αυτονομια και συλλογικες πρακτικες επιβιωσης

Του Σταύρου Σταυρίδη*

Ανανεώνοντας το πρόταγμα της αυτονομίας μέσα από αλληλέγγυες συλλογικές πρακτικές επιβίωσης

http://eagainst.com/articles/protagma-autonomias/Δεν βρισκόμαστε σε μια περίοδο που η ζωή μας κυλάει κανονικά, όπου τα ερωτήματα τίθενται από μια συνθήκη όπου έχουν εξασφαλιστεί τα βασικά δεδομένα προβλεψιμότητας του μέλλοντος μιας κανονικής ζωής, αλλά σε μια περίοδο κρίσης όπου πολλά από αυτά που θεωρούσαμε δεδομένα δεν είναι πια δεδομένα. Αυτή η νέα συνθήκη έχει θέσει με καινούργιο τρόπο ένα ερώτημα το οποίο διαμορφώνεται όχι μονάχα στα μυαλά εκείνων που είχαν μια εμπλοκή με το πρόβλημα της ανθρώπινης χειραφέτησης και προσπαθούσαν με τον ένα ή άλλο τρόπο να το αρθρώσουν σε μια πολιτική, αλλά και στα μυαλά εκείνων που αυτό τους φαινόταν πολύ μακρινό ή αδιάφορο. Το ερώτημα αυτό είναι: μπορούμε, με τις συνθήκες που ζούμε, εμείς οι ίδιοι να πάρουμε τη ζωή μας στα χέρια μας; Είναι δυνατό, καθώς αδιαφορεί πλέον το κράτος, ως μηχανή αναπαραγωγής της κοινωνίας, για τη ζωή μας, να ρυθμίσουμε εμείς αυτή τη ζωή;

Βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή, και στη Λατινική Αμερική αυτό το έχουν ζήσει εδώ και πολλές δεκαετίες, σε μια συνθήκη όπου ολόκληρα τμήματα της κοινωνίας, σε εξαιρετικά μεγάλη κλίμακα (όπως στις μεγαλουπόλεις της Λατινικής Αμερικής, αλλά και στην Αθήνα πλέον), τίθενται σχεδόν εκτός κοινωνίας. Υπάρχουν δύο εξαιρετικά κομβικά ζητήματα από τα οποία εξαρτιέται η αναπαραγωγή των ανθρώπων (με όρους ένταξης και υπαγωγής σε ένα σύστημα ζωής που να μπορεί να επιδέχεται μια στοιχειώδη προβλεψιμότητα και να έχει νόημα), γύρω από τα οποία έχουν αρθρωθεί και αντίστοιχες πρακτικές και αντιδράσεις. Είναι το πρόβλημα της στέγης και το πρόβλημα της διατροφής. Γύρω από αυτά υπάρχει αυτή τη στιγμή ένας πολύ έντονος προβληματισμός στα κινήματα και τις μορφές αυτοοργάνωσης που έχουν ξεπηδήσει με πολλούς τρόπους σε κοινωνίες σε κρίση.

Οι σύντροφοι στο Μεξικό, σε ένα πολύ ενδιαφέρον συνέδριο στο οποίο βρέθηκα πρόσφατα, προβληματίζονται πάνω στο θέμα της αυτονομίας με τέτοιους όρους, δηλαδή με όρους υλικής αναπαραγωγής εκείνων που βρίσκονται μπροστά σε προβλήματα επιβίωσης. Λένε κάτι που μου έκανε μεγάλη εντύπωση: δεν μπορούμε να φανταστούμε καμιά μορφή αυτονομίας, δηλαδή χειραφέτησης από τους μηχανισμούς της εξουσίας και του κράτους, εάν αυτή η μορφή δεν περιλαμβάνει μορφές διατροφικής αυτονομίας. Εάν, δηλαδή, δεν μπορεί το ίδιο το υποκείμενο που επιχειρεί να χειραφετηθεί από τους μηχανισμούς που ελέγχουν τη ζωή του να εξασφαλίσει τα στοιχειώδη που χρειάζεται για την επιβίωση.

“Υπάρχω εάν υπάρχεις”

Στη Λατινική Αμερική ανακάλυψαν ένα δίκτυο σκέψεων και κοσμοαντιλήψεων που μπορεί και να βρίσκεται σε έναν άλλο κόσμο ήδη θεμελιωμένο, έναν κόσμο που ο δυτικός πολιτισμός περιφρόνησε, διέλυσε, καταπάτησε, κατέστρεψε, στον κόσμο της ιθαγενικής σοφίας κάποιων κοινοτήτων οι οποίες υπάρχουν ακόμα. Έναν τρόπο σκέψης ο οποίος επιβιώνει όλης αυτής της περιόδου της αρπακτικής καπιταλιστικής ανάπτυξης, ο οποίος συμπυκνώνεται στη φράση buen vivir. Το buen vivir σημαίνει, σε ελεύθερη μετάφραση, ευ ζην ή το να ζεις καλά, αλλά δεν πρόκειται για τη συνέχιση μιας στωϊκής ή επικούρειας συζήτησης για τη βελτίωση του εαυτού, αλλά ίσα ίσα για θεμελίωση του ερωτήματος της αξίας που έχει η ζωή πάνω στην αξία της συλλογικής αναφοράς, της κοινότητας.

Η ουσία του buen vivir είναι η διατύπωση «υπάρχω εάν υπάρχεις». Υπάρχω όχι ως αυτοτελής αξία, αλλά υπάρχω εφόσον υπάρχεις. Δηλαδή, εξαρτάται η ύπαρξή μου, η δυνατότητά μου να υπάρχω, από το γεγονός ότι μπορεί να υπάρχεις και εσύ. Το buen vivir, λοιπόν, θέτει στο πλαίσιο του καινούργιου προβληματισμού για την αυτονομία ένα ακόμη ερώτημα: εάν στοχάζομαι στον ορίζοντα του άλλου, εάν ενεργώ με την προϋπόθεση ότι υπάρχει ο άλλος, με ποιες αξίες, με ποιες αρχές μπορώ να εκφράσω αυτή τη συνλειτουργία στην προοπτική της κοινής μας επιβίωσης; Ξεχώρισαν τρεις αρχές οι οποίες προέρχονται από αυτό το κοσμοθεωρητικό σύμπαν αλλά χειρονομούν προς έναν νέο ορισμό της κοινότητας. Η πρώτη αρχή είναι να μη σκοτώνεις τον άλλον. Η δεύτερη αρχή είναι να μην κλέβεις. Και η τρίτη είναι να μην σταματάς να δουλεύεις. Μπορεί να φαίνονται λίγο εχθρικές προς αυτά που μπορεί να σκεφτόμαστε, δείτε, όμως, την ερμηνεία τους. Το γιατί δεν πρέπει να φονεύεις τον άλλον είναι μάλλον προφανές, δεν μπορεί η δυνατότητα του φόνου να είναι ο ορίζοντας θεμελίωσης της κοινότητας. Το να μην κλέβεις σημαίνει ότι, επειδή ακριβώς η συλλογική αναφορά στα αγαθά επιβίωσης της κοινότητας προϋποθέτει έναν σεβασμό της συμμετοχής καθενός σε αυτά τα αγαθά, οποιαδήποτε πράξη κλοπής, δηλαδή ατομικής ιδιοποίησης, είναι στην ουσία μια ενέργεια κατά της κοινωνίας. Το τρίτο και πιο περίεργο, το μη σταματάς να δουλεύεις, σημαίνει στη δική τους λογική ότι, επειδή η δουλειά δεν είναι καταναγκαστική εργασία, δεν είναι αυτό που σου επιβάλλεται για να μπορέσεις να αναπαραχθείς ατομικά με αντίτιμο κάποιου είδους μισθό, αλλά η διαρκής σχέση μετασχηματισμού και αρμονίας με το φυσικό περιβάλλον, το να σταματάς να δουλεύεις σημαίνει ότι παραιτείσαι από αυτή τη διαρκή ανταλλαγή, ότι αποσύρεσαι από το κοινωνικό, είσαι αντικοινωνικός.

Το ερώτημα είναι, αν θέσει κανείς με αυτούς τους όρους το ζήτημα της αυτονομίας, πώς μπορεί αυτή η αυτονομία να οριστεί ή να τεθεί σε έναν ορίζοντα θεωρητικό ως πολιτικό πρόταγμα. Εκεί υπάρχει άλλη μια πτυχή αυτής της συζήτησης για το buen vivir που αναφέρεται στους τρόπους με τους οποίους λαμβάνονται στο εσωτερικό των κοινοτήτων οι αποφάσεις ή παράγονται μορφές διαβούλευσης με στόχο να βρεθεί ο καλύτερος δυνατός τρόπος για να εξασφαλιστεί το buen vivir ως συλλογική συνθήκη.

Μπροστά, λοιπόν, στην παράδοση αυτού του τρόπου σκέψης υπάρχει ξανά το πρόβλημα της οργάνωσης, το πρόβλημα της απόφασης, και το πρόβλημα της σχέσης ανάμεσα σε αυτούς που μετέχουν σε μια κοινότητα. Υπάρχει, εντέλει, το πρόβλημα της δημοκρατίας και το πρόβλημα της εξουσίας. Το πρόβλημα της δημοκρατίας, σε αυτόν τον ορίζοντα, σημαίνει αναγνώριση αυτού που ο Ρανσιέρ αποκαλεί «δημοκρατικό παράδοξο». Δηλαδή, όχι μονάχα δημοκρατία για να γίνουμε ίσοι, αλλά ασκούμε τη δημοκρατία στο όνομα του ότι είμαστε προκαταβολικά όλοι ίσοι. Ταυτόχρονα, λοιπόν, στόχος και προϋπόθεση της δημοκρατίας είναι η ισότητα. Αυτό είναι ένα στοιχείο της συνθήκης της νέας διατύπωσης της αυτονομίας.

Ένα δεύτερο στοιχείο αυτής της συνθήκης είναι, επειδή αυτό το «δημοκρατικό παράδοξο» είναι μια μηχανή που πρέπει να είναι σε διαρκή λειτουργία, με ποιο τρόπο μπορούμε να εξασφαλίσουμε αυτή τη μηχανή απέναντι σε αυτό που μπορεί να την καταστρέψει. Η εξασφάλιση είναι, κοντολογής, να εφεύρουμε τρόπους, μέσα από αυτές τις πρακτικές της επιβίωσης που δίνουν νόημα συλλογικά στη ζωή, να καταστρέφουμε τις δυνατότητες συσσώρευσης εξουσίας. Να καταστρέφουμε τη δυνατότητα κάποιων να οικειοποιούνται τον κοινωνικό πλούτο και την κοινωνική γνώση προς όφελός τους. Η κοινωνική αλληλεγγύη, λοιπόν, η οποία μπορεί να στηρίζεται σε ένα τέτοιο πρόταγμα αυτονομίας μέσα από τη δημοκρατία, χρειάζεται διαρκώς την εφεύρεση μηχανών που καταστρέφουν τη συσσώρευση της εξουσίας.

*Καθηγητής ΕΜΠ

η Κουβανέζικη Επανάσταση περπατά την 4η δεκαετία της ζωής της

EL PENSAMIENTO ECONOMICO DE ERNESTO CHE GUEVARA (ΜΕΡΟΣ Α)

του οικονομολόγου Carlos Tablada Perez, εκδόσεις  Casa de las Americas 1987, CUBA. Εκδόθηκε επίσης στην αγγλική γλώσσα το 1989 με τον τίτλο «Che Guevara: Economics and Politics in the Transition to Socialism» από τις εκδόσεις Pathfinder. 

Βαγγέλης Γονατάς

La Habana, CUBA

Τhttp://barbudosdesierramaestra.blogspot.gr/2012/05/el-pensamiento-economico-de-ernesto-che.htmlη χρονιά που εκδόθηκε αυτό το βιβλίο η Κουβανέζικη Επανάσταση περπατά την 3η δεκαετία της ζωής της και απέχει ελάχιστα από την μεγαλύτερη ίσως πρόκληση που θα αντιμετώπιζε, τη διακοπή των σχέσεων με την Σοβιετική Ένωση, που τόσο κόστισε στον έτσι κι αλλιώς, σκληρά δοκιμαζόμενο λαό του ηρωικού νησιού. Τα επόμενα χρόνια,  στην «ειδική περίοδο» όπως ονομάστηκε, η Κούβα και η επανάστασή της κέρδισαν την μάχη της επιβίωσης γεμίζοντας χαρά και αισιοδοξία τους επαναστάτες, και γενικότερα τους προοδευτικούς ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Η Κούβα παρέμεινε ο αναμμένος φάρος της επανάστασης, όταν οι πρόσκαιρα νικητές πανηγύριζαν το τέλος της ιστορίας. Σε αυτούς τους χαλεπούς καιρούς, μια επανάσταση σε μια μικρή χώρα, κόντρα σε θεούς και δαίμονες ζει και στοιχειώνει τον ύπνο τους. Το φάντασμα του κομμουνισμού που περιέγραψε αλληγορικά  ο Καρλ Μάρξ στην πρώτη αράδα του Κομμουνιστικού Μανιφέστου είναι ακόμα εδώ, και τόσο κοντά στην… μητρόπολη!  Σήμερα η Κούβα προχωρά σε μεταρρυθμίσεις - που δεν είναι θέμα του παρόντος γραπτού - αναζωπυρώνοντας τους πάγιους ευσεβείς πόθους των εχθρών της, αλλά και την καλοπροαίρετη ή όχι συζήτηση στους φίλους της, (ή στους άσπονδους φίλους της).

Τα ζητήματα που καταπιάνεται το βιβλίο βοηθούν να κατανοηθεί -και να κριθεί-   τόσο το γερό υπόβαθρο των σημερινών μεταρρυθμίσεων, όσο και η βασική αιτία που η επανάσταση επέζησε και ζει μέχρι σήμερα. Όσοι πίστεψαν ότι η Κούβα στάθηκε απλά τυχερή – και αγνοούν τον νόμο πως η τύχη δεν πάει συνήθως με τους επαναστάτες – θα δουν ότι οι βάσεις που τέθηκαν τότε  στην νηπιακή ηλικία της επανάστασης, έφτιαξαν τον γερό σκελετό  που την κρατά ζωντανή μέχρι σήμερα, στους δυσμενέστερους συσχετισμούς. Θα δουν ότι οι βάσεις αυτές, δεν τέθηκαν κυρίως στον υλικό παράγοντα, αλλά στον παράγοντα άνθρωπο, το υποκείμενο το οποίο έχει ανάγκη να μετασχηματίσει την κοινωνία, αλλά για να το επιτύχει πρέπει να μετασχηματίσει ταυτόχρονα και τον εαυτό του. Ο Νέος Άνθρωπος λοιπόν, αυτός που θα φτιάξει την νέα κοινωνία πρέπει να κινηθεί – και κινείται – κυρίως με ηθικά κίνητρα, τέτοια που μόνο μια ιδεολογία μπορεί να δώσει. Και μια επανάσταση, δίνει υλική υπόσταση σε μια ιδεολογία, μια επανάσταση δημιουργεί ιδεολογία. Και εκεί επένδυσαν οι Κουβανοί, με πρωταγωνιστική συμμετοχή του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα.

Όσοι επίσης επιφανειακά εξηγούσαν το «Κουβανικό φαινόμενο» στη τρέλα, τον ρομαντισμό ή απλά στην «ιδιομορφία» των Κουβανών θα διαπιστώσουν ότι η Επανάσταση  και οι ηγέτες της είχαν και έχουν πλήρη συναίσθηση του διεθνιστικού τους καθήκοντος όχι μόνο ως πρακτική και υλική υποστήριξη των επαναστατικών κινημάτων σε όλο τον κόσμο, αλλά και ως ενεργητική συμμετοχή στην πάλη για την διαμόρφωση της ιδεολογίας και της στρατηγικής του κομμουνιστικού και επαναστατικού κινήματος.  Εύκολα θα συμπεράνει κανείς  από τα κείμενα και μόνο, ότι το ίδιο πράττουν και στο εσωτερικό της χώρας, δεν κρύβουν τις  κοινωνικές αντιθέσεις, οξύνουν τις ιδεολογικές, τις κάνουν πολιτικές. Ο ίδιος ο Φιδέλ, στην ομιλία του για τα 20 χρόνια από τη δολοφονία του Τσε,  μιλάει (αναφερόμενος και για διευθυντές κρατικών επιχειρήσεων) για «καπιταλιστές της δεκάρας, κερδοσκόπους που έχουν τυφλή εμπιστοσύνη σε μηχανισμούς και καπιταλιστικές κατηγορίες», χαρακτηρίζει το Σύστημα Οικονομικής Διαχείρισης και Σχεδιασμού  «Κουτσό, ψωριάρικο άλογο, με πολλές πληγές τις οποίες θεραπεύαμε με ιώδιο και γράφαμε φάρμακα…. ένα δεξιό άλογο (που πρέπει) να του τραβάμε δυνατά τα γκέμια». Είναι σαφής η αντίληψη που εκφράζεται  με τον πιο επίσημο τρόπο, 30 σχεδόν χρόνια μετά το θρίαμβο της επανάστασης, για τις αντιθέσεις στο εσωτερικό της κουβανικής κοινωνίας,  τελικά για τη ταξική πάλη   σε συνθήκες προσπάθειας οικοδόμησης του σοσιαλισμού. Χωρίς καμιά θεωρία συνωμοσίας, σαν κάτι απόλυτα φυσιολογικό όπως η ζωή, περιγράφεται μια οικονομία, μια κοινωνία με τις αντιθέσεις της, σε διαρκή κίνηση και πάλη.

Δυστυχώς το βιβλίο «Η οικονομική σκέψη του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα» δεν έχει μεταφραστεί στα ελληνικά. Πολλά στοιχεία τόσο για το βιβλίο (που το βρήκαμε στην Αβάνα) όσο και για πολλά και ενδιαφέροντα σχετικά με το θέμα κείμενα, αντλήσαμε από το βιβλίο «ΕΡΝΕΣΤΟ ΤΣΕ ΓΚΕΒΑΒΑ: O ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΤΗΝ ΚΟΥΒΑ» (ISBN 978-960-98194-7-3) των εκδόσεων «Διεθνές Βήμα».

Το 1959 με την είσοδο των ανταρτών του Φιδέλ Κάστρο στην Αβάνα η επανάσταση έχει θριαμβεύσει. Ο ίδιος ο Φιδέλ αναλαμβάνει (15/2/1959)   καθήκοντα  πρωθυπουργού αντικαθιστώντας τον Χοσέ Μιρό Καδρόνα καθώς και την ανώτατη διοίκηση των ενόπλων δυνάμεων. Μετά την αποχώρηση του Μπατίστα Πρόεδρος αναλαμβάνει ο φιλελεύθερος αστός δικαστικός Μανουέλ Ουρούτια που είχε δικάσει τους συλληφθέντες μαχητές της Γκράνμα,  και είχε κάνει δημόσια κριτική στο καθεστώς Μπατίστα στη διάρκεια της δίκης. Τον Ιούλιο του ίδιου χρόνου παραιτείται λόγω λαϊκής κατακραυγής και ακολουθεί το γνωστό δρομολόγιο για τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, όπου και παρέμεινε μέχρι το θάνατό του (1981). Η επανάσταση προχωρά και στα τέλη του 1960 θέτει τις βάσεις για να οικοδομήσει μια κοινωνία βασισμένη στην αλληλεγγύη και τον διεθνισμό.

Σε πολιτικό επίπεδο υπάρχει το ΟRI – «Organizaciones Revolucionarias Intergradas» (Eνοποιημένες Επαναστατικές Οργανώσεις) -ναι, υπήρχαν πολλές-  με συντονιστή σε εθνικό επίπεδο τον  Ανίμπαλ Εσκαλάντε, ηγέτη του Λαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος Κούβας (Κομμουνιστικού) και εκδότη του περιοδικού του κόμματος ΗΟΥ (Σήμερα) από τον οποίο αφαιρέθηκαν οι ηγετικές αρμοδιότητες στις αρχές του 1962 λόγω σεχταρισμού.  Το ΟRI αποτέλεσε το εμβρυακό σχήμα από το οποίο ιδρύθηκε αργότερα (1965) το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κούβας. Δεν είναι του παρόντος η  παράθεση των Επαναστατικών Οργανώσεων που δρούσαν στην Κούβα, οι ομοιότητες και οι διαφορές τους. Μπορεί όμως κανείς και  μόνο  από αυτά, να συμπεράνει την διαλεκτική σχέση που έχει η ύπαρξη επαναστατικού προγράμματος – οργάνωσης – στρατού στην αντίληψη των ηγετών της επανάστασης. Μπορεί επίσης να συμπεράνει ότι η πολιτική πρωτοπορία (αναγκαία προϋπόθεση κάθε επανάστασης)  δεν είναι υπόθεση  κληρονομικού ή πολιτικού-ιδεολογικού «χρίσματος» αλλά κάτι που πρέπει να υλοποιηθεί και τελικά αποδειχθεί, βασικά εκ του αποτελέσματος.
 

Αυτά τα χρόνια της φωτιάς  ο Ερνέστο Τσε Γκεβάρα πέρασε από πολλές και καίριες  ηγετικές θέσεις της  Επανάστασης. Εκτός από στρατιωτικός ηγέτης στην αποφασιστική μάχη στη Σάντα Κλάρα που σήμανε και την στρατιωτική νίκη της επανάστασης, υπήρξε ένας από τους βασικούς εκπροσώπους της Κούβας στο εξωτερικό καθώς ηγήθηκε πολλών αντιπροσωπειών. Διατέλεσε Διοικητής της Εθνικής Τράπεζας της Κούβας, επικεφαλής του INRA (Iινστιτούτο Αγροτικής Μεταρρύθμισης) και διεύθυνε  την Βιομηχανία της χώρας από την εποχή που τα βασικά εργοστάσια δεν είχαν ακόμα εθνικοποιηθεί αλλά μερικά μόνο  τελούσαν απλά υπό κατάληψη και ανέλαβε το Υπουργείο Βιομηχανίας όταν αργότερα ιδρύθηκε.

Παρ ότι η περιρρέουσα εντύπωση είναι ότι η «κυβερνητική» ή η «πολιτική-ιδεολογική» περίοδος του CΗΕ  ήταν η αναγκαστική του αγρανάπαυση ή κάτι που τελικά δεν του πήγαινε και πολύ ή το έκανε αγγαρεία, τα κείμενά  του  αυτής της περιόδου δείχνουν το αντίθετο. Δείχνουν ότι ο ηρωικός αντάρτης μπόρεσε να είναι τέτοιος γιατί είχε βαθιά πεποίθηση και άποψη διαμορφώνοντας την ιδεολογία του με τα μεθοδολογικά εργαλεία του μαρξισμού. Ο ιδεολόγος, στοχαστής, πολιτικός μπόρεσε να είναι τέτοιος, γιατί διαμόρφωσε και τεκμηρίωσε τα πιστεύω του  μέσα από την φωτιά της ένοπλης πάλης και βίωσε  πρωταγωνιστικά την ανώτατη μορφή της που είναι μια επανάσταση.  Η ηρωική πλευρά του CHE δεν μπορεί να αγνοηθεί από κανέναν, όμως επιλεκτικά προβάλλεται η ρομαντική εκδοχή της θυσίας του. Όμως ο CHE δεν πήγε στην Βολιβία να αυτοκτονήσει, πήγε για να νικήσει. Έπεσε στη μάχη όπως θα μπορούσε να πέσει και στην Κούβα και στις άλλες χώρες που κράτησε το ντουφέκι.

Τέλος, υπήρξαν και γκρίζες δεκαετίες που κάποια φίλια  (πόσο άραγε;) επίσημα χείλη στην Ελλάδα και αλλού, ψιθύριζαν την ανεπίσημη  προς τον Che κριτική του «αριβίστα», του «τυχοδιώκτη» κ.α κατά τα άλλα όμως ρομαντικού και τίμιου αγνού επαναστάτη.  Όμως τελικά ο CHE παρέμεινε – και προφανώς όχι τυχαία –  αναμφισβήτητα το πιο αναγνωρίσιμο  επαναστατικό σύμβολο του αιώνα που πέρασε, και εξακολουθεί να εμπνέει και σήμερα τις νέες γενιές επαναστατών. Το καθήκον λοιπόν όσων φιλοδοξούν να βρίσκονται σήμερα  στην πλευρά της προόδου και της επανάστασης είναι η αποκάλυψη και προβολή αυτής της σχετικά αγνοημένης πλευράς του CHE. Σε αυτήν την κατεύθυνση φιλοδοξούμε να εντάξουμε την ενασχόληση μας με το συγκεκριμένο βιβλίο του Carlos Tablada που συμπυκνώνει την πολύχρονη μελέτη του πάνω στη σκέψη του αθέατου και όχι ιδιαίτερα γνωστού (όσο αφορά αυτήν του την πλευρά) CHE. Θα δούμε τελικά αν και πόσο θα μπορέσουμε να υλοποιήσουμε αυτό το φιλόδοξο σχέδιο, εδώ στην μακρινή Αβάνα. Από την άλλη, αν όχι εδώ, που;

Το 1963-64  έγινε στην Κούβα μια δημόσια  συζήτηση για τα σχετικά πλεονεκτήματα δύο οικονομικών συστημάτων που εφαρμόστηκαν τα πρώτα χρόνια της επανάστασης. Παρ ότι η συζήτηση εκ πρώτης όψεως θα μπορούσε να αφορά τεχνοκρατικά ζητήματα της οικονομίας (αν μπορούν να υπάρξουν απλώς τέτοια) εν τούτοις τα ζητήματα που τέθηκαν αφορούσαν τις δομές και τους μηχανισμούς οικοδόμησης του σοσιαλισμού, εκεί που βρίσκεται το κατ εξοχήν υποκείμενο γι αυτό, οι εργαζόμενοι στη βιομηχανία. Η συμμετοχή του Γκεβάρα σε αυτή τη συζήτηση ήταν πρωταγωνιστική, καθοριστική και απόλυτη, καθώς όχι μόνο υποστήριξε  αλλά και εφάρμοσε στις μεγάλες βιομηχανίες που διεύθυνε το ένα (“Προϋπολογιστικό Σύστημα Χρηματοδότησης”) από τα δύο συστήματα. Τόσο το βιβλίο του  Carlos Tablada , όσο και η ελληνική έκδοση από το Διεθνές Βήμα ( Ο ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Ο ΑΝΘΩΠΟΣ ΣΤΗΝ ΚΟΥΒΑ)  αναφέρονται σε αυτήν ακριβώς την περίοδο και σε αυτά τα κείμενα του CHE. 

Πριν προχωρήσουμε, θα επιχειρήσουμε μια κωδικοποίηση των  δύο συστημάτων αντλώντας υλικό από την περιγραφή που κάνει ο ίδιος ο Τσε στο άρθρο του «Σχεδιασμός και συνείδηση κατά την μετάβαση στον σοσιαλισμό» - Για το προϋπολογιστικό σύστημα χρηματοδότησης - , που δημοσιεύτηκε  τον Φλεβάρη του 1964 στο 5^ο τεύχος του Κουβανικού περιοδικού  “Nuestra  Industria Revista  Economica” και έχει συμπεριληφθεί στην προαναφερόμενη έκδοση.

1.“Προϋπολογιστικό Σύστημα Χρηματοδότησης”   (γνωστό και σαν Προϋπολογιστικό ή Σύστημα ενοποιημένων επιχειρήσεων)

Βασίζεται στον συγκεντρωτικό έλεγχο της δραστηριότητας της επιχείρησης. Τα σχέδια της επιχείρησης και η οικονομική της διαχείριση ελέγχονται άμεσα από τους κεντρικούς διοικητικούς μηχανισμούς. Δεν διαθέτει δικούς της χρηματικούς πόρους, ούτε λαμβάνει τραπεζικές πιστώσεις. Χρησιμοποιεί τα υλικά κίνητρα σε ατομική βάση, δηλαδή ατομικά χρηματικά μπόνους και ποινές, και στην κατάλληλη στιγμή θα χρησιμοποιήσει τα συλλογικά κίνητρα. Τα άμεσα υλικά κίνητρα όμως, περιορίζονται με τη μέθοδο πληρωμής μέσω μισθών.

·        ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ θεωρείται μια ομαδοποίηση εργοστασίων ή παραγωγικών μονάδων που έχουν παρόμοια τεχνολογική βάση , έχουν κοινό προορισμό για τα προϊόντα τους, ή σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν μια περιορισμένη γεωγραφική θέση. Π. χ.  Όλες οι μονάδες επεξεργασίας ζάχαρης, μαζί με άλλες παραγωγικές μονάδες σχετικές με την βιομηχανία ζάχαρης συγκροτούν την Ενοποιημένη Επιχείρηση Ζάχαρης (Consolitaded Sugar Enterprise).

·        ΤΟ ΧΡΗΜΑ λειτουργεί μόνο ως χρήμα υπολογισμού. Δεν είναι παρά η αντανάκλαση, σε τιμές, της απόδοσης μιας επιχείρησης που επιτρέπει στους κεντρικούς οργανισμούς να έχουν την δυνατότητα να αναλύσουν, έτσι ώστε να  ελέγχουν τη λειτουργία της  επιχείρησης.

·        ΚΕΦΑΛΑΙΟ δεν υπάρχει, σαν αποτέλεσμα του τρόπου που λειτουργεί το χρήμα. Στην τράπεζα υπάρχουν ξεχωριστοί λογαριασμοί αναλήψεων και καταθέσεων. Η επιχείρηση μπορεί να προβεί σε ανάληψη χρημάτων, σύμφωνα με το σχέδιο, από τον γενικό λογαριασμό εξόδων και από τον ειδικό λογαριασμό πληρωμής των μισθών. Οι καταθέσεις της όμως περνούν αυτόματα στα χέρια του κράτους.

·         ΝΟΡΜΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Πλάνο) Η εργασία μετριέται με το χρόνο, με μπόνους για την υπερκάλυψη της προβλεπόμενης ποσότητας εργασίας, που περιορίζεται από το ποσό της αμοιβής της αμέσως επόμενης μισθολογικής κλάσης.

2.“Οικονομικό  Λογιστικό Σύστημα” (γνωστό και σαν Λογιστικό ή Σύστημα αυτό-διαχειριζόμενων επιχειρήσεων)

Η οικονομική αυτό-διαχείριση βασίζεται στον γενικό συγκεντρωτικό έλεγχο και στην μεγαλύτερη αποκέντρωση. Ο έλεγχος ασκείται έμμεσα από την τράπεζα, μέσα από το χρήμα  και το νομισματικό αποτέλεσμα της δραστηριότητας της επιχείρησης  χρησιμεύει ως μέτρο για το μπόνους. Το υλικό συμφέρον αποτελεί τον μέγα μοχλό ο οποίος κινητοποιεί ατομικά και συλλογικά τους εργαζόμενους.

·        ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ είναι μια παραγωγική μονάδα με την δική της νομική υπόσταση. Π. χ.  μια μονάδα επεξεργασίας ζάχαρης αποτελεί επιχείρηση.

·        ΤΟ ΧΡΗΜΑ δεν υπηρετεί μόνο αυτόν τον σκοπό (χρήμα υπολογισμού). Είναι επίσης ένα μέσο πληρωμής το οποίο λειτουργεί ως έμμεσο όργανο ελέγχου, μια που αυτά τα κονδύλια είναι που επιτρέπουν στην παραγωγική μονάδα να λειτουργεί. Οι σχέσεις της παραγωγικής μονάδας με την τράπεζα είναι παρόμοιες με εκείνες που διατηρεί ένας ιδιώτης παραγωγός με τις καπιταλιστικές Τράπεζες, στις οποίες πρέπει να εξηγεί αναλυτικά τα σχέδιά του, και να αποδεικνύει  την  φερεγγυότητά του.

·        ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ υπάρχει, η επιχείρηση διατηρεί δικούς της πόρους στις τράπεζες τους οποίους μπορεί να ενισχύει με κρατικά δάνεια για τα οποία πληρώνει τόκους. Εφόσον τα «ίδια» κεφάλαια της επιχείρησης, καθώς και τα δάνειά της, ανήκουν στην κοινωνία, η κίνησή τους αντανακλά την οικονομική κατάσταση της επιχείρησης.

·        ΝΟΡΜΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Πλάνο) Η εργασία μετριέται με την ώρα, καθώς επίσης και με την ποσότητα παραγωγής ανά ώρα ( δουλειά με το κομμάτι).

Θα μπορούσαν ίσως οι διαφορές ανάμεσα στα δύο οικονομικά συστήματα διαχείρισης να χαρακτηριστούν δυσδιάκριτες, ακόμα και δευτερεύουσες, καθώς και τα 2 οικονομικά συστήματα εφαρμόζονταν  ήδη στην οικονομία της Κούβας. Το προϋπολογιστικό σύστημα που υποστήριζε ο Γκεβάρα ακολουθούσαν οι μεγάλες επιχειρήσεις (Υπουργείο Βιομηχανίας), το Λογιστικό όλες οι υπόλοιπες. Τα 2 συστήματα, ανεξάρτητα από την πολεμική της συζήτησης, δεν ήταν ανταγωνιστικά. Γιατί πολύ φυσιολογικά η νεαρή επανάσταση ασκώντας κρατική εξουσία από πάνω διαμόρφωνε το νομικό και οικονομικό πλαίσιο  λειτουργίας και ελέγχου των επιχειρήσεων (Υπουργεία, Τράπεζες κ.α) και σε συνδυασμό με τον εργατικό έλεγχο από κάτω (εργατικές οργανώσεις κ.α) προωθούσε και εδραίωνε την επανάσταση, δημιουργώντας νέες δομές. Βρισκόμαστε στην αρχή της μεταβατικής περιόδου και η συζήτηση αφορά αν οι δημιουργούμενες δομές (τα συστήματα διαχείρισης εν προκειμένω) προωθούν ή όχι την οικοδόμηση του σοσιαλισμού.

Την ίδια περίοδο αυτή η συζήτηση διεξάγεται συνολικά στο τότε σοσιαλιστικό στρατόπεδο που βρίσκεται  βεβαίως σε άλλη φάση από την νεαρή  επαναστατική εξουσία στην Κούβα. Θα μπορούσε να είναι η φάση της ωριμότητας, καθώς είχαν συσσωρευτεί κάποιες δεκαετίες άσκησης εξουσίας, είχαν προστεθεί οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης μετά τον Β  Παγκόσμιο πόλεμο και βρίσκονταν σε εξέλιξη η απελευθέρωση των αποικιών. Σήμερα βέβαια μπορούμε να εκτιμήσουμε εκ του ασφαλούς με βάση το αποτέλεσμα, ότι ήταν η αρχή της σήψης που οδήγησε στην κατάρρευση / ανατροπή 30 χρόνια αργότερα. Τότε όμως, λίγα μόλις χρόνια μετά το 20 Συνέδριο του ΚΚΣΕ, με την λεγόμενη «αποσταλινοποίηση» στο φόρτε της , οι καπιταλιστικοί οικονομικοί νόμοι ασκούσαν μεγάλη γοητεία στους οικονομολόγους (και όχι μόνο) του σοσιαλιστικού στρατοπέδου.

 Άλλωστε  ο ίδιος ο Γκεβάρα ομολογεί ότι η μεγάλη πλειοψηφία των σοσιαλιστικών χωρών ακολουθεί το Λογιστικό σύστημα.  Ωστόσο στην επιχειρηματολογία των 2 πλευρών επιστρατεύονται οι κλασσικοί του Μαρξισμού, το Εγχειρίδιο Πολιτικής Οικονομίας του Ινστιτούτου Οικονομίας της Ακαδημίας Επιστημών της ΕΣΣΔ, καθώς και η  αρθρογραφία της εποχής από όλες τις σοσιαλιστικές χώρες.  Σε αυτό το διεθνές πλαίσιο λοιπόν οι Κουβανοί τραβάνε αλλού , και ο Γκεβάρα ακόμα παραπέρα.

Καλά της έκανε

http://gregordergrieche.blogspot.gr/2012/06/blog-post_5111.html Πολλοί χάρηκαν με τις μπουνιές του Κασιδιάρη στην Κανέλη. Καλά της έκανε, λένε και ξαναλένε. Τα ήθελε ο κώλος της, έτσι κι αλλιώς είναι προκλητική, διακόπτει τους συνομιλητές της, είναι αγενής, τον είπε φασισταριό και έχει πει κατά καιρούς πολλά για πολλούς. Πολλοί και πολλές ένιωσαν το χέρι του τραμπούκου του Κασιδιάρη σαν να είναι δικό τους. Ένιωσαν σαν να δίνουν αυτοί τα χαστούκια. Το ευχαριστήθηκαν σαν να ήταν αυτό που τελικά χρειαζόταν για να ξεφύγουν από τη μιζέρια τους. Δεν μιλάω για τα ανθρωποειδή που παριστάνουν τους Άριους, ούτε για τους εθνικιστές της πλάκας που ανακάλυψαν καθυστερημένα το μεγαλείο του ελληνισμού χωρίς να ξέρουν να σου πούνε τα ονόματα δύο αρχαίων τραγικών ποιητών, ούτε για τα κτήνη που το μυαλό τους έχει γίνει κιμάς και νομίζουν ότι ο Χίτλερ είναι ιστορικά αδικημένος ήρωας. Μιλάω για τον απλό άνθρωπο που μανιωδώς επαναλαμβάνει αυτό το «καλά της έκανε». Μιλάω σε σένα τον νέο φασίστα. Ναι φασίστας είσαι, φίλε.

Όμως επειδή είναι μάλλον αργά και το μυαλό σου ήδη έγινε σκατά από αυτά που ακούς, διαβάζεις, βλέπεις και ψηφίζεις δεν θα μπω καν στον κόπο να σε πείσω για το πόσο λάθος είσαι, δεν θα χάσω τον χρόνο μου για να ασχοληθώ με τα παιδικά σου τραύματα, δεν με ενδιαφέρει να σε κάνω να αλλάξεις γνώμη ούτε να δεις τα πράγματα αλλιώς. Σου εύχομαι μόνο να έχεις την ίδια τύχη.

Σου εύχομαι να τρως ξύλο στη δουλειά από το αφεντικό σου. Να σε ξεσκίζει στη δουλειά και να μην μπορείς να πεις τίποτα.

Σου εύχομαι να γυρίσεις σπίτι σου και να βρεις τις παντόφλες σου ζεστές και τον γκόμενο της γυναίκας σου από πάνω της. Και μετά ελπίζω να σου ρίξει μερικές ψιλές, έτσι γιατί μπορεί.

Σου εύχομαι να σε πλακώνει κάθε μέρα ο γείτονας όταν του κάνεις παρατήρηση γιατί τα παιδιά του φωνάζουν.

Σου εύχομαι να περάσει ο ταρίφας με κόκκινο, να τον βρίσεις και να κατέβει να σε πλακώσει στις μπουνιές.

Σου εύχομαι να πηγαίνεις στο καφενείο και να σε δέρνουν οι θαμώνες επειδή κερδίζεις στο τάβλι.

Σου εύχομαι να τρως ξύλο στο γήπεδο, στο δρόμο και όπου αλλού βρίσκεσαι.

Σε εσένα γυναίκα που το ευχαριστήθηκες σήμερα εύχομαι να σε πλακώνει στο ξύλο ο άντρας σου κάθε μέρα. Πολλές φορές. Εύχομαι να σου σπάει τα μούτρα επειδή είναι νταής και μπορεί. Καλά θα σου κάνει!

Σου εύχομαι όμως να μην γυρίσει ποτέ το παιδί σου από το σχολείο δαρμένο και πληγωμένο, επειδή ο μάγκας του σχολείου τον πλάκωσε.

Σε εσένα βλαμένο 20χρονο που έχεις πρότυπο τον Κασιδιάρη, εύχομαι να μη σταματάς να τρως ξύλο, να ταπεινώνεσαι και να εξευτελίζεσαι από αυτούς που σήμερα θεωρείς ήρωές σου.

Γιατί για κάποιους ο φασισμός είναι καλός, αρκεί να πέφτει με δύναμη στα κεφάλια άλλων και όχι τα δικά μας…

 

Ο κοινοβουλευτισμός είναι ολιγαρχία, όχι δημοκρατία

Από την αποτυχία της κοινοβουλευτικής ολιγαρχίας στην άμεση δημοκρατία http://efimeridadrasi.blogspot.gr/2012/05/blog-post_30.html

Του Γιώργου Ν. Οικονόμου*

H νεοελληνική κοινωνία βρίσκεται στα πρόθυρα πλήρους καταρρεύσεως. Έχει καταστεί πλέον εμφανής η αδυναμία του κομματικού πολιτικού συστήματος στο σύνολό του να αποτρέψει την χρεοκοπία. Όχι μόνο διότι αυτό οδήγησε στη σημερινή απελπιστική κατάσταση, αλλά και διότι αυτό οδηγεί σε χειρότερη με την υποδούλωση στο ΔΝΤ και τα «Μνημόνια». Σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες επιβάλλεται να βρεθεί ένας διαφορετικός δρόμος. Για να υπάρξει όμως αυτός πρέπει πρωτίστως να κατανοηθεί στην ουσία της η χρεοκοπία και κυρίως τα αίτια που οδήγησαν σε αυτήν, διότι η κατανόηση αυτή αποτελεί μέρος του ορθού δρόμου προς την έξοδο.

Η ελληνική κρίση είναι βεβαίως οικονομική και έχει διεθνή εξάρτηση (ιδίως ευρωπαϊκή) από τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής και διανομής, από τη λειτουργία των χρηματοπιστωτικών μηχανισμών-τραπεζών και από τη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση. Χωρίς να υποτιμούμε τον διεθνή ορίζοντα της ελληνικής κρίσεως και χωρίς να επιμένουμε αποκλειστικώς στις ελληνικές παθογένειες, θα εξετάσουμε εδώ κυρίως τις εσωτερικές αιτίες στις οποίες αυτή οφείλεται, καθώς και τις δυνατότητες που υπάρχουν για πολιτικές δράσεις.

Η πολιτική και κοινωνική παρακμή

Η ελληνική κρίση που έλαβε διαστάσεις χρεοκοπίας, προϋπάρχει της παγκόσμιας. Έχει ξεκινήσει πολύ πριν από το 2008, με πρώτα σημάδια στη δεκαετία του ’80. Το 1985 ο τότε διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Δ. Χαλικιάς προειδοποίησε τον τότε πρωθυπουργό Ανδρέα Παπανδρέου πως η χώρα κινδύνευε με στάση πληρωμών και η κυβέρνηση αναγκάσθηκε να πάρει δάνειο από την τότε ΕΟΚ. Από το 1992 η κατάσταση του χρέους και των ελλειμμάτων εμφανίζεται προβληματική και το ΔΝΤ προειδοποιεί δημοσίως την ελληνική κυβέρνηση. Αυτό επιβεβαιώνεται με την ομολογία του οικονομολόγου και πρώην πρωθυπουργού Α. Παπανδρέου (από τους βασικούς υπεύθυνους της καταστροφής) ότι «αν δεν αφανίσουμε την υπερχρέωση της χώρας θα μας αφανίσει αυτή». Εν συνεχεία, με την εξωπραγματική και παράλογη ανάληψη των Ολυμπιακών αγώνων το 1997 η χώρα εγκλωβίζεται στην αύξηση του δανεισμού και του χρέους. Από το 2001, με την είσοδο της χώρας στην Ευρωζώνη και το ευρώ με ψευδή στοιχεία, τα οικονομικά μεγέθη επιδεινώνονται συνεχώς με κορύφωση την περίοδο 2004-2009 της ολέθριας διακυβέρνησης Καραμανλή Β΄. Τον Ιούνιο του 2009, ο αρμόδιος επίτροπος για τις οικονομικές υποθέσεις Χοακίμ Αλμούνια ανακοίνωσε ενώπιον των υπουργών της Ε.Ε., και προειδοποίησε την ελληνική κυβέρνηση, ότι το έλλειμμα της Ελλάδας στο τέλος του έτους θα υπερέβαινε το 10%, άρα η χώρα βάδιζε προς την πτώχευση.

Η απελπιστική κατάσταση της ελληνικής οικονομίας ήταν λοιπόν γνωστή στην ιθύνουσα πολιτική και οικονομική τάξη από τη δεκαετία ‘90. Όμως, το κομματοκρατικό σύστημα όχι μόνο δεν μπόρεσε να χειρισθεί την κρίση, αλλά την επιδείνωσε με τη διαφθορά και τις ασυλλόγιστες δαπάνες για τις συντεχνίες, με τις παροχές για τις ανάγκες του πελατειακού συστήματος, με τους ασύστολους διορισμούς στο δημόσιο, τις υπέρογκες στρατιωτικές δαπάνες, την αδυναμία για την πάταξη της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής κ.ά. Η κρίση λοιπόν εκτός από οικονομική, είναι πολιτική και εσωτερική. Την πορεία προς την χρεοκοπία απεργάσθηκαν η οικονομική και πολιτική ολιγαρχία. Την είσοδο της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν την επέβαλε η Γερμανία, η Γαλλία ούτε οι ΗΠΑ, αλλά τα δύο μεγάλα κόμματα και η άρχουσα οικονομική τάξη. Είναι γνωστό ότι ο Κ. Καραμανλής Α΄ πίεζε προς όλες τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για να κάμψει αρνήσεις και δυσπιστίες. Επί πλέον, η πολιτική και οικονομική ιθύνουσα τάξη θέλησαν και επεδίωξαν από τη δεκαετία του ’90 την είσοδο στην Ευρωζώνη και στο ευρώ - δεν τους εξεβίασε κανείς Ευρωπαίος. Οι ίδιες επίσης ιθύνουσες τάξεις, χωρίς να τις υποχρεώσει κανείς, επέλεξαν από το 1988 ήδη να αναλάβουν την μεγαλομανή και καταστρεπτική Ολυμπιάδα του 2004. Τις επιλογές αυτές στήριξαν επί τριάντα πέντε έτη τα παντοδύναμα ΜΜΕ, η συντριπτική πλειονότητα των διανοουμένων, πανεπιστημιακών, δημοσιογράφων και το 80–85% των ψηφοφόρων, πράγμα που σημαίνει κοινωνική συναίνεση και καθιστά την κρίση κοινωνική.

Ο κοινοβουλευτισμός είναι ολιγαρχία, όχι δημοκρατία

Η χρεοκοπία έχει επομένως συγκεκριμένους ενόχους, είναι τα δύο κόμματα που άσκησαν την εξουσία επί τριάντα πέντε έτη, είναι οι πρωθυπουργοί, οι υπουργοί, oι βουλευτές και λοιποί κρατικοί αξιωματούχοι που έλαβαν τις αποφάσεις, που θέσπισαν νόμους, που χειρίσθηκαν τα χρήματα των φορολογουμένων, δηλαδή που προέβησαν στη διασπάθιση του δημοσίου χρήματος, στη λεηλασία του δημοσίου χώρου, στη διαπλοκή και τη διαφθορά. Κυρίως είναι οι θεσμοί και η δομή του αντιπροσωπευτικού πολιτεύματος που επέτρεψαν την άφρονα πολιτική. Η δομή του είναι αυστηρώς ολιγαρχική: οι ολίγοι λαμβάνουν τις αποφάσεις, θεσπίζουν τους νόμους, ασκούν την εξουσία προς όφελος δικό τους και των ολίγων ισχυρών επιχειρηματιών, των τραπεζών και των ΜΜΕ. Το κομματοκρατικό σύστημα κακώς αποκαλείται δημοκρατία, είναι μία καθαρότατη ολιγαρχία. Ιδίως εν Ελλάδι έλαβε τη μορφή της οικογενειοκρατίας, της φαυλοκρατίας, της μιντιοκρατίας και της κλεπτοκρατίας.

Η κατάσταση αυτή έγινε δυνατή επειδή η οικονομική ελίτ δεν ελέγχεται από την πολιτική εξουσία και η τελευταία δεν ελέγχεται από κανέναν, ούτε καν από τη δικαστική εξουσία. Οι βουλευτές και οι υπουργοί φρόντισαν, εκτός των άλλων προνομίων τους, να εξασφαλίσουν νομοθετικώς και συνταγματικώς την ατιμωρησία τους για την ανομία, την διαφθορά και την ανικανότητά τους. Δεν υπήρξε άλλωστε ποτέ ουδείς κοινωνικός έλεγχος, η κοινωνία απουσίαζε όλα αυτά τα χρόνια από την πολιτική σκηνή.


Τα αδιέξοδα της Αριστεράς και του οικονομισμού

Στη λογική του αντιπροσωπευτικού πολιτεύματος, του κρατισμού και του λαϊκισμού κινήθηκε και η Αριστερά. Συνετέλεσε με τον τρόπο της στην απαξίωση και λεηλάτηση του δημοσίου χώρου, υποστηρίζοντας όλες τις διεκδικήσεις κάθε συντεχνίας, από τους υπαλλήλους της βουλής και των ΔΕΚΟ μέχρι τα μπλόκα των αγροτών και των φορτηγατζήδων. Αντί για τον πολιτικό και ταξικό αγώνα η Αριστερά έθεσε ως ανομολόγητο στόχο της τον αντικρατικό αγώνα, την ιδιοποίηση δηλαδή του δημοσίου χρήματος από τις προνομιούχες συντεχνίες, μέσω του κομματικού συνδικαλισμού. Υποκατέστησε το κεφάλαιο και την ολιγαρχία με το κράτος, με μία πτυχή του κράτους, το δημόσιο ταμείο. Από την άλλη όμως ευνόησε την κρατική διόγκωση και τον κρατισμό, αφού στοιχεία της αριστερής ιδεολογίας είναι οι κρατικοποιήσεις και οι εθνικοποιήσεις, οι οποίες στη λογική της είναι «σοσιαλιστικές» και «αντικαπιταλιστικές» πρακτικές. Ο διεφθαρμένος, παρασιτικός και αποτυχημένος γραφειοκρατικός καπιταλισμός των πρώην κομμουνιστικών κρατών δεν έχει διδάξει τίποτε στην Αριστερά, η οποία παραμένει δέσμια των αφερέγγυων και παρωχημένων ιδεολογιών του σοσιαλισμού και του κομμουνισμού.

Από την άλλη, στο επείγον και φλέγον ερώτημα «τι κάνουμε;», η Αριστερά προτείνει για την έξοδο από την παρακμή την κατάργηση του Μνημονίου, τη στάση πληρωμών, την αναδιάρθρωση του χρέους, την έξοδο από την ευρωζώνη ή την Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή ριζικές αλλαγές χωρίς να εξηγεί ποιος θα τις χειρισθεί. Παραμένει δηλαδή δέσμια του οικονομισμού, ο οποίος έχει αποτύχει παντού όπου εφαρμόσθηκε. Οι οικονομίστικες λύσεις αποκομμένες από την πολιτική, από την ενημέρωση και τη συμμετοχή της κοινωνίας οδηγούν στην αποτυχία. Η Αριστερά προβάλλει επίσης ως πανάκεια την προσφυγή στις εκλογές, τη στιγμή που έχει αποδειχθεί ότι αυτές όχι μόνο δεν λύνουν τα προβλήματα, αλλά επιπλέον τα συγκαλύπτουν και τα επιδεινώνουν.

Η αποτυχία του εθνικισμού

Από τα ΜΜΕ και από συντηρητικές, θεολογικές, εθνικιστικές πλευρές γίνονται εκκλήσεις στο πατριωτικό και εθνικό συναίσθημα, προτείνονται κινήσεις και κυβερνήσεις «εθνικής ενότητας» για «απελευθέρωση» από τους ξένους (την Τρόικα, τους Γερμανούς κ.ά). Ο εθνικισμός έχει οδηγήσει τη χώρα σε αδιέξοδα και καταστροφές. Το πρόβλημα δεν είναι εθνικό, αλλά πολιτικό και ταξικό. Δεν πλήττονται όλοι οι Έλληνες από τα μέτρα, παρά μόνο τα κατώτερα και τα μεσαία στρώματα, ενώ τα ανώτερα ευνοούνται σκανδαλωδώς, λ.χ. οι τράπεζες με τις κολοσσιαίες κρατικές ενισχύσεις, η εργοδοσία με την ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων και η τεράστια εκκλησιαστική περιουσία που, ακόμη μία φορά, δεν φορολογείται. Δεν υπάρχει «κατοχή» της χώρας από ξένες δυνάμεις, όπως διαδίδεται από τις πλευρές αυτές. Η κατοχή οφείλεται στην εγχώρια πολιτική-οικονομική ολιγαρχία. Η αντίθεση δεν είναι ανάμεσα σε Έλληνες και ξένους, ανάμεσα στις «δυνάμεις του έθνους» και τους ξένους που «μας επιβάλλουν τα μέτρα», αλλά ανάμεσα στην κοινωνία από τη μια και την εγχώρια πολιτική-οικονομική ολιγαρχία από την άλλη. Η σύγκρουση είναι ανάμεσα στα κατώτερα-μεσαία στρώματα από τη μια και την πολιτικο-οικονομική ολιγαρχία από την άλλη.

Επανεφεύρεση της πολιτικής

 ΕνΚανένα κόμμα, καμία προσωπικότητα, καμία κυβέρνηση εθνικής ενότητας ή τεχνοκρατών και οικονομολόγων δεν μπορεί να δώσει λύση.ώπιον αυτού του αδιεξόδου οι λύσεις δεν μπορεί παρά να είναι πολιτικές. Εφόσον η χρεοκοπία οφείλεται σε πολιτικούς λόγους, όπως εξηγήθηκε πιο πάνω, η λύση πρέπει να είναι κυρίως πολιτική. Πρέπει η πολιτική να επανέλθει στο προσκήνιο, να αποκτήσει προτεραιότητα. Πολιτική όχι με την έννοια των εκλογών και των κομμάτων - οι εκλογές δεν μπορούν να φέρουν την αλλαγή του πολιτικού συστήματος που χρειάζεται η κοινωνία, αλλά επιβάλλουν την εναλλαγή στην εξουσία των διεφθαρμένων και ανίκανων να λύσουν τα προβλήματα κομμάτων.

Η πολιτική εννοείται εδώ με την ουσιαστική έννοια, την αμφισβήτηση από την ίδια την κοινωνία των χρεοκοπημένων εξουσιών, των εγκαθιδρυμένων θεσμών, κανόνων και σημασιών. Η πολιτική έχει σχέση με τους πολίτες και όχι με τους επαγγελματίες πολιτικούς, παράγεται από την κινητοποίηση των ανθρώπων που θέλουν να γίνουν πολίτες, δηλαδή να μην είναι ψηφοφόροι, ακροατές, οπαδοί και υπήκοοι, αλλά να συμμετέχουν άμεσα στη λήψη των αποφάσεων, στη θέσπιση των νόμων, στην απονομή του δικαίου και στον ουσιαστικό έλεγχο της εξουσίας. Αυτή είναι και η ουσία της (άμεσης) δημοκρατίας: η συμμετοχή των πολλών στην άσκηση της εξουσίας - ουσία που έχει αλλοιωθεί από την αντιπροσώπευση, τα κόμματα και τους «ειδικούς». Εφόσον οι πολιτικές αποφάσεις αφορούν όλη την κοινωνία πρέπει να λαμβάνονται από όλη την κοινωνία. εφόσον οι νόμοι αφορούν όλους πρέπει να θεσπίζονται από όλους. Δηλαδή, οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται από τους πολίτες και όχι από τους πολιτικούς. οι νόμοι να θεσπίζονται από το σύνολο και όχι (απλώς) για το σύνολο. Η δημοκρατική αντίληψη που υποβαστάζει όλα αυτά είναι ότι στα πολιτικά ζητήματα δεν υπάρχουν «ειδικοί» και «επαΐοντες», αλλά όλοι είναι ικανοί και όλοι πρέπει να συμμετέχουν στην εξουσία υπό όλες τις μορφές της. Μόνο η πολιτική με αυτή την έννοια μπορεί να αλλάξει την κατάσταση προς το καλύτερο, προς μία άλλη πορεία προς όφελος των πολλών και όχι των ολίγων.

Αυτοοργάνωση και αυτοπροσδιορισμός

Για να επιτευχθεί αυτό χρειάζεται να υπάρξουν πρωτοβουλίες από τα κάτω, συμμετοχή της κοινωνίας και ανεξαρτησία από τις παραδοσιακές μορφές των αποτυχημένων κομματικών και συνδικαλιστικών ηγεσιών. Η κύρια μορφή και ο βασικός σκοπός των πρωτοβουλιών θα είναι ο αυτοπροδιορισμός από τη βάση και η συλλογική αυτοοργάνωση, που αντιτίθενται και συγκρούονται διαρκώς με τη γραφειοκρατικοποίηση, τους ηγέτες και τα κόμματα. Αυτό δηλαδή που έγινε από τις 25 Μαΐου 2011 στην πλατεία Συντάγματος και στις άλλες πλατείες της χώρας.

Οι συνελεύσεις και οι συζητήσεις στις πλατείες ανέδειξαν μία νέα αντίληψη για την πολιτική, στον αντίποδα της επικρατούσας, και διαμόρφωσαν τα βασικά σημεία της. Οι στόχοι που τέθηκαν εμπράκτως ήταν οι τοπικές και ευρύτερες συνελεύσεις - στις οποίες συζητούνται όλα τα προβλήματα, και εξασφαλίζουν τη γνωριμία και την αλληλεγγύη. επίσης η επαφή και η συνεργασία με άλλες ομάδες και συνελεύσεις. τα τοπικά και ευρύτερα ουσιαστικά δημοψηφίσματα από τα κάτω. Όταν χρειάζεται ορίζονται αιρετές ή κληρωτές επιτροπές, οι οποίες εκφράζουν και εφαρμόζουν τις αποφάσεις της συνέλευσης, είναι υπόλογες στη συνέλευση και ανά πάσα στιγμή ανακλητές από αυτήν. Εφαρμόζεται η κυκλικότητα, η εναλλαγή των ατόμων και η μικρή διάρκεια στη θητεία τους. Οι στόχοι αυτοί αφορούν και στην γενική πολιτική οργάνωση σε εθνικό επίπεδο, και απαιτούν γενναία συνταγματική αλλαγή. Τη στιγμή που, υπό την πίεση της κοινωνικής αντίδρασης και του κινήματος στις πλατείες, το ίδιο το σύστημα προτείνει για τον εξωραϊσμό του μεταρρυθμίσεις, τις οποίες μέχρι σήμερα θεωρούσε αδύνατες, η κοινωνία πρέπει να απαιτήσει τη ριζική και ουσιαστική αλλαγή του συστήματος προς την κατεύθυνση της άμεσης συμμετοχής όλων στη λήψη των αποφάσεων, στη θέσπιση των νόμων, στην απονομή του δικαίου και στον έλεγχο της εξουσίας. Είναι ο μόνος τρόπος να αποκτήσουν το πραγματικό τους νόημα έννοιες όπως «ελευθερία», «ισότητα», «δικαιοσύνη», «συμμετοχή», «κοινωνικός έλεγχος», «κοινό συμφέρον». Μόνο έτσι θα γλιτώσει η κοινωνία από τους καταστροφείς της. Εάν η ίδια η κοινωνία δεν μπορεί να σωθεί από μόνη της δεν μπορεί να τη σώσει κανείς.

Η απουσία της κοινωνίας από την πολιτική συνετέλεσε στην παρακμή και στη χρεοκοπία, διότι άφησε ανεξέλεγκτη την εξουσία. Υπήρχε η εντύπωση πως η αποκλειστική ασχολία με τις ιδιωτικές υποθέσεις και το προσωπικό συμφέρον δεν δημιουργούσε προβλήματα. Η πραγματικότητα απέδειξε το αντίθετο. Μπορεί εμείς να μην ασχολούμαστε με την πολιτική εξουσία, αυτή όμως είναι εκεί, ασχολείται με εμάς. Χρειάζεται λοιπόν να εγκαταλείψουμε τον παλιό κομματικό ή αδιάφορο και α-πολιτικό εαυτό μας και να δράσουμε. Χρειάζεται να αφήσουμε πίσω μας τον παλιό ανίκανο και διεφθαρμένο κομματοκρατικό κόσμο, να εγκαταλείψουμε το αποτυχημένο ολιγαρχικό σύστημα. Για να επιτευχθεί η ουσιαστική συμμετοχή, η άμεση δημοκρατία, χρειάζονται επειγόντως νέες αντιλήψεις και ιδέες, νέοι θεσμοί και νόμοι, νέες διαδικασίες και αξίες. «Σε εποχές αλλαγών, όπως η σημερινή, ό, τι δεν είναι νέο είναι ολέθριο».

*Δρ Φιλοσοφίας
Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Πολίτες, αρ. 34

Αυτοδύναμος Τσίπρας

Και κανένας Στρατούλης, κανένας Μπαλάφας, κανένα στέλεχος του νέου «κόμματος» του ΣΥΡΙΖΑ (και φυσικά όχι ο αρχηγός του) δεν μπορεί να είναι χειρότερος από τους αλήτες που μας κυβερνούνε 38 χρόνια τώρα....

Άρης Δαβαράκης: Αυτοδύναμος Τσίπραςhttp://wwwaristofanis.blogspot.gr/2012/06/38_05.html

Επιτέλους ένα κείμενό μου που δεν θα είναι φλύαρο:
Θέλω μια (αυτοδύναμη, ναι!) κυβέρνηση Τσίπρα για να φέρει τ’ απάνω-κάτω
σ’ αυτόν άθλιο τόπο όπου ζούμε.

Ήταν γεωγραφικά ένας παράδεισος και τον 5ο π.Χ αιώνα έπεσε φως πολύ στην Αττική
(από το οποίο ακόμα τρώμε),
αλλά όσο ζω εγώ εδώ (από το 1964) μόνο αθλιότητες και κομπίνες,
 λαμογιές και απάτες και χυδαιότητα παράγουμε στην κοινωνική μας ζωή
(εξαιρώ βεβαίως κάποιους σπουδαίος καλλιτέχνες και επιστήμονες που μας στόλισαν με Όσκαρ και Νόμπελ και άλλες σπουδαίες διακρίσεις –τις προηγούμενες δεκαετίες).

Δεν αντέχω άλλο την μικρομεσαία μετριότητα και την έφεση προς την διαπλοκή και την συναλλαγή με επιχειρηματίες, μαφιόζους,
εμπόρους ναρκωτικών, νταβατζήδες, εγκληματίες  του κοινού ποινικού δικαίου
και εκβιαστές -που χαρακτηρίζει όλο το πολιτικό μας σύστημα.

 
Θέλω να φύγουν όλοι, να εξαφανιστούν, να τους φάει η μαρμάγκα,
η μαύρη τρύπα που αυτοί δημιούργησαν. 

Δεν θέλω ούτε Βενιζέλους, ούτε Σαμαράδες, ούτε Παπανδρέου, ούτε Καραμανλήδες 
ούτε Μητσοτακέϊκο –θέλω να ...αποσυρθούν και να μας αφήσουν επιτέλους ήσυχους.

 
Μας οδήγησαν όλοι αυτοί στο απόλυτο αδιέξοδο 
και έχουν το θράσος να μας ξαναζητάνε την ψήφο μας;

 
Πολύ θράσος το λέω εγώ αυτό. 

Γιατί ξέρω, όπως ξέρουν όλοι οι Έλληνες πιά, 
ότι όλοι αυτοί και τα κομματόσκυλά τους, 
χρησιμοποίησαν τις ψήφους μας προς ίδιον όφελος –
για να πλουτίσουν σε βαθμό εμετικό, 
να εξασφαλίσουν εγγόνια και τρισέγγονα 
και να νοιώσουν το “ power” του χρήματος 
και της εξ αυτού εκπορευομένης «εξουσίας».

 Και, όχι, συγγνώμη, δεν το κάνανε κάν «για τα παιδιά τους». 

Όλα τους τα εγκλήματα τα κάνανε για πάρτη τους, 
κινούμενοι από τον ακόρεστο εγωϊσμό τους και την λατρεία τους στο χρήμα.

 
Από τα χωριά τους όλοι αυτοί 
(καλά τα έλεγε ο Κατσιφάρας ότι δεν τους ήξεραν ούτε οι θυρωροί τους 
–αν είχαν και θυρωρούς), 
εκτοξεύτηκαν στην επικίνδυνη ζώνη των μεγάλων εθνικών αποφάσεων 
χωρίς να νοιάζονται ντιπ για το "έθνος". 

Απατεώνες με σφραγίδα.

Ένας υπουργός Αμύνης, παρ’ ολίγον πρωθυπουργός που σαν ψυχοπαθής 
κρατούσε σημειώσεις για τα μπίλιον —μπικικίνια του 
και ένοιωθε ασφαλής ότι κανείς δεν μπορεί να τον αγγίξει.

Πρέπει επειγόντως να απαλλαγούμε απ’ όλον αυτόν τον συρφετό.

 
Τώρα, στις 17 Ιουνίου. 

Δεν ξέρω τι θα μπορέσει να καταφέρει μια αριστερή κυβέρνηση στην Ελλάδα, 
ξέρω όμως ότι μπροστά στην μαφιόζική Ελλάδα στην οποία ζούμε δεκαετίες τώρα, 
είναι ελπίδα μεγάλη η ριζική αλλαγή των ανθρώπων 
που θα χειριστούν από δω και πέρα την εξουσία.

 
Είναι άλλα μυαλά.

 Δεν είναι «έμπειροι» στην άσκηση της εξουσίας 
αλλά είναι διαθέσιμοι να μάθουν και να βοηθήσουν τον έρημο αυτόν τόπο 
να ξανασταθεί στα πόδια του.

 
Και κανένας Στρατούλης, κανένας Μπαλάφας, 
κανένα στέλεχος του νέου «κόμματος» του ΣΥΡΙΖΑ  
(και φυσικά όχι ο αρχηγός του) 
 δεν μπορεί να είναι χειρότερος από τους αλήτες που μας κυβερνούνε 38 χρόνια τώρα.

Αυτοδύναμος ΣΥΡΙΖΑ, λοιπόν.

Αυτή είναι εμένα η επιλογή μου. 

Ευτυχώς θα το βοηθήσει αυτό το «όνειρο» η αποκοτιά του Σκανδαλίδη και του Παυλόπουλου που φτιάξανε τους νόμους με τα μπόνους των 40 (και μετά των 50) βουλευτών, σίγουροι ότι αυτοί θα τους χαρούνε.

 
http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.article&id=15821

Το τέλος τού καπιταλισμού (;!) (Cogito ergo sum)

Το τέλος τού καπιταλισμού (;!) (Cogito ergo sum)

Το τέλος τού καπιταλισμού (;!)

http://leninreloaded.blogspot.gr/2012/06/cogito-ergo-sum.htmlΑκούμε συχνά να γίνονται συγκρίσεις ανάμεσα στην σοβούσα καπιταλιστική κρίση και σε προηγούμενες, κυρίως δε με εκείνη του 1929. Αν και όλες οι αναλύσεις συμφωνούν ότι η τρέχουσα κρίση είναι μεγαλύτερη από κάθε προηγούμενη, η δική μου εκτίμηση είναι περισσότερο ακραία: η τωρινή κρίση δεν είναι δυνατόν να συγκριθεί με καμμία προγενέστερη. Όχι μόνο επειδή το μέγεθος και οι επιπτώσεις της είναι ασύγκριτα μεγαλύτερα αλλά επειδή αυτή η κρίση έχει μια ριζική διαφορά από όλες τις παλαιότερες: τούτη την φορά επλήγη η κολώνα τού καπιταλισμού, οι τράπεζες.

Η κατάσταση σήμερα είναι τόσο τραγική για τον καπιταλισμό ώστε για πρώτη φορά αισθάνονται τόσο πολύ δικαιωμένοι όσοι διατείνονται ότι πλησιάζει το τέλος του. Βέβαια, για το τέλος τού καπιταλισμού έχουν μιλήσει ο Μαρξ (πριν ενάμιση αιώνα), ο Λένιν (πριν έναν αιώνα), ο Κάστρο (πριν μισό αιώνα) κι άλλοι πολλοί, αλλά μέσα στα λόγια τους υπήρχε -σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό- και η ελπίδα πως θα συνέβαινε κάτι τέτοιο. Σήμερα δεν πρόκειται περί ελπίδας πλέον. Είναι απλώς διαπίστωση. Κι επειδή σε τούτο το ιστολόγιο δεν συνηθίζουμε τα τσιτάτα, ας δώσουμε μερικές εξηγήσεις.

Πριν ξεκινήσουμε, ας βάλουμε ένα χρήσιμο χρονικό ορόσημο: 15 Σεπτεμβρίου 2008. Είναι η ημέρα η οποία θεωρείται ως απαρχή τής τρέχουσας καπιταλιστικής κρίσης, μιας κι εκείνη την ημέρα κηρλυχθηκε σε πτώχευση η Lehman Brothers. Επίσης, ας έχουμε κατά νου ότι η Lehman Brothers πτώχευσε επειδή βρέθηκε εκτεθειμένη σε τοξικά προϊόντα ύψους 600 δισ. δολλαρίων (σκάρτα 480 δισ. ευρώ).

Με την πτώση τής Lehman Brothers, σύσσωμος ο καπιταλιστικός κόσμος συγκλονίστηκε. Βλέπετε, όλοι ήξεραν ότι η χρεωκοπία τής Lehman Brothers ήταν απλώς ένα απόστημα που άνοιξε ενώ η πραγματική πληγή ήταν πολύ μεγαλύτερη και σύντομα θα άρχιζε να πυορροεί. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα άρχισαν να ανακοινώνονται μέτρα ανάσχεσης της κρίσης, η οποία απειλούσε να εξαπλωθεί σε ολόκληρο τον κόσμο. Όμως, όλα τα φάρμακα που τέθηκαν στην διάθεση του βαρειά άρρωστου καπιταλισμού απεδείχθησαν τόσο αποτελεσματικά όσο η ασπιρίνη στο εγκεφαλικό. Μετά από σχεδόν 4 χρόνια "θεραπείας", η κατάσταση του ασθενούς έχει επιδεινωθεί δραματικά:

(1) Τότε (δηλαδή στις 15 Σεπτεμβρίου 2008), εκτός από την Lehman Brothers, υπήρχαν μεν και κάποια άλλα χρηματοπιστωτικά μαγαζιά σε δεινή κατάσταση (π.χ. Citibank, Freddie Mac, Morgan Stanley κλπ) αλλά το "σύστημα" εξακολουθούσε να δουλεύει κι έδειχνε να διαθέτει τους απαραίτητους αποσβεστήρες των αναμενομένων κραδασμών. Σήμερα, ολόκληρος ο πλανήτης δονείται με το φάσμα τής χρεωκοπίας όχι μόνο να πλανάται πάνω από εκατοντάδες τράπεζες σε όλες τις ηπείρους αλλά και να χτυπάει την πόρτα ολόκληρων κρατών.

(2) Η κοιτίδα τού καπιταλισμού, οι Ηνωμένες Πολιτείες, έχουν πάψει να αποτελούν ασφαλές στήριγμα. Η χώρα η οποία κάποτε διέθετε απεριόριστα κεφάλαια για την παλινόρθωση του καπιταλιστικού κόσμου μετά την λαίλαπα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, σήμερα μοιάζει ζαλισμένη. Τα στοιχεία που δημοσιεύει η ίδια η κυβέρνηση των ΗΠΑ σχετικά με την πορεία τού ομοσπονδιακού ελλείμματος είναι αποκαλυπτικά: από 161 δισ δολλάρια κατά το 2007, το έλλειμμα ανέβηκε σε 459 δισ. το 2008 και άγγιξε το 1,5 τρισεκατομμύριο κατά το 2009, μένοντας από τότε σταθερά γύρω στο 1,3 τρισ. κάθε χρόνο. Κάπως έτσι, το χρέος των ΗΠΑ αναμένεται εφέτος να πλησιάσει τα 16,5 τρισ., αυξημένο κατά 65% σε σχέση με το 2008. Με τέτοια χάλια πλέον, οι ΗΠΑ δεν μπορούν ούτε σκέψη να κάνουν για οποιαδήποτε αύξηση δαπανών θα μπορούσε να τονώσει την παραπαίουσα οικονομία.

(3) Τότε, όταν πάρθηκαν τα πρώτα μέτρα ανάσχεσης της κρίσης, οι λαϊκές αντιδράσεις ήσαν περιορισμένες, κυρίως ανάμεσα στους φτωχοδιάβολους των ΗΠΑ που έβλεπαν να χάνουν τα σπίτια τους. Σήμερα, με την παγκόσμια καταιγίδα μέτρων κοινωνικής αναλγησίας, εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπων σε ολόκληρο τον κόσμο επαναστατούν εκφράζοντας την δυσαρέσκειά τους είτε στις κάλπες είτε στους δρόμους.

(4) Μέχρι τότε, το βασικό παιχνίδι των κεντρικών τραπεζών σ' όλον τον κόσμο ήταν η ρύθμιση της κυκλοφορίας τού χρήματος, κυρίως μέσω της αυξομείωσης των επιτοκίων. Με το ξέσπασμα της κρίσης, όμως, η αποτελεσματικότητα αυτού του εργαλείου απεδείχθη μηδαμινή. Έτσι, προκειμένου να συγκρατήσουν την επαπειλούμενη κατάρρευση των μονοπωλίων, οι τέσσερις μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες του πλανήτη (η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η πολιτειακή Fed, η Bank of Japan και η Bank of England) έχουν αποδυθεί σε ένα δίχως ιστορικό προηγούμενο όργιο εκτύπωσης χρήματος. Κι όμως, όλο αυτό το φρεσκοκομμένο χρήμα φαίνεται να εξαφανίζεται σε κάποιο αόρατο πηγάδι δίχως πάτο.

Σε όλα αυτά, δεν πρέπει να ξεχνάμε να συνυπολογίσουμε δυο σημαντικά δεδομένα. Πρώτον: τότε οι παραπαίουσες τράπεζες βρίσκονταν αποκλειστικά στις ΗΠΑ, ενώ σήμερα όλες οι χώρες τού κόσμου έχουν προβληματικές τράπεζες (δείτε την πρόσφατη περιπέτεια των ελληνικών συνεταιριστικών τραπεζών και τις τελευταίες εξελίξεις στο ισπανικό τραπεζικό σύστημα). Και, δεύτερον, τότε -υποτίθεται πως- υπήρχε κάποιο οπλοστάσιο μέτρων θεραπείας, το οποίο σήμερα έχει εφαρμοστεί σχεδόν στο σύνολό του κι έχει αποδειχθεί απολύτως ανεπαρκές.

Μετά από όσα αναφέραμε, θεωρώ πως δεν έχουν άδικο όσοι υποστηρίζουν ότι ο καπιταλισμός όχι απλώς είναι βαρύτατα ασθενής αλλά δεν έχει ελπίδα ανάνηψης. Στην σκέψη τής ευτυχίας ότι πρόκειται να βιώσουμε το τέλος τού καπιταλισμού, θα συμφωνήσω μαζί τους με όλη μου την καρδιά. Άντε, με το καλό και καλά σαράντα!

Πηγή: Cogito ergo sum

Οι "παρά φύσιν γάμοι" και τα μπικινίνια της γηραιάς Εξουσίας

    http://redflyplanet.blogspot.com/2012/06/blog-post_7532.html  Η μια νύφη είχε πλούτο ιδεολογικό, ψυχικό, πλούτο καρδιάς. Πλούσια, με την αστική έννοια του όρου, δεν ήταν. Απλά, έμενε σε κτίριο στην περιοχή του Περισσού, το οποίο της είχαν κτίσει τα παιδιά κι οι φίλοι της. Όσοι από σας έχετε ασχοληθεί με το παιδί, είτε σαν γονείς είτε σαν ‘δάσκαλοι’, θα γνωρίζετε πως όλα τα παιδιά δεν βγαίνουν το ίδιο. Έτσι  και τα παιδιά της κυρίας Μαρξισμός-Λενινισμός φάνηκε, ότι δεν είχαν καταλάβει όλα το ίδιο τα βιβλία που τους έδωσε η μάνα τους. Και να δεις τα άτιμα τα παιδιά της κουλτούρας-δήθεν-και της τσιτατολογίας που μια μέρα ξεσηκώθηκαν και πήγαν να πετάξουν  τη μάνα έξω από το σπίτι της. Έλα όμως που κάτι αδέλφια τους, οίτινες το ψωμάκι τους το έβγαζαν στις οικοδομές κι είχαν κάνει κάτι μπράτσα σαν τις κολώνες της ΔΕΗ κι ήταν σαν τετράφυλλες ντουλάπες, που τους πλάκωσαν στις ψιλόχοντρες περί τα μάγουλα, τα σβέρκα, τα αποτέτοια τους   κι έφυγαν οι κουλτουράτοι άπρακτοι. Μπράβο στα παιδιά, που στήριξαν τέτοια μάνα. 

     Τι να σου κάνουν τώρα κι οι απόκληροι; Από δουλειά δεν σκάμπαζαν γρυ και πήγαν κι έπεισαν δουλειά στο μαγαζί περί την πλατεία Καρύτση , ως δημοσιογράφοι –σιγά τη βαριά δουλειά-  και σ’ άλλες κουλτουρέ επιχειρήσεις. Από το ψωμί άμα πέσεις στο χαβιάρι και τη σαμπάνια, εύκολο είναι ν’ αρχίσεις να συκοφαντείς  τη μάνα σου. Τινές των αποκλήρων του Περισσού εστράφησαν εις το ευγενές επάγγελμα του πολιτικού. Όμως ο κόσμος τους είχε γυρίσει την πλάτη, επειδή έμαθαν με το νι και με το σίγμα, πως φέρθηκαν στη μάνα τους και ρόλο σοβαρό δεν έπαιζαν. Ήταν οι εποχές που στο τιμόνι  του ΠΑΣΟΚ και της αστικής Εξουσίας ήταν ο Αντρέας, ο οποίος είχε ρεμιζάρει στο χώρο της σοσιαλδημοκρατίας και δεν τον κούναγες με τίποτα. Κι άρχισαν οι γκρίνιες στο νέο σπίτι, εκεί κατά Κουμουνδούρου μεριά, και άρχισαν οι κλάψες κι οι μουρμούρες και τα τοιαύτα: ‘Βρε εμείς, οι εκσυγχρονιστές και νάμαστε σ’ αυτό το χάλι;’

Κι αρχίσαν τα παιδιά να φλερτάρουν με τον αείμνηστο: ‘Είμαστε κι εμείς εδώ, ξέρεις το τηλέφωνό μας’, αλλά ο άλλος είχε κάτι ζόρια με κάποια Μιμή και τους αγνοούσε επιδεικτικά. Και γιατί να τους δώσει σημασία άλλωστε; Αυτοί πούλησαν τη μάνα τους, αυτόν θα σεβόντουσαν;  Είχε εξάλλου πελατεία το μαγαζί εξασφαλισμένη. Καναδυό- τρεις απόκληροι, είχαν κάτι κονέ με κάτι μικρολαμογάκια του μαγαζιού από την εποχή του Πολυτεχνείου και την έκαναν   στο μαγαζί του Αντρέα με ελαφρά πηδηματάκια.  Οι άλλοι αναστέναζαν έξω από κτίριο της Χαριλάου Τρικούπη και του Μαξίμου και ψιλοτραγούδαγαν ένα τραγούδι του Παπαϊωάννου:

Το παράθυρο κλεισμένο, σφαλισμένο σκοτεινό,

για ποιο λόγο δεν ανοίγεις, πεισματάρη να σε δω;

Άνοιξε, άνοιξε, γιατί δεν αντέχω,   φτάνει πια, φτάνει πια να με τυραννάς.

Ξεροστάλιασα στ’ αγιάζι ώρες να σου τραγουδώ,

η καρδιά μου φλόγες βγάζει, μα δε βγαίνεις να σε δω.

Άνοιξε, άνοιξε γιατί δεν αντέχω, φτάνει πια να με τυραννάς. 

     Ο ‘τύραννος’ όμως ο Αντρέας ένα πρωί απόθανε και ανήλθε στα υπερκόσμια διαμερίσματα, διότι ο Μέγας Χάρος σάλπισε την τρομπέτα της αναγγελίας του θανάτου του κι έτσι και δουλέψει η καραμούζα του δεν την γλυτώνεις την εξόδια  μετακόμιση, έστω κι αν σε λένε Αντρέα Παπανδρέου. Το μαγαζί του Αντρέα περιήλθε εις την πλήρη νομή και κατοχήν ‘καθηγητού’ τινός, ονόματι Σημίτης, μιας και ο γιος Γεώργιος Αντρέα Παπανδρέου ήτο ακόμη μειράκιον και άπαντες τον αποκαλούσαν Γιωργάκη . Ο εν λόγω ‘καθηγητής’ εκτός από κακάσχημος ήταν και αλαζών, διότι ούτε αυτός άνοιξε το παράθυρο στους απόκληρους,   αλλ’ όμως  έβαλε στα ψηφοδέλτιά του ένα παραμυθά και μια μορφονιά  και τους λιγοστούς εναπομείναντες εις το Λόχο των ‘Αποκλήρων’ τους παρέδωσε στα συνδικαλιστικά του στελέχη, διά συνεργασίαν μόνιμον, διαρκή έχοντας το βλέμμα στραμμένο στους φίλους της μάνας τους. 

     Μολονότι ο κ. ‘Καθηγητής’ ήτο υποχρεωμένος από τις συμβατικές, συζυγικές του υποχρεώσεις να αντέχει εις την στυφνή  θέα της αλησμόνητης Δάφνης-ευτυχώς χάθηκε από τα τηλεοπτικά  παράθυρα- , πράγμα το οποίο πρέπει να ομολογήσουμε έχει κάποιο κόστος, απεδείχθη τελικά ότι είχε εμπεδώσει τους νόμους της Λαμογιάς, καλύτερα από τον αείμνηστο. Διότι ο κ. ‘Καθηγητής’ δεν έκανε παρέα με χαμερπή στοιχεία, να του κουβαλάν σπίτι τα φράγκα σε κούτες από πάμπερς. Αυτός έκανε παρέα απ’ ευθείας με Τραπεζίτες κι είχε το κεφάλι του ήσυχο-άσε που γλύτωνε και τα μεταφορικά. Τα χοντρά ήθελε αυτός, τα ‘ψιλά’ τ’ άφησε στον Τσουκάτο, το Μαντέλη  και τον Άκη. Να μη σας κουράζω πάντως με θέματα τα οποία και γνωστά είναι και χώρο πιάνουν, τ’ άτιμα! Έπηξαν όλοι τους από τις μίζες, έγιναν οχτάπαχοι, έκαναν κοιλιές και προγούλια, δεν χώραγαν στα κοστούμια τους, μέχρι που ανέλαβε ο Άρχοντας, ο Κώστας ντε, ο ανιψιός. Ο φόβος κι ο τρόμος της σούβλας. Τι κοκορέτσια, τι σπληνογάρδουμα, τι κακαβιές, τι ξιφίες φιλέτο, τι, τι, τι…. Μούσχαρος ον, τον έστελναν οι γαλάζιοι ‘αετοί’ σε ταβέρνες κι αυτοί συνέχιζαν το έργο των προκατόχων τους.  Η ειδικότητα των περισσοτέρων γαλάζιων οι παπάδες κι οι καλογέροι-δώστε του δεξιού παπά κι από δαύτον ότι γουστάρετε. 

     Έχω μάλιστα πληροφορίες από σοβαρές πηγές-βλέπετε τηρώ το αρθρογραφικό απόρρητο-πως ένα μεσημεράκι κι ενώ στο Μέγαρο της  Βουλής διεξήγετο μια σοβαρή συζήτηση, ο Άρχοντας της ‘Σούβλας’  εθεάθη στον έτερο Άρχοντα, αυτόν του κεμπάπ στην πλατεία Μοναστηρακίου, όπου μια ‘διαβατάρικη’, ρεμπέτικη παρέα του τραγούδησε το γνωστό Τσιτσάνειον άσμα:

Πέφτεις σε λάθη, τι έχεις πάθει και κάθε μέρα βρίζεις και γελάς,

με πικραίνεις, σα ξένο με κοιτάς και στο ρέμα με τραβάς.

δεν είσαι εκείνη, πούχα γνωρίσει κι ήτανε σφάλμα να σε παντρευτώ,

με προδίνεις και πρέπει να σε βρει, τιμωρία σοβαρή. 

     Το ως άνω τραγούδι, το οποίο αποδίδει εξαιρετικά η Σωτηρία Μπέλλου, ήταν παραγγελιά του Προέδρου, όστις-προς στιγμήν μόνο- ενόμισε ότι η Εξουσία είναι παντοτινή, ενώ η ανεπανάληπτη Dame SHIRLEY BASSEY, ήταν ξεκάθαρη: μόνο τα   ‘DIAMONDS are forever’. Όντως η γηραιά αστική Εξουσία συναντήθηκε με τον Γιωργάκη και στρατσαπαρίστηκε ανεπανόρθωτα. Και μαζί με την Εξουσία έχασε το ΠΑΣΟΚ οριστικά κι αμετάκλητα την κουτάλα της κυβερνητικής ματζαδούρας. 

     Έκανε ένα λίφτινγκ η κυρά-Εξουσία, πάλι όμως τα αποτελέσματα είναι πενιχρότατα. Πλούσια όμως καθώς είναι κι αφού είδε ότι το ΠΑΣΟΚ ξόφλησε, προέτρεψε τα παιδιά του ‘Κάτσε καλά, Γεράσιμε’ να προσχωρήσουν  στον ΣΥΡΙΖΑ και τώρα έχει στείλει κάτι δημοσιογράφους και κάτι ρεμπέτες και τραγουδάνε κάτω από το παράθυρο του Τσίπρα, όστις τυγχάνει μεν ανύπαντρος, όμως είναι κάργα αρχομανής, το παρακάτω άσμα με τη Σωτηρία Μπέλλου, ελπίζουσα –η Εξουσία- ότι το πολυπόθητο ειδύλλιο θα ευοδωθεί και θα βρει κι αυτή τώρα στα γεράματα τη δική της Σωτηρία:

Είσαι εσύ, ο άνθρωπός μου, το μεράκι το κρυφό,

αν σε χάσω θα πεθάνω, απ’ τον κόσμο θα χαθώ

είσαι εσύ ο άνθρωπός μου, της καρδιάς μου η χαρά,

αν μ’ αφήσεις, πίστεψέ με, θα με πνίξει η συμφορά,

Είσαι εσύ ο άνθρωπός μου, η καρδιά που αγαπώ,

 το καντήλι της ζωής μου, που αν σβήσει θα σβηστώ. 

     Τι να σου κάνει κι η φουκαριάρα η αστική Εξουσία; Τόσες φορές που δόθηκε σε διάφορους λαοπλάνους τους οποίους πίστεψε με την καρδιά της  κοίτα πως την εκαταντήσανε, του κλώτσου και του μπάτσου. Από το να την καταλάβουν αυτοί οι κομμουνιστές, καλύτερα ο σαλιάρης ο Τσίπρας. Αρχομανής μεν, αλλά ΑΚΙΝΔΥΝΟΣ. Μοιάζει μ’ αυτόν τον ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΟ, τον οποίο περιγράφει ο Ζαμπέτας στο ημερολόγιο μιας κυρίας. Καλά στέφανα και ΛΙΓΟΧΡΟΝΟΙ. Έρχονται, αργά ή γρήγορα έρχονται, οι ξέρετε  ποιοί.

Ρωμύλος Αβδής

Κόκκινη προπαγάνδα εκτοξεύθηκε από Redfly

Αν εδραιωθεί μια νέα τάξη πραγμάτων, μπορεί να χάσω ακόμα και τα λίγα που έχω∙ ο φόβος της ελπίδας

Της Ευγενίας Μυλωνάκη
Έτσι κάνουμε σχέδια εμείς οι άνθρωποι.  Λέμε: Αν βρέξει δεν θα πάω στο πάρκο.  Έπειτα περιμένουμε να δούμε τι θα γίνει.  Κι όταν δούμε, πράττουμε.  Τα τελευταία τρία χρόνια η ζωή στην Ελλάδα δεν εξαρτάται από τον καιρό.  Πρώτα ήταν ο 13ος και ο 14ος μισθός.  Αν δεν πάρω τον 14ο μισθό δεν θα φτιάξω φέτος τα δόντια μου∙ θυμός.  Μετά ήταν οι περικοπές στους μισθούς.  Αν δεν μου μειώσουν τον μισθό θα στείλω την κόρη μου στο πανεπιστήμιο∙ πόνος.  Μετά ήταν οι απολύσεις.  Αν έχω δουλειά και τον επόμενο μήνα θα πληρώσω τις δόσεις του δανείου∙ ματαίωση.  Μετά ήταν η ανεργία.  Αν βρω δουλειά τον επόμενο μήνα θα πληρώσω το χαράτσι∙ φόβος.  Μετά ήταν τα δανεικά.  Αν δεν βρω δανεικά θα βρεθώ στον δρόμο∙ πανικός.  Μετά ήταν οι νέοι κι οι παλιοί φόροι, τα νέα και τα παλιά δάνεια, τα νέα και τα παλιά δανεικά.  Αν δεν κάνει κανείς τίποτα για να αλλάξει όλη αυτή η κατάσταση δεν θα ζήσω∙ απελπισία.

http://gregordergrieche.blogspot.gr/2012/06/blog-post_1255.htmlΔεν ζουν όλοι εντός αυτού του χρονοδιαγραμμάτος.  Υπάρχουν επιχειρήσεις στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή που ωφελούνται. Και παρολαυτά μειώνουν μισθούς και κάνουν απολύσεις.  Λένε ότι τα κέρδη είναι παρόντα στο παρόν μόνον εφόσον είναι ορατά και στο μέλλον.

Κι όσοι ζουν μέσα σ’αυτο το χρονοδιάγραμμα, δεν βιώνουν το κάθε του σημείο ταυτόχρονα και με τον ίδιο τρόπο.  Κάποιοι απολύονται αργότερα από άλλους.  Κάποιοι βρίσκουν μια οποιαδήποτε κακοπληρωμένη δουλειά και κάποιοι δεν βρίσκουν καμία.  Κάποιοι μετακομίζουν στο σπίτι των γονιών τους και κάποιοι μένουν στον δρόμο.  Κάποιοι δεν βγάζουν αρκετά για να βάζουν βενζίνη και κάποιοι δεν έχουν αρκετά για να ταίζουν τα παιδιά τους κάθε μέρα.  Κάποιοι μεταναστεύουν και κάποιοι αυτοκτονούν.  Στην αρχή κάποιοι έλπιζαν ότι αυτό το χρονοδιάγραμμα δεν τους αφορούσε, δεν θα τους άγγιζε. Κι απλώς περίμεναν. Αλλά με τον καιρό όλο και πιο πολλοί συνειδητοποιούσαν ότι το περασμα στο χρονοδιάγραμμα είναι αμείλικτο, ότι ο χρόνος του τους πλησιάζει απειλητικά, αυτούς και την ζωή τους.

Κάποτε τέθηκε το ερώτημα της πολιτικής.  Αν δεν αποκατασταθεί η παλιά πολιτική τάξη πραγμάτων, θα χάσω την υπαρξιακή μου ψευδαίσθηση ότι η σιωπηρή μου θυσία αυτά τα χρόνια είχε νόημα∙ κλειστοφοβία. Αν εδραιωθεί μια νέα τάξη πραγμάτων, μπορεί να χάσω ακόμα και τα λίγα που έχω∙ ο φόβος της ελπίδας.

Κάποτε έγιναν οι εκλογές.  Ο φόβος της ελπίδας επικράτησε της κλειστοφοβίας και έδωσε την θέση του στην ελπίδα.  Ήσουν εδώ.  Είδες τα χαμόγελα;  Τώρα ετοιμαζόμαστε για νέες εκλογές.  Τώρα προστίθεται ένα καινούργιο σημείο στο χρονοδιάγραμμα: Αν η Ελλάδα μείνει στο ευρώ, θα μπορέσω να διανοηθώ την ζωή μου στο μέλλον.  Αν η Ελλάδα ελευθερωθεί από το μνημόνιο θα μπορέσω να ελευθερωθώ από την απελπισία και να ζήσω τη ζωή που αρμόζει στον άνθρωπο.  Τώρα η ΕΕ, η ΕΚΤ, το ΔΝΤ και κάποιες εγχώριες δυνάμεις λένε ότι θέλουν την Ελλάδα στην ευρωζώνη αλλά δεν μπορούν να αλλάξουν το πρόγραμα λιτότητας. Λένε ότι οι Έλληνες είναι ελεύθεροι να επιλέξουν.

Εμείς λέμε ότι κανένας άνθρωπος δεν είναι ελεύθερος όταν καλείται να επιλέξει ανάμεσα στο αδιανόητο και στο αβίωτο. Εμείς λέμε αγωνιστείτε-αγωνιζώμαστε-αγωνίζεστε-ας αγωνιστούμε!

 

πηγή : rednotebook.gr