βάση του συντονισμού των δράσεων εναντίον του κοινού εχθρού, οι αντιθέσεις εμπόδισαν την ολοκλήρωση του εγχειρήματος.

Φαίνεται ότι η Αριστερά δεν είναι ώριμη. Ο Συνασπισμός, στον οποίο εκ των πραγμάτων πέφτει το μεγαλύτερο βάρος, έχασε πολύτιμο χρόνο, με τις εσωτερικές του αντιπαραθέσεις, για να καταστήσει το ΣΥΡΙΖΑ, που έγινε αποδεκτός από την κοινωνία σαν ενωτική αντίληψη, ένα μέτωπο ουσιαστικό που θα ενισχύεται συνεχώς και δεν θα υπονομεύεται από σκοπιμότητα ή ατολμία και αδράνεια. Βέβαια, ο ΣΥΡΙΖΑ υπονομεύτηκε και από τους μικρότερους συμμέτοχους που επίσης πάσχουν από εσωτερικές αντιφάσεις. Υπονομεύτηκε επίσης από τον μικρομεγαλισμό ορισμένων, αλλά και από την επιπολαιότητα δραστήριων «ανένταχτων» που συμπεριφέρθηκαν στους οργανωμένους με αλαζονεία, όπως φάνηκε και στις πλατείες.

Ασφαλώς, σε επίπεδο εμβέλειας, μόνο η σύμπραξη ΚΚΕ – ΣΥΝ θα είχε καταλυτικές επιπτώσεις σε όλο το φάσμα της Αριστεράς και θα άλλαζε άρδην το πολιτικό σκηνικό. Ίσως και να ζούσαμε καταστάσεις πρωτόγνωρες. Αλλά και χωρίς αυτό, λόγω κυρίως της αδιάλλακτης θέσης του ΚΚΕ, η συνεννόηση και σύμπραξη όλων των δυνάμεων της Αριστεράς, χωρίς το ΚΚΕ, θα είχε επίσης σημαντική επίδραση στη ροή των εξελίξεων. Θα δημιουργούσε σχέσεις μεγαλύτερης εμπιστοσύνης με τους πολίτες που θέλουν αξιόπιστη εκπροσώπηση, θα καθιστούσε τις δράσεις πιο αποτελεσματικές και θα ασκούσε, επιδρώντας στη βάση, μεγαλύτερη πίεση στο ΚΚΕ για συνομιλίες και συνεργασίες. Επίσης, θα προκαλούσε περισσότερες προσχωρήσεις από το στρατόπεδο των ανένταχτων και της σοσιαλδημοκρατίας.

Είναι έγκλημα, ειδικά σήμερα, να μην συνεννοούνται μεταξύ τους οι αριστεροί για διαδηλώσεις, απεργίες και κοινές δράσεις πάσης φύσεως, στους χώρους δουλειάς, τα συνδικάτα, τις γειτονιές, τους δήμους, τα πανεπιστήμια και, γιατί όχι, στη Βουλή. Και να αλληλοφθείρονται. Η κοινωνία στέλνει απεγνωσμένα σήματα, με πλατείες, δημοσκοπήσεις, άρθρα, βίντεο, σημειώματα, διαδικτυακά γράμματα, τηλεφωνήματα και... μηνύματα σε μπουκάλια ριγμένα στα χωρικά ύδατα της Αριστεράς!

Ουδείς λαμβάνει;

Σύστημα υπό κατάρρευση, χώρος υπό δημιουργία

Στον καθεστωτικό χώρο, συντελούνται επίγειες και υπόγειες διεργασίες μικρής και μεγάλης έντασης. ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και ΛΑΟΣ, κατέχουν την πολιτική εξουσία, αλλά βρίσκονται σε σοβαρότατη κρίση. Είναι περισσότερο εύθραυστα από ποτέ. Η συνεργασία τους είναι ειλικρινής, γιατί προσπαθούν από κοινού να διασώσουν το σύστημα του καπιταλισμού και της εξάρτησης, στο οποίο ανήκουν και υπηρετούν, αλλά οι ανταγωνισμοί μεταξύ τους παραμένουν και εντείνονται στην προσπάθειά τους να φορτώσουν τις αρνητικές συνέπειες της κρίσης και των επιλογών τους ο ένας στον άλλον ώστε να μην χάσουν τα κοινωνικά τους ερείσματα.

Με δεδομένο ότι η πολιτική τους στην κυριολεξία καταστρέφει τη χώρα και αισθάνονται όλο και μεγαλύτερη πίεση σαν κόμματα, αλλά και ατομικά, οι βουλευτές και τα στελέχη, εντείνονται και οι εσωτερικές αντιθέσεις με βάση το αίσθημα της αυτοσυντήρησης που κυριαρχείται από το «ο σώζων εαυτόν σωθήτω». Έτσι, βλέπουμε τους πρώτους κανιβαλισμούς. Κάποιοι θα φαγωθούν για να επιβιώσουν οι υπόλοιποι.

Όμως, πέρα απ’ αυτούς που προσπαθούν να διασωθούν μέσα σε ένα πλοίο που βυθίζεται, μη διστάζοντας να σπρώξουν στη θάλασσα τους διπλανούς τους προκειμένου να εξασφαλίσουν μια θέση στη βάρκα, υπάρχουν κάποιοι που εντάχθηκαν στα κόμματα εξουσίας σε καλύτερες εποχές, πιστεύοντας ότι μέσα απ’ αυτά κάνει κανείς αποτελεσματικότερη πολιτική παρέμβαση, καθώς και κάποιοι ταυτισμένοι με το σύστημα, που δεν αποδέχονται ως σύμφυτες με αυτό τις καταστροφικές του επιπτώσεις, και αντιδρούν. Θα μπορούσε κανείς να συσχετίσει με την πρώτη περίπτωση τη Σοφία Σακοράφα και με τη δεύτερη τον Πάνο Καμμένο.

Αναπόφευκτα, δημιουργήθηκε ένας ενδιάμεσος χώρος, από το χάος που δημιουργεί η Δεξιά και από τα κενά που αφήνει η Αριστερά. Σ’ αυτό το χώρο, εμφανίστηκαν πολλά άτομα και ομάδες που διεκδικούν πρωτεύοντα ρόλο στη διαμόρφωση των εξελίξεων. Διακρίνονται, βεβαίως, αυτοί που έχουν ένα καταξιωμένο όνομα ή/και τη μεγαλύτερη πρόσβαση στην τηλεόραση. Ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Αλέξης Μητρόπουλος, ο Γιάννης Δημαράς, ο Δημήτρης Καζάκης, ο Κώστας Μπέης και πολλοί άλλοι οικονομολόγοι, πανεπιστημιακοί, δημοσιογράφοι, συνδικαλιστές, πρώην βουλευτές κ.λπ. Σ΄ αυτό τον ενδιάμεσο χώρο, εντάσσεται και η ΔΗΜΑΡ. Εκεί θα παίξουν και τα ρετάλια του ΠΑΣΟΚ.

Όλοι αυτοί απευθύνονται σε ένα πολύ μεγάλο αριθμό πολιτών που, εξαιτίας της κρίσης, βρίσκονται πολιτικά άστεγοι. Πλατιά μικροαστικά στρώματα που καταστρέφονται ή στριμώχνονται άσχημα. Ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Δημοκρατίας, στους οποίους προστίθενται ψηφοφόροι του ΛΑΟΣ. Δηλαδή, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι την εκπροσώπηση των οποίων διεκδικούν οι πολιτικοί που δρουν ενδιαμέσως. Ήδη, νέοι πολιτικοί σχηματισμοί αναγγέλθηκαν ή μαγειρεύονται. Αν ο Μίκης Θεοδωράκης ήταν δέκα χρόνια νεότερος και υγιής, θα συσπείρωνε πολύ κόσμο και θα πρωταγωνιστούσε με δικό του φορέα. Και εάν τα κανάλια συνεχίσουν να προβάλλουν προνομιακά τον Κουβέλη, η ΔΗΜΑΡ θα προσεταιριστεί ένα σημαντικό κομμάτι, εξασφαλίζοντας ένα μαξιλάρι για κάθε μετανιωμένο ψηφοφόρο που θέλει, τουλάχιστον πολιτικά, να πέσει στα μαλακά, ούτε με την εξουσία ούτε εναντίον της.

Όμως, επειδή είναι άγνωστο πότε θα γίνουν εκλογές, αλλά και μετά, αφού οι εκλογές πιθανότατα δεν θα λύσουν το πρόβλημα, είναι ρευστή η κατάσταση γύρω από τις δυνάμεις που θα (ανα)συγκροτηθούν και θα αποσπάσουν την προτίμηση του πολιτικά άστεγου κοινωνικού σώματος. Είναι, δηλαδή, πιθανό η κοινωνία να αναδείξει αυτούς που χρειάζεται, αληθινούς ή πλασματικούς, στη δεδομένη στιγμή για να μπουν επικεφαλής του αγώνα σωτηρίας.

Η ολιγωρία και οι αγκυλώσεις, σ’ αυτή την αναδιάταξη, μπορεί να κοστίσουν πάρα πολύ ακριβά στην Αριστερά εάν δεν συμπαρατάξει τις δυνάμεις της για να δημιουργήσει ένα αξιόπιστο εναλλακτικό σχήμα άμεσου αποτελέσματος, μεγάλης εμβέλειας και μακράς πνοή.

Το να περιμένει η κοινωνία πότε θα λύσει η Αριστερά τα εσωτερικά της προβλήματα ισοδυναμεί με αυτοκτονία. Το να περιμένει η Αριστερά πότε θα λύσει τα προβλήματά της για να υπερασπιστεί την κοινωνία με όλες της τις δυνάμεις, ισοδυναμεί με τη δική της αυτοκτονία.

Ποιος ευθύνεται;

Τίθεται, λοιπόν, ξανά και ξανά, το βασανιστικό, και μέχρι τώρα αναπάντητο ερώτημα, πώς σκέφτεται και ενεργεί η Αριστερά. Και, το οποίο οδηγεί αναπόφευκτα στο επόμενο ερώτημα, ποιος θα ευθύνεται για την ατελέσφορη παρέμβασή της ή για το ξεπέρασμά της.

Η Αριστερά έχει σαφή πλεονεκτήματα. Παλεύει πάντα για τον πολίτη και όχι για τον τοκογλύφο. Δεν έχει λερωμένο το όνομά της. Συνδέεται με τους αγώνες και τα κινήματα που αναπτύσσονται για την προστασία των λαϊκών στρωμάτων, την υπεράσπιση της εθνικής ανεξαρτησίας και, προοπτικά, για την οικοδόμηση ενός κόσμου ριζικά διαφορετικού. Γιατί, λοιπόν, η Αριστερά δεν μπορεί, σ’ αυτή την κρίσιμη στιγμή, που ολοφάνερα η χώρα οδηγείται σε πλήρη χρεοκοπία, με τραγική επιδείνωση όλων των όρων ζωής και με ό,τι αυτό συνεπάγεται, να υπερβεί τα κωλύματά της και να αναλάβει τις ευθύνες της;

Τις πταίει;

Αριστερά του πελάγους ή της μοναξιάς;

«Βγες από τα παπούτσια σου και μπες στα παπούτσια του άλλου για να δεις τον εαυτό σου», λέει σε ένα τραγούδι του ο Μπομπ Ντίλαν.

Πόσο θα ήθελα να μπορούσαν όλοι οι αριστεροί να έμπαιναν στα παπούτσια των άλλων ανθρώπων, δηλαδή του λαού που συνεχώς επικαλούνται και στο όνομά του πίνουν νερό, για να δουν τους εαυτούς τους από τη δική του σκοπιά. Πόση ενέργεια θα είχε εξοικονομηθεί, πόσος χρόνος θα είχε κερδηθεί, πόση φαιά ουσία θα είχε σωθεί, πόσος κόπος θα είχε αποφευχθεί, πόσες δυνάμεις δεν θα είχαν σπαταληθεί, πόση έμπνευση θα είχε αντληθεί, πόσες «γραμμές» θα είχαν διορθωθεί, πόσοι αγώνες θα είχαν ευδοκιμήσει, πόσες διασπάσεις θα είχαν αποτραπεί, πόσο πιο κοντά στο λαό θα ήμασταν!

Αλλά ακόμα κι αν όλα αυτά δεν είχαν γίνει, πάλι σοφότεροι θα ήμασταν και οπωσδήποτε πιο μέσα στην κοινωνία και πιο κοντά στους στόχους μας. Γιατί η απόσταση από την κοινωνία, η αυταρέσκειά μας και ο αυτοδιορισμός μας στη θέση του εκπροσώπου του λαού, μας έκλεισε μέσα σε χρυσά κλουβιά μεγάλων προσδοκιών, μας έκανε περισσότερο εγωιστές και πιο ευάλωτους στις σειρήνες της διάσπασης και της απομόνωσης. Ούτε με τη σκιά τους δεν μπορούν πολλοί αριστεροί να συντονιστούν. Λες και είναι φυσικό να αναδεικνύουν πάντα αυτά που τους χωρίζουν με τους άλλους κι όχι αυτά που τους ενώνουν. Πράγμα που είναι, βέβαια, πιο εύκολο, γιατί ο καθένας διατηρεί για τον εαυτό του το προνόμιο της σωστής θέσης και της αυθεντικής ερμηνείας των γραφών. Κι όταν είσαι μέλος μιας κλειστής ομάδας, πιο εύκολα σου φαίνονται όλοι οι άλλοι ανεπαρκείς, ενδοτικοί, αποστάτες, ακόμα και ξεπουλημένοι. Και η τάση σου να δεις ακόμα και τα μέλη της ίδιας της ομάδας σου με μισό μάτι, μεγαλώνει επίσης. Η κλεισούρα ποτέ δεν κάνει καλό. Μικρόβια και σκόροι βρίσκουν ιδανικό το περιβάλλον για να αναπτυχθούν. Ενώ η απλωσιά, ο ήλιος, το αεράκι, μπορεί να σε πουντιάσει ή να σε κάψει εάν δεν είσαι προσεκτικός, αλλά σίγουρα σε ανανεώνει, σε φρεσκάρει, σου αυξάνει τους χυμούς και ανοίγει τους ορίζοντές σου. Κάλιο σε ένα βράχο να κοιτάς την απεραντοσύνη, παρά σε ένα ανήλιαγο υπόγειο που η υγρασία τρώει και σένα και τις ιδέες σου. Από ένα βράχο μπορείς να πέσεις, αλλά μπορείς και να σαλπάρεις. Ο ουρανός και τα αστέρια, η θάλασσα και τα βαπόρια είναι σύμμαχοί σου. Ενώ, από το κελί σου ο κόσμος είναι μικρός, γκρίζος και άβολος.

Τέτοιες σκέψεις μου γεννήθηκαν, ξαναδιαβάζοντας το κομμάτι της Λούξεμπουργκ και το κομμάτι του Λένιν που μου ταχυδρόμησε ο φίλος μου ο Τάσος, απογοητευμένος από τη στενόκαρδη πολιτική της Αριστεράς που αντί να ανασκουμπωθεί, να συσπειρωθεί και να ανοίξει τα φτερά της να πετάξει, εμποδίζεται από εσωστρέφεια, δογματισμό και αντιπαλότητα.

Όλοι μαζί ή μόνοι σας;

Όταν ο Λένιν μιλάει όχι για την αντίσταση σε κάποιο μνημόνιο, αλλά για την ίδια την επανάσταση, και λέει «…Η σοσιαλιστική επανάσταση στην Ευρώπη, δεν μπορεί να έρθει παρά ως ένα ξέσπασμα μαζικής πάλης εκ μέρους όλων των διαφόρων καταπιεσμένων και απογοητευμένων στοιχείων. Αναπόφευκτα, κομμάτια των μικροαστών και των πιο καθυστερημένων εργατών θα συμμετέχουν. Χωρίς μια τέτοια συμμετοχή, ο μαζικός αγώνας είναι αδύνατος, χωρίς το μαζικό αγώνα, η επανάσταση είναι αδύνατη. Το ίδιο αναπόφευκτα αυτοί θα φέρουν στο κίνημα τις προκαταλήψεις τους, τις αντιδραστικές φαντασιώσεις τους, τις αδυναμίες και τα λάθη τους. Αλλά, αντικειμενικά, θα επιτεθούν ενάντια στο κεφάλαιο…», γιατί δεν μπορούν, τουλάχιστον οι δηλωμένοι λενινιστές, να αντιληφθούν ότι κανένας αγώνας τους δεν θα δικαιωθεί εάν δεν επιδιώξουν μια πολύ πλατιά συμπόρευση;

Αλλά, πώς θα συμμαχήσουν με αυτά τα στρώματα, όταν δεν μπορούν να συμμαχήσουν ούτε με τις δυνάμεις που προέρχονται από την ίδια μήτρα, το ΚΚΕ; Τις δυνάμεις που έχουν ιστορία αγώνων και θυσιών ενάντια στην αστική τάξη, το κεφάλαιο και τον ιμπεριαλισμό; Και τις δυνάμεις που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της αντιπαράθεσης με την εξουσία; Αν δεν μπορούν ούτε μ’ αυτές τις δυνάμεις, όχι να συγχωνευτούν, αλλά να συμμαχήσουν, πώς θα μπορέσουν να συμμαχήσουν με «…τα κομμάτια των μικροαστών και των πιο καθυστερημένων εργατών…» που αναφέρει χωρίς περιστροφές και ωραιοποιήσεις ο Λένιν; Ή μήπως, θα κάνουν την κοινωνική αλλαγή όταν ολόκληρη η κοινωνία μετατραπεί σε επαναστατική εργατική πρωτοπορία;

Αυτές οι αντιλήψεις της ηγεσίας του ΚΚΕ ανιχνεύονται με πιο εκλεπτυσμένη μορφή και στους «όρους» για συμμαχίες που θέτουν ορισμένες ομάδες της Αριστεράς. Γιατί, π.χ., να είναι υποχρεωτικό να συμφωνήσει κανείς εκ των προτέρων ότι ο αγώνας εναντίον του μνημονίου πρέπει να συνδεθεί άμεσα με την ανατροπή του καπιταλισμού; Ή έστω την έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση;

Στην εξωκοινοβουλευτική Αριστερά υπάρχει πάντα η (κατανοητή) έλλειψη του κόμματος της εργατικής τάξης. Οπότε, ό,τι αποτελεί συστατικό στοιχείο ενός κομμουνιστικού κόμματος, π.χ. η αποσαφήνιση των στρατηγικών στόχων, προβάλλεται, αδέξια και διαχωριστικά, από τις οργανώσεις που θα ήθελαν να έχουν το στάτους ενός κόμματος της εργατικής τάξης, πάνω στη γραμμή του μετώπου των κοινωνικών δυνάμεων που καλούνται να εμποδίσουν την εφαρμογή του μνημονίου. Αυτός ο «μαξιμαλισμός», «σεχταρισμός» ή «βολονταρισμός», που θα έλεγε ένας βετεράνος κομμουνιστής, είναι απόρροια των «κενών» που έχει η εξωκοινοβουλευτική Αριστερά στη συγκρότησή της. Κενά που ευκολότερα καλύπτονται με μεγαλοστομίες περί «καθαρότητας», «σαφήνειας» και «επαναστατικότητας» παρά με πρακτικό και αποτελεσματικό τρόπο. Μάλιστα, οι πιο σκληρές ιδεολογικά ομάδες εξαρτούν την πολιτική τους επιβίωση περισσότερο από την αδιαλλαξία τους και λιγότερο από την τριβή τους με την πραγματικότητα.

Ο Συνασπισμός, με την αποδοχή του από την κοινωνία ως κόμματος της πρώτης εθνικής, έστω και χαμηλά –τουλάχιστον μέχρι προχτες- στη βαθμολογία, διατηρεί την πρωτοβουλία των «συνεννοήσεων», αλλά δεν την εξασκεί αποφασιστικά και επίμονα. Ίσως, γιατί οι «ανανεωτικοί» έφυγαν, αλλά η αρνητική επιρροή τους για τις αριστερές συμμαχίες, όπως και για ισχυρό οργανωτικό δίκτυο, παραμένει παρούσα. Ίσως, γιατί κάποιοι αποφεύγουν τα ανοίγματα για να μην κλονιστεί η ιεραρχία. Ίσως, γιατί κάποιοι από τους «φυσικούς» σύμμαχους είναι κατηγορηματικά αρνητικοί, όπως το ΚΚΕ, ή αρκετά δογματικοί και καχύποπτοι, όπως τινές των εξωκοινοβουλευτικών και των ανένταχτων. Δεν είναι λίγοι αυτοί που φοβούνται ότι αν μόνο ο ΣΥΝ πάει καλά στις εκλογές, όλοι οι άλλοι θα ενταφιαστούν ή θα επιστρέψουν στην προ του ΣΥΡΙΖΑ κατάσταση, των περιθωριακών ομάδων.

Τελικά, το «συναποφασίζειν» θέλει αρετή και τόλμη, όπως η ελευθερία. Και, μαζί με τη διαφάνεια, αποτελεί εχέγγυο για να μην καπελώσουν τις προσπάθειες σύγκλισης και συνεργασίας, άτομα που αναζητούν ευκαιρία για μια νέα καριέρα μέσα από την Αριστερά ή για να ξεπλύνουν, μεταλλαγμένοι, αμαρτίες όχι γονέων, αλλά τέκνων. Στην Αριστερά, δεν υπάρχει φορέας χωρίς ευθύνη για τον κατακερματισμό. Ξέρουμε ότι οι συμμαχίες ούτε εύκολες είναι, ούτε ακίνδυνες, αλλά στην εμπόλεμη κατάσταση που ζούμε, η άρνησή τους ισοδυναμεί με πανωλεθρία.

Η ελπίδα από κάτω

Κοιτώντας την κατάσταση από κάτω, έχω την αίσθηση ότι όλες αυτές οι πολυετείς πλέον διεργασίες δεν θα πάνε χαμένες. Πιθανότατα, κάτι σημαντικό ωριμάζει χωρίς ακόμα να είναι ορατό στην επιφάνεια. Στηρίζω αυτή την ελπίδα στο γεγονός ότι σε όλη την Ελλάδα έχει αναπτυχθεί αφενός μια πολύ μεγάλη συζήτηση γύρω απ’ αυτά τα ζητήματα, και αφετέρου δημιουργούνται εκατοντάδες κινήσεις για το χαράτσι, τα διόδια, τα πάρκα, τα δάση, τις θάλασσες, τις αρκούδες και τις μέλισσες, στις οποίες συμμετέχουν χιλιάδες πολίτες που ανήκουν σε όλα τα παρακλάδια της Αριστεράς, από κοινού με πολίτες χωρίς κομματικό πρόσημο. Δηλαδή, οι ανεκπλήρωτες σε επίπεδο κορυφής συμμαχίες δοκιμάζονται και ήδη υλοποιούνται σε επίπεδο βάσης. Κάτι που, αργά ή γρήγορα, θα φτάσει και στο κεφάλι ή θα το παρακάμψει.

Στέλιος Ελληνιάδης

Ανάγκη, Ζύμωση, Εξέγερση

Ανάγκη, Ζύμωση, Εξέγερση

Ο μεγαλύτερος αντίπαλος κάθε ιδεολόγου είναι το φαντασιακό του.

Πολλές φορές ξεχνάμε κι εμείς οι ίδιοι γιατί γίνονται οι Επαναστάσεις κι οι Εξεγέρσεις.

Οι Επαναστάσεις και οι Εξεγέρσεις γίνονται επειδή υπάρχει Ανάγκη. Η ανάγκη είναι αυτή που γεννά τον αγώνα, τη σύγκρουση, την εναντίωση, την πάλη, την εξέγερση, την επανάσταση. Αν δεν υπήρχε ανάγκη, όλα αυτά δε θα υπήρχε λόγος να γίνουν καθότι δεν είναι μέρος κάποιας αυτοεκπληρούμενης προφητείας.

Άρα, αυτό που πρέπει να μελετήσουμε είναι αν πράγματι υπάρχει Ανάγκη. Η απάντηση είναι πολύ εύκολη στην παρούσα χρονική συγκυρία: Ναι.

Μεγάλο μέρος του λαού έχει φτάσει στο όριο της εξαθλίωσης (ή το έχει ξεπεράσει), το πρόβλημα είναι πλέον βιοποριστικό και η ίδια η ανθρώπινη αξιοπρέπεια έχει κλονιστεί σε μεγάλο βαθμό.

Επομένως είναι προφανές πως η εξέγερση δεν είναι κάτι που υπάρχει μόνο μέσα στο μυαλό κάποιων “επαναστατών” ,αλλά βρίσκεται επίσης και στο σκεπτικό του καθημερινού ανθρώπου, του απλού πολίτη. Δε χρειάζεται να είσαι πολιτικά ώριμος για να νιώσεις στο πετσί σου την ανάγκη ανατροπής ενός συστήματος που σε συνθλίβει, καθώς η ίδια η ανάγκη της επιβίωσης σε ωθεί στο να αντιταχθείς σε αυτό που επιχειρεί να σε καρατομήσει. Αυτός είναι ο λόγος που δημιουργήθηκε ο συνδικαλισμός, αυτός είναι ο λόγος που οδήγησε τον Μαρξ στο να αντιπροτάξει ένα σοσιαλιστικό Σύστημα έναντι του Καπιταλιστικού, αυτός είναι ο λόγος που βάζει τους ανθρώπους να σκεφτούν πολιτικά και να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους, αυτός είναι και ο λόγος που έβγαλε χιλιάδες κόσμου στις πλατείες το προηγούμενο χρονικό διάστημα.

Πρώτιστο καθήκον των επαναστατικών συλλογικοτήτων (πρέπει να) είναι να αφουγκράζονται την κοινωνία. Καμία κοινωνία που δε νιώθει την ανάγκη να αλλάξει δεν πρόκειται να αλλάξει. Η δε Αριστερά οφείλει να αποτελεί εργαλείο για τις μάζες (και όχι το αντίστροφο). Η αφ’υψηλού αντιμετώπιση των αυθόρμητων (ενίοτε και σπασμωδικών) αντιδράσεων της κοινωνίας στην επίθεση που δέχεται ,είναι τουλάχιστον ιταμή και βαθιά ανώριμη πολιτικά. Η a priori απόρριψη οποιουδήποτε εγχειρήματος που είναι “έξω από τα μέτρα μας” ή που κρίνουμε πως δεν έχει την πολιτική εμβάθυνση που θεωρούμε πως έχουμε εμείς, αποτελεί πολιτικό και κοινωνικό σνομπισμό . Αυτό που είναι σίγουρο είναι πως εμείς που έχουμε μια κάποια πολιτική εμβάθυνση στην αριστερά  είμαστε πολύ λίγοι για να κάνουμε μόνοι μας την αλλαγή(το αυτό ισχύει και για την Αναρχία)Και δεν έχει και κάποιο νόημα να κάνουμε οποιαδήποτε αλλαγή μόνοι μας,χωρίς την ίδια την κοινωνία. Αυτό που επίσης είναι σίγουρο είναι πως κανείς εξ ημών δε γεννήθηκε Αριστερός,Κομμουνιστής ή Αναρχικός. Όλοι γίναμε κάπου στην πορεία. Και ο λόγος που γίναμε δεν ήταν μόνο μια δική μας απόφαση που ξεπήδησε από το πουθενά, αλλά ένα σύνθετο αποτέλεσμα συνειδητοποίησης , ερεθισμάτων και μετατοπίσεων. Άρα το να κρίνουμε εμείς ως “αυθεντίες” αυτούς που ακόμα δεν έχουν αντιληφθεί το ταξικό τους συμφέρον, αυτούς που δεν έχουν ακόμα καταλάβει “τι παίζει”, αυτούς που έχουν πλανευτεί από την αστική προπαγάνδα ή από μισαλλόδοξες ιδεολογίες όπως ο εθνικισμός , είναι μάλλον χαζό. Και είναι χαζό μόνο αν πράγματι θέλουμε κάποια στιγμή να έρθει η ανατροπή, ειδάλλως ας κάτσουμε να φαντασιωνόμαστε αιώνια ,ο καθένας μόνος του, την εξέγερση και τη νέα κοινωνία που θέλει να φέρει.

Ο Λένιν έλεγε πως κάθε στιγμή πρέπει να είσαι ένα βήμα μπροστά από το λαό, όχι δέκα. Όσο απλό κι αν ακούγεται αυτό, στην πραγματικότητα είναι πολύ δύσκολο. Ακόμα και στην παρέμβασή μας στον κόσμο, είναι καθήκον μας να μιλάμε με γλώσσα κατανοητή,με παραδείγματα καθημερινά, με πράγματα που απαντούν στην καθημερινότητα και τις ανάγκες του λαού. Δεν υποστηρίζω ότι πρέπει να κάνουμε εκπτώσεις στην επαναστατική μας ρητορική, απλά θεωρώ πως είναι απαραίτητο να ξέρεις να ελίσσεσαι μέσα στο πλήθος, να βαθαίνεις το πολιτικό νόημα σταδιακά, να μην παύεις στιγμή να είσαι δίπλα του και όχι από πάνω του.

Επομένως, την επόμενη φορά που θα βγει κάποιο αυθόρμητο κάλεσμα για συγκέντρωση διαμαρτυρίας (όπως το χθεσινοβραδινό για το Σύνταγμα με αφορμή τη συνδιάσκεψη των πόλων του Μαύρου Μετώπου για τα νέα βάναυσα αντιλαϊκά μέτρα), ας μη σταθούμε στο “πάλι μία απ’τα ίδια θα είναι”, ούτε στο “με ποιους μωρέ να πάω, με τους πατριδόκαυλους και τους αγανακτισμένους πασοκονεοδημοκράτες; ” . Συνήθως αποφεύγω τα τσιτάτα, αλλά τούτη τη φορά  θα χρησιμοποιήσω ένα -κατά τη γνώμη μου- πολύ σοφό: “Να μάθετε να κινείστε μέσα στις μάζες όπως το ψάρι μες στο νερό”, έλεγε ο Μάο. Πράγματι, αν δε ριχτείς στη μάχη της ιδεολογικής αντιπαράθεσης, αν δεν προκαλέσεις την ιδεολογική αφύπνιση, αν δεν λογομαχήσεις με πολιτικά επιχειρήματα , πώς θα καταφέρεις να μετατρέψεις το ταξικό ένστικτο αυτού του κόσμου (αυτό που τον έβγαλε στο δρόμο) σε ταξική συνείδηση; Πώς θα μπορέσεις να συνεχίζεις να ονειρεύεσαι μιαν άλλη κοινωνία δίχως τη συμμετοχή της ίδιας της κοινωνίας;

Μπορεί να φταίει που είμαι σχετικά νέος, αλλά εγώ δεν έχω κουραστεί ακόμα. Ούτε έχω απογοητευθεί. Κι αυτό γιατί δεν πιστεύω πως η ιδεολογική ζύμωση που λαμβάνει χώρα σήμερα αφορά μόνο στο φούρνισμα του μέλλοντος. Ξέρω πως η μαγιά φουσκώνει γρήγορα.  Και ένας λαός λαβωμένος είναι πολύ δυνατή μαγιά. Ας ριχτούμε στη μάχη της ζύμωσης προτού μας κόψουν ακόμα και το ψωμί…

//ΠαραλληλοΓράφος//

Μπορεί να φταίνε τα φεγγαρια ή και οι καλικάντζαροι Αλλά ποτέ και σε καμιά περίπτωση δεν θα ομολογήσουν ότι φταίει το σύστημα.

Μπορεί να φταίνε τα φεγγαρια ή και οι καλικάντζαροι

 Αλλά  ποτέ και σε καμιά περίπτωση δεν θα ομολογήσουν ότι φταίει το σύστημα.

 

Κρίση!

Τι διάβολο είναι αυτή η κρίση από που έρχεται και που πάει;

Τι την προκάλεσε;

Υπάρχει κάτι που  να μπορεί να την καταστείλει;

Είναι αναγκαίο άραγε να απαντηθούν τα παραπάνω ερωτήματα; 

Δεν φτάνει η βαρβαρότητα που αντιμετωπίζουμε στην καθημερινότητά μας;

Δεν είναι αρκετό το ότι αυτή την στιγμή εξοντώνουν κυριολεκτικά την ζωή μας;

Όχι,δεν είναι αρκετό να βιώνουμε και να αγανακτούμε με  τα αποτελέσματα της κρίσης.

Αν δεν μάθουμε τι είναι αυτό που την  προκαλεί,δεν είναι δυνατόν να την αντιμετωπίσουμε.

Είναι όπως όταν  έχεις αρρυθμίες,αν δεν ξέρεις τι είναι αυτό που τις προκαλεί δεν μπορείς να τις αντιμετωπίσεις.

Μπορεί μάλιστα να παίρνεις λάθος φάρμακα και αντί να τις καταστείλεις, να κάνεις ακόμη μεγαλύτερη ζημιά στον οργανισμό σου.

Να υποστείς "ανήκεστον βλάβην"
.

 Το γνωρίζουν και είναι ακριβώς αυτό που φοβούνται.

Είναι αυτός ο λόγος και έχουν εκπονηθεί προγράμματα επί προγραμμάτων,έχουν επιστρατευτεί όλοι οι μηχανισμοί τους προκειμένου να παρερμηνευτούν τα φαινόμενα, για να μην γίνουν αντιληπτά από τους εργαζόμενους και τις πλατιές λαϊκές μάζες τα πραγματικά αίτια της κρίσης.

Επιστρατεύτηκαν αστοί και "Αριστεροί" οικονομολόγοι,καθηγητές, φιλόσοφοι και καλλιτέχνες, και από κοντά  τα ΜΜΕ και τα λογής λογής παπαγαλάκια τους  για να παρερμηνεύσουν,να αποπροσανατολίσουν,να ρίξουν στάχτη στα μάτια μας,να μας θέσουν μπροστά σε εκβιαστικά διλήμματα,να μας τρομοκρατήσουν,να στρέψουν αλλού την προσοχή μας.

Σε δρόμους και κατευθύνσεις τέτοιες που δεν θα βάζουν σε κίνδυνο την συνέχιση της κυριαρχίας του κεφαλαίου.

Ο απόλυτος εφιάλτης τους είναι οι "κοινωνικές αναταραχές"

Έτσι τις ονομάζουν και ξέρουν καλά ότι στο βαθμό που ο λαός θα κατανοήσει τα αίτια της κρίσης, δεν θα περιοριστεί σε τίποτα λιγότερο από την ανατροπή του συστήματός τους.

Γιατί είναι το καπιταλιστικό σύστημα, που νομοτελειακά λόγω της φύσης του,οδηγείτε στην κρίση.  

Μας είπαν ότι φταίνε οι ανίκανοι,φταίνε οι ξεπουλημένοι,φταίνε οι μετανάστες,φταίμε όλοι,φταίει το χρηματοπιστωτικό,φταίει το χρέος και τα δάνεια,φταίει ο κακός μας ο καιρός και το στραβό μας το κεφάλι.....φταίνε τα φεγγάρια και οι καλικάντζαροι,αλλά ποτέ και σε καμιά περίπτωση δεν θα ομολογήσουν ότι φταίει το σύστημα.

Ότι φταίει η βασική αντίθεση του καπιταλισμού,που σήμερα έχει οδηγηθεί σε τέτοιο αδιέξοδο έχοντας εξαντλήσει τα όριά του,τόσο,  που αναγκάζεται να καταστρέψει την μηχανή που του παράγει τον πλούτο.

Τους εργαζόμενους.

Γιατί αν φταίνε οι ανίκανοι και οι ξεπουλημένοι,οι μιζαδόροι της πολιτικής,τότε δεν έχουμε παρά να αντικαταστήσουμε αυτούς τους ανεύθυνους, με άλλους πιο ικανούς,πιο τίμιους.

Και βγαίνουν στην πασαρέλα της  πολιτικής σκηνής κάθε τόσο ομάδες, συλλογικότητες,άλλοτε κατευθυνόμενες και άλλοτε κάτω από την αναγκαιότητα της αντίδρασης ενάντια στα βάρβαρα  μέτρα,αλλά,χωρίς στόχους,χωρίς ουσιαστικές προτάσεις διεξόδου. 

Ακούγονται προτάσεις για καλύτερη διαχείριση,για πιο "δίκαιη" διαχείριση του "χρέους" και της κρίσης του,μέσα στα πλαίσια του συστήματος.

Όταν γνωρίζουν ή τουλάχιστον θα έπρεπε να γνωρίζουν,ότι το χρέος και όλα όσα το ακολουθούν,δεν είναι η κρίση,δεν είναι τα αίτια,παρά τα αποτελέσματά  της.

Ακούγονται προτάσεις από υψηλόβαθμα στελέχη της σημερινής και της προηγούμενης κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ για την ανάγκη δημιουργίας νέου κόμματος, που θα δώσει διέξοδο με καλύτερη και πιο αποτελεσματική  διαχείριση.

Ακούγονται προτάσεις,δημιουργούνται κινήσεις που επιδιώκουν την Ενότητα του λαού μέσα στα πλαίσια πάντα του συστήματος.

Να ενωθούμε και ενωμένοι να αγαπηθούμε,ενωμένοι να ζήσουμε την εξαθλίωσή μας,ενωμένοι να κλάψουμε για την δυστυχία και την κακή μας μοίρα.

Ενωμένοι να παλέψουμε για την εξάλειψη των βάρβαρων μέτρων,αλλά πάντα  μέσα στα πλαίσια του συστήματος που τα επέβαλε.

Αλλά και ενωμένοι να υποταχθούμε στην βαρβαρότητα, για το ύψιστο  ιδανικό της σωτηρίας της πατρίδας.

Και από κοντά και οι εκβιασμοί:

"Δεν παίζουμε με την φωτιά και με την μοίρα ενός λαού όμως αυτό που μπορεί να ζήσουμε και θέλουμε να αποφύγουμε δεν περιγράφεται"

Ο δρόμος της χρεοκοπίας "θα έχει ως συνέπεια την εξαθλίωση"

Συμπληρώνει ο Ευαγ.Βενιζέλος και εν χορό και με κάθε ευκαιρία επαναλαμβάνουν όλα τα υψηλόβαθμα στελέχη του ΠΑΣΟΚΟΚΑΡΑΤΖΑΦΕΡΙΣΜΟΥ και κάθε είδους εσμού.

Αν πάλι είναι που  φταίμε όλοι γιατί συμβάλλαμε τρώγοντας περισσότερα απ΄όσα βγάζαμε,τότε και για χάρη της πατρίδας και της σωτηρίας της,μπορούμε να παίξουμε τον ρόλο της Ιφιγένειας ή να πιαστούμε χέρι χέρι και να χορέψουμε τον χορό του Ζαλόγγου,μιας και τον πλούτο που εμείς παράγουμε μπορούν αυτοί να τον καρπώνονται αλλά όχι εμείς.

Παρά τις όποιες δυσκολίες,παρά τα όποια προβλήματα,παρά τα σχέδια εξόντωσης που μας επιβάλλουν,πέρα από την όποια πρακτική αντιμετώπιση των μέτρων που θέτουν σε κίνδυνο την ίδια την ζωή μας,εκείνο που πρωτίστως και ταυτόχρονα με τους καθημερινούς αγώνες πρέπει να γίνει κατανοητό από όλους,να περάσει σε όλους,ή τουλάχιστον σε όσο γίνεται περισσότερους,είναι η φύση της κρίσης και τα αίτια που την προκαλούν.

Ποτέ δεν θα πουν ότι ο καπιταλισμός έχει περιορισμένα όρια και ότι έχει αγγίξει αυτά τα όρια μην μπορώντας να δώσει διεξόδους και να τα διαχειριστεί.

Η μόνη διέξοδος γι΄αυτούς είναι ο  ανελέητος  πόλεμος για την εξόντωση της μηχανής που τους παράγει τον πλούτο και που χωρίς αυτήν δεν μπορούν να υπάρχουν.

(η αντίφαση που λέγαμε)

Αν ο λαός το συνειδητοποιήσει αυτό,θα ξέρει πια ότι ο μόνος τρόπος να αντιμετωπιστεί αυτή η βαρβαρότητα είναι να δώσουμε όλοι μαζί την χαριστική βολή στο θεριό που σφαδάζει και σκορπίζει τον όλεθρο.

Δεν θα μπορεί να ξεγελάσει κανείς τον κόσμο,με τις ιδεοληψίες για την  μεγάλη οικογένεια της ΕΕ των λύκων.

Δεν θα μπορούν να σταθούν τα επιχειρήματα, οι απειλές και τα διλήμματα:

Με δραχμή ή με ευρώ;

Γιατί θα έχει γίνει κατανοητό ότι είτε με δραχμή είτε με ευρώ είτε με γιεν ή και με καπίκια ή τάλαντα,αν η διαχείριση βρίσκεται στα χέρια της πλουτοκρατίας,τα ίδια μέτρα,οι ίδιες επιδιώξεις θα επιχειρούνται από την εξουσία τους.

Η εξόντωσή μας.

 Θα μπορούσαμε ίσως να περιμένουμε διατηρώντας  την Ελπίδα ότι ο λαϊκός παράγοντας κάτω από την πίεση την μεγάλη των μέτρων που   θέτουν σε άμεσο κίνδυνο την ζωή του,θα αντιδράσει. 

Δεν μπορεί λένε κάποιοι φίλοι,προφανώς, υπάρχουν ακόμη περιθώρια.

Το ζητούμενο πέρα από  το πότε θα αντιδράσει ο λαϊκός παράγοντας, γιατί κάθε μέρα που περνάει είναι σε βάρος μας και αυτό ενέχει πολλαπλούς  κινδύνους,πρέπει  κυρίως να είναι το προς πια κατεύθυνση θα στραφεί αυτή η  αντίδραση.

Επειγόντως ο λαός μας πρέπει να ενημερωθεί για το τι είναι η κρίση, ποιος είναι ο χαρακτήρας της και τι την δημιούργησε. 

Μόνον τότε θα μπορέσει να απεγκλωβιστεί,να αφυπνιστεί,να πάψει να έχει αυταπάτες και φοβίες,να επαναστατικοποιηθεί η συνείδησή του  να δώσει την μοναδική  αγωνιστική απάντηση  οργανωμένα,με στόχο  και με προοπτική. 

Να παλέψει για τον μόνο στόχο που μπορεί να τον βγάλει από το σημερινό εφιαλτικό αδιέξοδο.

Για την ανατροπή της βάρβαρης καπιταλιστικής εκμετάλλευσης. 

Με κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής με λαϊκή εργατική εξουσία

Για την δική του  κυριαρχία.  

http://blackbedlam.blogspot.com/