Ποιος αμολάει τα άγρια θηρία; Ένας μύθος επικίνδυνος για τη φύση και τον άνθρωπο

Κάθε χρόνο γεμίζουν σελίδες, ιστοσελίδες, blogs και κοινωνικά δίκτυα με «ειδήσεις» για φίδια, αρκούδες, λύκους και τσακάλια που έχουν κατακλύσει, λέει, την ελληνική ύπαιθρο σκοτώνοντας ζώα και τρομοκρατώντας ανθρώπους. Ακούμε μέχρι και για ψύλλους και μεσογειακές φώκιες, που έχουν «απελευθερωθεί» κρυφά και ανεξέλεγκτα από «οικολόγους», απροσδιόριστες οργανώσεις και άγνωστα άτομα που κινούνται ύποπτα σε δασικούς δρόμους… Το καλοκαίρι του 2014 ακούσαμε μέχρι και για… «διεθνές σχέδιο οικο-τρομοκρατίας» με στόχο την Ελλάδα, τον τουρι- σμό και την πρωτογενή παραγωγή! Οι συναρπαστικές αυτές ιστορίες δεν είναι μοναδικό προνόμιο της χώρας μας, αφού παρόμοιες φήμες διακινούνται σε όλη την Ευρώπη, από τις μεσογειακές χώρες μέχρι και τον «αναπτυγμένο» Βορρά.

Όμως, δυστυχώς το «αστείο» έχει πολύ σοβαρές και επικίνδυνες προεκτάσεις, αφού θέτει σε κίνδυνο την άγρια ζωή αλλά, τελικά και τους ανθρώπους. Ορισμένοι θεωρούν πως αφού οι «οικολόγοι» παρεμβαίνουν έτσι αυθαίρετα στις φυσικές ισορροπίες, είναι δικό τους «χρέος» να επαναφέρουν την ισορροπία, παίρνοντας τα όπλα και κυνηγώντας παράνομα. Άλλοι πάλι βρίσκουν δικαιολογία να πετούν δηλητηριασμένα δολώματα (φόλες), μια εξολοκλήρου παράνομη πρακτική που μπορεί να θανατώσει πολλά περισσότερα ζώα από αυτά που στοχεύει, εξοντώνοντας άδικα και αδιακρίτως όποιο ζώο φάει είτε τα ίδια τα δολώματα ή τα δηλητηριασμένα θύματα.

Τα δηλητηριασμένα δολώματα ειδικά έχουν τεράστιο κόστος για ολόκληρη την αλυσίδα της φύσης. Συχνά πεθαίνουν μικρά και μεγάλα σαρκοφάγα θηλαστικά, κατοικίδια ζώα και στη συνέχεια αρπακτικά πουλιά όπως γύπες και μεγάλοι αετοί που θα καταναλώσουν με τη σειρά τους τα κουφάρια των ζώων που δηλητηριάστηκαν (δευτερογενής δηλητηρίαση). Στις περισσότερες περιπτώσεις τα πτώματα των θυμάτων λειτουργούν για πολύ καιρό ως θανατηφόρες παγίδες για πολλά ακόμη ζώα. Η ένταση στις ανθρώπινες σχέσεις είναι μια ακόμη σημαντική επίπτωση καθώς όταν πλήττει ζώα προσφιλή στον άνθρωπο, ζώα που τον συντροφεύουν ή και τον στηρίζουν στις δραστη- ριότητές του, γεννά αισθήματα μίσους και ενίοτε και την τάση αυτοδικίας. Έχουν αναφερθεί μέχρι και ανθρωποκτονίες που ξεκίνησαν από μια βεντέτα «δηλητηρίασης».

Στο κείμενο αυτό:

1. Εξηγούμε τους βασικούς λόγους που μπορεί να οδηγήσουν λαθεμένα στο συμπέρασμα ότι «έχει παρέμβει ανθρώπινο χέρι στη φύση», δηλαδή ότι έχει γίνει «απελευθέρωση άγριων ζώων».

2. Περιγράφουμε τις ελάχιστες εξαιρέσεις στις οποίες γίνονται επίσημες και φανερές απελευθερώσεις ζώων.

3. Αναλύουμε τους λόγους γιατί η «απελευθέρωση άγριων ζώων» είναι πρακτικά αδύνατη, κι ότι ακόμα κι αν ήταν εφικτή, δε θα την επιθυμούσε κανένας πραγματικός οικολόγος, γιατί θα είχε πολύ σοβαρούς κινδύνους για τη φύση.

4. Τέλος, κοιτάμε τις αιτίες του πραγματικού προβλήματος και ζητάμε τη δική σας βοήθεια για να γκρεμιστεί ο επικίνδυνος μύθος.

Οι 4 παρανοήσεις

Υπάρχουν κάποια «συμπτώματα» στην ύπαιθρο που λαθεμένα οδηγούν αρκετούς στο συμπέρασμα ότι, «μόνη εξήγηση είναι ότι μεσολάβησε ανθρώπινο χέρι». Ας τα δούμε αναλυτικά:

Παρανόηση 1:

«Αυξήθηκε ο πληθυσμός των άγριων ζώων; Άρα μεσολάβησε ανθρώπινο χέρι!»
Παροδικές αυξομειώσεις
Οι πληθυσμοί των ζώων παρουσιάζουν φυσιολογικές αυξήσεις ή μειώσεις στον πληθυσμό τους από χρονιά σε χρονιά, όπως γνωρίζουν καλά και οι γεωργοί καθώς το ίδιο ισχύει για τις καλλιέργειες. Αυτό είναι μέρος του φυσικού κύκλου της ζωής. Υπάρχουν ακόμα και περιπτώσεις «πληθυσμιακής έκρηξης», όταν για παράδειγμα αυξάνονται υπερβολικά τα ποντίκια μια περιοχής, γεγονός που οδηγεί την Πολιτεία να τη χαρακτηρίσει ως «αρουραιόπληκτη» και να δώσει διαταγή για την απαγόρευση του κυνηγιού της αλεπούς ως βασικό καταναλωτή των ποντικών. Τέτοιες διακυμάνσεις συνήθως είναι παροδικές και εξισορροπούνται τα επόμενα χρόνια. Μόνο μακροχρόνια προγράμματα παρακολούθησης μπορούν να δείξουν ότι πράγματι ένα είδος έχει σταθερή αύξηση στον πληθυσμό του.
Φυσική διαδικασία
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου πληθυσμοί άγριων ζώων δείχνουν μια τοπική αύξηση, λόγω ανατροπής στις φυσικές ή ανθρωπογενείς συνθήκες που αντιμετωπίζουν. Για παράδειγμα, τα φίδια σε ορισμένες περιοχές μπορεί να έχουν αυξηθεί επειδή με τα φυτοφάρμακα και τη λαθροθηρία έχουν εξολοθρευτεί οι θηρευτές τους, όπως τα αρπακτικά πουλιά. Ακόμα, η εγκατάλειψη ανθρώπινων δραστηριοτήτων (π.χ. εγκαταλελειμμένα χωράφια, κλειστά σπίτια σε χωριά) μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των ερπετών αφού πια δεν υπάρχουν άνθρωποι των οποίων η παρουσία και μόνο να τα φοβίζει και να τα απωθεί. Αντίθετα με τις διαδόσεις για«απελευθέρωση» ειδών, σε αρκετές περιπτώσεις η αύξηση του αριθμού ζώων που είναι προστατευόμενα (π.χ. λύκος, αρκούδα) ή θηρεύσιμα είδη (π.χ. αγριογούρουνο) αποτελεί φυσική διαδικασία. Οφείλεται κυρίως στη σταδιακή δημιουργία κατάλληλων βιοτόπων, λόγω της εγκατάλειψης των παραδοσιακών δραστηριοτήτων του πρωτογενή τομέα (κτηνοτροφία, γεωργία) αλλά και της εφαρμογής του νομικού καθεστώτος προστασίας ή διαχείρισης των εν λόγω ειδών.

Παρανόηση 2:

«Άγρια ζώα τώρα ζουν κοντά στον άνθρωπο; Άρα τα εκθρέψανε άνθρωποι!»
Ας πάρουμε το παράδειγμα του λύκου. Το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια αυτό το άγριο ζώο έχει θεαθεί κοντά σε ανθρώπινους οικισμούς, κάποιοι το ερμηνεύουν ως ένδειξη ότι έχει εκτραφεί και απελευθερωθεί από ανθρώπους. Κι όμως, στην πραγματικότητα στην Ελλάδα ο λύκος δεν ήταν ποτέ το «μοναχικό ζώο στο μακρινό δάσος». Πάντα ζούσε κοντά στην ανθρώπινη δραστηριότητα, εκεί όπου έβρισκε την τροφή του: κυρίως κτηνοτροφικά ζώα ελεύθερης βοσκής, πτώματα ζώων από σταυλισμένες εγκαταστάσεις, άλλα μικρότερα θηλαστικά και, όχι σπάνια, κυνηγετικούς ή αδέσποτους σκύλους. Γι’ αυτό και πάντα υπήρχαν και οι σκύλοι φύλαξης, όπως ο Ελληνικός Ποιμενικός, για να προστατεύουν τους αγρότες. Επομένως, το ότι άγρια ζώα βρίσκονται κοντά στον άνθρωπο δεν είναι ένδειξη κάποιας «απελευθέρωσης», αλλά ότι πλησιάζουν στις περιοχές όπου η διαθεσιμότητα τροφής είναι υψηλή και συνεχής σε ετήσια βάση.

Παρανόηση 3:

«Ζώα που βλέπουμε για πρώτη φορά; Άρα, πρόκειται για εξωτικά είδη που απελευθερώθηκαν!»
Αν πάρουμε για παράδειγμα τα φίδια, 23 διαφορετικά είδη εξαπλώνονται στην Ελλάδα, οπότε υπάρχει πάντα η πιθανότητα να αντικρίσουμε ένα ζώο που μας φαίνεται νέο και διαφορετικό. Παρόλα αυτά, είναι αλήθεια ότι σε λίγες περιπτώσεις κάποια «εξωτικά είδη» εμφανίζονται όντως για πρώτη φορά. Πρόκειται για εξωτικά κατοικίδια, μια νέα και καταστροφική μόδα, που έχει ως αποτέλεσμα φίδια, ιγκουάνα ή άλλα ζώα να το σκάνε από τους ιδιοκτήτες τους ή να εγκαταλείπονται στη φύση, τρομάζοντας τον περίγυρο. Πρόσφατο και ενδεικτικό το παράδειγμα του κροκόδειλου Σήφη στην Κρήτη!
Τα εγκαταλειμμένα αυτά κατοικίδια δεν είναι πάντα επικίνδυνα για τον άνθρωπο και συνήθως δεν καταφέρνουν να επιζήσουν στη φύση, όμως ο κίνδυνος για ανατροπή των φυσικών ισορροπιών είναι σημαντικός. Παράδειγμα τέτοιας ανατροπής είναι οι αμερικάνικες νεροχελώνες που επιζούν εις βάρος των ιθαγενών ειδών, μειώνοντας τους πληθυσμούς τους. Η εγκατάλειψη εξωτικών ζώων είναι μια ανεύθυνη και παράνομη πράξη. Τόσο η μόδα των εξωτικών κατοικιδίων, όσο και η συλλογή ζώων με στόχο το παράνομο εμπόριο άγριων ζώων (ορισμένα τέτοια περιστατικά έχουν αναφερθεί και στη χώρα μας), βρίσκει κάθετα αντίθετες τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, που κινητοποιούνται διεθνώς για να σταματήσουν τέτοια περιστατικά!

Παρανόηση 4:

«Μα τους είδαν, υπάρχουν μαρτυρίες!» «Ο φίλος/ κτηνοτρόφος/ συγγενής/ κάτοικος, κ.ο.κ είδε ένα όχημα που κινιόταν περίεργα σε μια απομονωμένη περιοχή και μετά εμφανίστηκαν λύκοι στην περιοχή.»
Όσες φορές έχουμε ακούσει τέτοιες αναφορές, έχουμε προσπαθήσει να διερευνήσουμε το θέμα, γιατί πρόκειται για μια πρακτική παράνομη και επικίνδυνη για τις φυσικές ισορροπίες. Όμως, ποτέ οι έρευνές μας δεν έχουν φέρει αποτέλεσμα: όταν ρωτάμε, μαθαίνουμε ότι ο «μάρτυρας» ενημερώθηκε από κάποιον άλλο που με τη σειρά του το άκουσε από κάποιον τρίτο… Ως τώρα δεν έχουμε ποτέ διαβάσει απευθείας μαρτυρία τέτοιου γεγονότος. Πάντα προσπαθούμε να διαλευκάνουμε τέ- τοιες κατηγορίες, ακριβώς για να μη μένει μετέωρη η υποψία.

Πραγματικές απελευθερώσεις

Επιστροφή πληγωμένων ζώων στη φύση
Υπάρχουν και συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου ένα πληγωμένο ζώο επιστρέφει στη φύση μετά από την επιτυχή περίθαλψή του. Πρόκειται για περιστατικά που όχι μόνο δεν γίνονται κρυφά αλλά αντίθετα διαφημίζονται για να ενημερωθεί ο κόσμος για συγκεκριμένους κινδύνους για την άγρια ζωή, όπως η λαθροθηρία, τα μη μονωμένα καλώδια μεταφοράς ρεύματος ή τα τροχαία, όσο και για την ανάγκη διατήρησης σπάνιων και απειλούμενων ειδών. Οργανώνονται μετά από ενημέρωση και άδεια από το εκάστοτε τοπικό δασαρχείο και συνήθως υλοποιούνται από τα Κέντρα Περίθαλψης Άγριων Ζώων με συμμετοχή πολιτών, σχολείων κλπ.
Κυνηγοί
Είναι επίσης γνωστό ότι απελευθερώσεις ζώων κάνουν και οι κυνηγοί εμπλουτίζοντας περιοχές με θηρεύσιμα είδη (π.χ. φασιανοί, πέρδικες, αγριόχοιροι).
Eπίσημα προγράμματα επανεισαγωγής
Επίσημα προγράμματα επανεισαγωγής εγκρίνονται αποκλειστικά και μόνο σε χώρες, περιοχές και περιπτώσεις που κάποια είδη έχουν ήδη εξαφανισθεί ή βρίσκονται στα όρια της εξαφάνισης. Τέτοια προγράμματα δεν έχουν υλοποιηθεί στην Ελλάδα. Υπάρχουν όμως παραδείγματα στην Ευρώπη που αφορούν διάφορα είδη γυπών και μεγάλων αρπακτικών πουλιών, μεγάλα θηλαστικά όπως λύγκες κλπ, τα οποία στηρίχθηκαν σε μακρόχρονες προσπάθειες και επίσημη συνεργασία κρατικών, πανεπιστημιακών και περιβαλλοντικών φορέων. Όταν βάσει μελετών αποδειχθεί ότι για να μην εξαφανιστούν κάποια είδη χρειάζεται να απελευθερωθούν άτομα στη φύση για να επανέλθει κάποιος πληθυσμός, τότε θεωρητικά υπάρχει η δυνατότητα, με επίσημη κρατική άδεια και εποπτεία από το Υπουργείο Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, να οργανωθούν προγράμματα επανεισαγωγής. Φυσικά, τέτοια προγράμματα δε θα γίνονταν κρυφά, αλλά απαιτούν τη συναίνεση της τοπικής κοινωνίας και την αποτελεσματική και ουσιαστική συνέργεια των τοπικών φορέων.
Είναι χαρακτηριστικό ότι τέτοιες κινήσεις απαιτούν να μελετηθούν πρώτα αναλυτικά όλοι οι πιθανοί κίνδυνοι για τις τοπικές ισορροπί- ες από την πιθανή ανατροπή που μπορεί να φέρει η εισαγωγή ενός νέου είδους. Η επιστήμη της οικολογίας γνωρίζει καλά ότι μια τέτοια κίνηση, όταν δεν γίνει μελετημένα, είναι πολύ πιθανό να προκαλέσει πολύ μεγαλύτερη ζημιά παρά όφελος στην αλυσίδα της ζωής.
Και να θέλαμε… δε θα μπορούσαμε!

Ακόμα και να ήθελε κάποιος να απελευθερώσει ανεξέλεγκτα άγρια ζώα, θέτοντας σε κίνδυνο τις φυσικές ισορροπίες της υπαίθρου, θα ήταν εφικτό κάτι τέτοιο; Ας σκεφτούμε τα πρακτικά προβλήματα:

Η συλλογή είναι παράνομη:
Τα ζώα που συνήθως υποτίθεται ότι απελευθερώνονται είναι προστατευόμενα είδη των οποίων η σύλληψη, συλλογή κι αιχμαλωσία είναι παράνομη! Πέρα από παράνομη, είναι και πολύ δύσκολη. Τα είδη αυτά είναι σπάνια και δεν είναι καθόλου εύκολο να βρει κανείς και να αιχμαλωτίσει με επιτυχία τα απαραίτητα ενήλικα ζευγάρια …
Η αιχμαλωσία δεν είναι «παίξε-γέλασε»:
Ας υποθέσουμε ότι παρόλα αυτά ο «οικολόγος» έχει καταφέρει να βρει και να συλλέξει τα ζώα που θέλει. Κάπου θα πρέπει να τα φυλάξει μέχρι να αναπαραχθούν και να δώσουν απογόνους. Αυτό σημαίνει ότι εξασφαλίζει ικανοποιητική τροφή κι έχει κατασκευάσει κατάλληλες εγκαταστάσεις, που θα προσομοιάζουν στο φυσικό περιβάλλον, προκειμένου τα ζώα να μπορούν να ζευγαρώσουν, αλλά και θα τα προστατεύουν από ασθένειες, φυσικούς θηρευτές, και από τα… αδιάκριτα μάτια (αφού μιλάμε για μια κρυφή επιχείρηση). Όμως το μέγεθος αλλά και το κόστος συντήρησης αυτών των εγκαταστάσεων είναι απαγορευτικό ακόμη και για οργανωμένους ζωολογικούς κήπους, οι οποίοι συχνά αποτυγχάνουν να αυξήσουν τους πληθυσμούς των ζώων τους!
Απελευθέρωση:
Ο λόγος που έχουν μειωθεί τα άγρια ζώα σε μια περιοχή είναι ότι το περιβάλλον εκεί δεν είναι πια ευνοϊκό, π.χ. λόγω έλλειψης τροφής. Τότε, η τύχη των ζώων που θα απελευθερωθούν εκεί θα είναι μάλλον και πάλι η εξαφάνιση, αφού ο αυξημένος ανταγωνισμός για περιορισμένους πόρους το πιθανότερο να οδηγήσει σε μεγαλύτερη θνησιμότητα. Για αυτό το λόγο άλλωστε πρωταρχικό μέλημα οποιασδήποτε σοβαρής προσπάθειας αποκατάστασης των πληθυσμών ενός είδους είναι οι δράσεις διατήρησης ή βελτίωσης των φυσικών του βιοτόπων.

Το αληθινό πρόβλημα

Οι ζημιές των κτηνοτρόφων δεν είναι φανταστικές

Καμιά βιομηχανία αναπαραγωγής και απελευθέρωσης ζημιογόνων ή επικίνδυνων ζώων δεν υπάρχει στην Ελλάδα. Αν κάποια ζώα μας προκαλούν ζημιές ή αν φοβόμαστε κάποια άλλα, ας δούμε τα πραγματικά αίτια.
Τα μεγάλα σαρκοφάγα θηλαστικά της Ελλάδας βασίζονται τροφικά στα κτηνοτροφικά ζώα, στους σκουπιδότοπους, στα υπολείμματα σφαγείων κ.λπ., με αποτέλεσμα οι ζημιές σε αιγοπρόβατα, βοοειδή ή και μελίσσια (από αρκούδες) να είναι αναπόφευκτες. Επίσης, τα άγρια ζώα αλλάζουν συμπεριφορές στην προσπάθειά τους να προσαρμοστούν και να επιβιώσουν, σε ένα φυσικό περιβάλλον το οποίο οι άνθρωποι αλλάζουμε με τις δραστηριότητές μας. Φυσικά θα βασίζονταν και σε άλλες τροφικές πηγές αν υπήρχαν άφθονες, πχ. ζαρκάδια. Η κατάσταση επιδεινώνεται από το γεγονός ότι σε μικρές χώρες όπως η Ελλάδα δεν υπάρχουν μεγάλες εκτάσεις χωρίς ανθρώπινες δραστηριότητες.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι πολλές επιθέσεις σε κοπάδια κτηνοτρόφων σε όλη την Ελλάδα έχει αποδειχτεί ότι γίνονται όχι μόνον από λύκους, αλλά και από άγρια αδέσποτα σκυλιά. Πρόκειται για παρατημένα και εξαγριωμένα πλέον ζώα που οργανώνονται σε αγέλες αναζητώντας τροφή. Τα συναντάμε δυστυχώς σε όλη την Ελλάδα και βέβαια και σε περιοχές όπου δεν υπάρχουν λύκοι ή τσακάλια, πυροδοτώντας τις φήμες για απελευθερώσεις.

Ζημιές γίνονται, όμως η διαιώνιση του μύθου των «απελευθερώσεων» δε μας βοηθά να λύσουμε το πρόβλημα. Αντίθετα, δίνει δικαιολογία στο παράνομο κυνήγι και στις φόλες, δραστηριότητες που κινδυνεύουν να φέρουν πολλαπλάσιο κόστος στη φύση και στον άνθρωπο.

Η σωστή αντιμετώπιση: αναζητώντας τη συνύπαρξη

Πολλές αγροτικές κοινωνίες στην Ελλάδα έχουν καταφέρει να συνυπάρξουν με την άγρια ζωή. Οι κτηνοτρόφοι που γνωρίζουν καλά τις περιοχές τους και μαθαίνουν τις συνήθειες των άγριων ζώων, αναπτύσσουν απλές αλλά αποτελεσματικές μεθόδους προφύλαξης, όπως τη χρήση των ποιμενικών σκύλων. Έτσι, πολλές τοπικές κοινωνίες έχουν δείξει ανοχή σε είδη όπως ο λύκος και η αρκούδα, γεγονός που τις τιμά. Αντίθετα, σε άλλες περισσότερο ανεπτυγμένες οικονομικά χώρες, τα είδη αυτά εξαφανίστηκαν εξαιτίας του ανθρώπου. Βέβαια, όπου η προφύλαξη δεν είναι αρκετή, υπάρχει η δυνατότητα αποζημιώσεων για επιθέσεις από λύκους και αρκούδες από τον ΕΛΓΑ.
Για μας είναι ξεκάθαρο ότι δεν μπορεί να υπάρξει προστασία ζώων και φυτών χωρίς τη συναίνεση και ενεργή συμμετοχή των κατοίκων μιας περιοχής. Στόχος μας είναι οι πολίτες να γίνονται συμμέτοχοι στην προστασία του φυσικού πλούτου της υπαίθρου. Απελευθερώσεις που θα προκαλούσαν τεχνητά μεγάλη τοπική αύξηση του πληθυσμού ειδών της άγριας πανίδας όχι μόνο θα προκαλούσαν ζημιά στη φύση, ανατρέποντας τις φυσικές ισορροπίες, αλλά και θα αύξαναν άμεσα και σημαντικά τις ζημιές στη παραγωγή, με αποτέλεσμα να ενοχοποιείται η άγρια ζωή και έτσι τελικά να υπονομεύεται η προσπάθεια διατήρησής της. Μια οικολογική οργάνωση δε θα υιοθετούσε ποτέ μια τόσο ανεύθυνη πρακτική που θα έβλαπτε τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους, τους πιο απαραίτητους συμμάχους για την προστασία της άγριας ζωής.

Γίνετε συμμέτοχοι στη λύση!

Βοηθήστε μας να γκρεμίσουμε τον επικίνδυνο μύθο των απελευθερώσεων! Την επόμενη φορά που θα ακούσετε μια τέτοια φήμη, παροτρύνετε αυτόν που τη διακινεί να φέρει αποδείξεις, φωτογραφίες, ή οποιοδήποτε στοιχείο που να μπορεί να ελεγχθεί και να διερευνηθεί από την αστυνομία και το δασαρχείο. Ενθαρρύνετε τον κόσμο που πιστεύει στη φήμη αυτή να κάνει μια σοβαρή καταγγελία, ώστε να διαλευκανθεί και να δουν όλοι τελικά αν ήταν αληθινή ή όχι. Όλοι θα ωφεληθούμε όταν απαλλαγούμε από αυτόν τον επικίνδυνο μύθο.

Αυστηρή νομοθεσία και ειδικές άδειες

Η πλούσια πανίδα και χλωρίδα της Ελλάδας προστατεύεται από ένα ευρύ θεσμικό πλαίσιο σε εθνικό, ευρωπαϊκό αλλά και διεθνές επίπεδο. Βασικό εργαλείο προστασίας σε αυτά τα νομικά κείμενα αποτελεί η απαγόρευση της σύλληψης, της θανάτωσης, της παρενόχλησης, της συλλογής, της εκρίζωσης, της κοπής, της αρπαγής αυγών και βέβαια και του εμπορίου αυτών των ειδών. Για το λόγο αυτό προβλέπεται η έκδοση αδειών, οι οποίες είναι υποχρεωτικές για οποιαδήποτε δράση αφορά σε προστατευόμενα ή απειλούμενα είδη, όπως είναι τα μεγάλα θηλαστικά, η πλειονότητα των ερπετών της Ελλάδας, πολλά είδη πτηνών και πολλά φυτά, ιδιαίτερα αν περιλαμβάνει σύλληψη άγριων ζώων για ερευνητικούς σκοπούς και στη συνέχεια την απελευθέρωση τους στη φύση. Οι άδειες αυτές εκδίδονται από τις αρμόδιες Διευθύνσεις του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΑΠΕΝ) μετά από αίτηση του ενδιαφερόμενου και δημοσιεύονται με ανάρτηση στο Δι@υγεια. Είναι έγγραφα συγκεκριμένα και προσωπικά καθώς αναφέρουν μεταξύ άλλων το ονοματεπώνυμο του ερευνητή, το σκοπό της έρευνας, την περιοχή και το χρονικό διάστημα διεξαγωγής της έρευνας και βέβαια το είδος ή τα είδη που θα μελετηθούν, το αν απαιτείται ή όχι η συλλογή ή σύλληψη και κατοχή φυτικού ή ζωικού είδους και αν ναι τον αριθμό και το είδος των απαιτούμενων δειγμάτων από κάθε ζωικό ή φυτικό είδος.

Οι ερευνητές επιστήμονες που μελετούν και δρουν για να προστατεύουν τα είδη άγριας πανίδας διαθέτουν υποχρεωτικά τέτοιες άδειες. Οι δημόσιες φωτογραφίες ή βίντεο επιστημόνων να δακτυλιώνουν, να τοποθετούν πομπούς, να περιθάλπουν τραυματισμένα άγρια ζώα και, αν θεραπευτούν, να τα απελευθερώνουν ξανά στη φύση, αποσκοπούν στο να ευαισθητοποιήσουν και να ενημερώσουν το κοινό για την προστασία των άγριων ζώων. Δεν πρέπει να θεωρούμε ότι οι άνθρωποι αυτοί διαχειρίζονται τα ζώα με ανεξέλεγκτο τρόπο. Συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: τα άγρια ζώα που «πιάνουν» στα χέρια τους είναι ένας μικρός αριθμός (δείγμα) από τα είδη που μελετούν, προκειμένου να εξάγουν σημαντικά συμπεράσματα για την προστασία τους, ή είναι ζώα που βρίσκονται σε ανθρώπινα χέρια λόγω τραυματισμού τους.dasarxeio.com

Σε ευχαριστούμε Φιντέλ

Αισθάνομαι πολύ λίγος για να γράψω για τον Φιντέλ Κάστρο. Υπάρχουν οι άνθρωποι, υπάρχουν και οι θρύλοι. Ο Φιντέλ Κάστρο ήταν -και θα είναι πάντα- θρύλος.

Το να ξεκινάς με 82 ανθρώπους για να ανατρέψεις το καθεστώς που έχει διαλύσει την πατρίδα σου, να σκοτώνονται μετά την πρώτη μάχη σχεδόν όλοι, να μην μένουν ούτε είκοσι, κι εσύ να καταφέρνεις να μπαίνεις νικητής στην Αβάνα, ως ηγέτης πια μιας λαϊκής επανάστασης, δεν πρέπει να έχει προηγούμενο ή επόμενο στην παγκόσμια ιστορία.
Αυτό έκανε ο Φιντέλ Κάστρο, έχοντας στο πλευρό του τον Τσε Γκεβάρα.
Και μετά, ο Φιντέλ Κάστρο και οι σύντροφοί του βρέθηκαν μπροστά στο αμείλικτο ερώτημα «Τι κάνουμε μετά από μια νικηφόρα επανάσταση;».
Την πετάμε, επιστρέφουμε στο παλιό καθεστώς και περιμένουμε «να ωριμάσουν οι συνθήκες»;
Περιμένουμε να επαναστατήσουν και οι άλλοι λαοί;
Κι αν δεν επαναστατήσουν ποτέ;
Το ίδιο ερώτημα κλήθηκαν να απαντήσουν ο Λένιν -όσο πρόλαβε γιατί πέθανε- και οι δικοί του σύντροφοι.
Διαρκής επανάσταση έλεγε ο Τρότσκι.
Ναι, αλλά πρέπει να νικάει η επανάσταση.
Όλα θα ήταν διαφορετικά στον πλανήτη αν και οι Γερμανοί κομμουνιστές είχαν νικήσει.
Αλλά δεν νίκησαν. Ήττήθηκαν.
Όλα θα ήταν διαφορετικά, αν ο Τσε Γκεβάρα -που προσπάθησε να συνεχίσει την επανάσταση στη Λατινική Αμερική- δεν είχε δολοφονηθεί στη Βολιβία.
Ο Φιντέλ Κάστρο ήταν ο ηγέτης μιας νικηφόρας επανάστασης σε εποχή Ψυχρού Πολέμου.
Το βλακώδες εμπάργκο των ΗΠΑ, που συνεχίζεται 56 χρόνια μετά, στέλνει τον Φιντέλ Κάστρο στην παρέα της Σοβιετικής Ένωσης -ο Κάστρο δεν ήταν κομμουνιστής όταν έμπαινε νικητής στην Αβάνα το 1959, ενώ το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κούβας ιδρύεται το 1965- και την Κούβα να προσπαθεί να κρατήσει τις σωστές αποστάσεις και να βρει τον δικό της δρόμο για τον σοσιαλισμό.
Δύσκολα πράγματα αυτά. Ειδικά, για μια μικρή χώρα που βρίσκεται δίπλα στην πιο ισχυρή χώρα του κόσμου και την πιο καπιταλιστική.
Δεν μπορεί να υπάρξει σοσιαλισμός σε μια μόνο χώρα, όσο μεγάλη κι αν είναι αυτή, όπως έγραψε ο Μαρξ.

Σοσιαλισμός, ή παντού, ή πουθενά.
Για την ώρα, πουθενά. Η σοσιαλδημοκρατία έγινε κι αυτή νεοφιλελέ.
Δεν πέθανε ο Φιντέλ Κάστρο. Ο Φιντέλ Κάστρο έζησε. Στα όρια.
Εμείς είμαστε πεθαμένοι και δεν το ξέρουμε.
Σε κάθε περίπτωση, είναι εντελώς γελοίο να ζει κάποιος σε ένα προτεκτοράτο, όπως είναι η Ελλάδα, και να κάνει κριτική στον Φιντέλ Κάστρο.
Ο Κάστρο δεν έκανε εκλογές λένε κάποιοι.
Γιατί, εσύ που έκανες εκλογές, τι κατάλαβες;
Άλλα ψηφίζεις, άλλα γίνονται. Τα αντίθετα ακριβώς.
Ένα δημοψήφισμα το θυμάσαι; Ή το ξέχασες κι αυτό;
Καλό είναι σε αυτή τη ζωή να έχεις λίγη αυτογνωσία.
Καλό είναι να μπορείς να αντιληφθείς ποιος είσαι εσύ και ποιος είναι ο άλλος.
Όσο δύσκολο και επώδυνο κι αν σου είναι αυτό.
Αντίο Φιντέλ.
Ας είναι ελαφρύς ο βούρκος που μας πλακώνειpitsirikos

Οι γάτες δεν αλυχτούν τον Αύγουστο

“Κι αν όλα είναι ψευδαίσθηση, αν όλα είναι maya; Τότε μάλλον πλήρωσα πολλά για το καινούριο μου χαλί”.
Γούντι Άλλεν

“No matter how you treat him, the man will never be satisfied”.
Bob Marley

“Αύγουστος ήτανε δεν ήτανε θαρρώ”
Νίκος Καββαδίας
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Είναι μόλις μια ώρα που μπήκε ο Αύγουστος. Τέλειωσα τη δουλειά κι έκατσα στο μπαλκόνι να γράψω κάτι, ενώ η πόλη παραθερίζει.

Τα περισσότερα παντζούρια απέναντι κλειστά. Θέσεις για πάρκινγκ άφθονες, μπορείς πλέον να διαλέξεις. Ακόμα κι οι γάτες, που συνήθως αλυχτούν τις νύχτες έχουν εξαφανιστεί. Λες να πήγαν κι αυτές στα εξοχικά τους στη Χαλκιδική;

Η πόλη είναι πιο όμορφη όταν αδειάζει, αλλά -ας είμαι ειλικρινής- σίγουρα θα προτιμούσα να ήμουν μακριά. Σε κάποια παραλία, κυκλαδίτικη κατά προτίμηση. Να μην χρειάζεται να κοιτάω το ρολόι, να μην έχω ρολόι καν. Να ξυπνάω όταν χορταίνω ύπνο κι όταν ζεσταίνομαι, για να βουτήξω στο νερό.

Αντί γι’ αυτό θα περάσω έναν ακόμα Αύγουστο στην πόλη. Και σαν να μην έφτανε αυτό, θα δουλεύω. Αλλά δεν θα βλαστημήσω την τύχη μου, τη μοίρα μου, τη ζωή μου.

~~

Ο μεγαλύτερος εχθρός της ευτυχίας είναι η σύγκριση.

Πάντα υπάρχει ένας (τουλάχιστον) άνθρωπος που περνάει τις μέρες του καλύτερα από σένα. Αν και συνήθως ξεχνάμε ότι πάντα υπάρχει και ένας (τουλάχιστον) άνθρωπος που περνάει τις μέρες του χειρότερα από σένα.

Μα η αλήθεια είναι ότι δεν σε καλύπτει συναισθηματικά καμία στωική θεώρηση της ζωής, όταν έχει τριάντα πέντε βαθμούς κι εσύ είσαι αναγκασμένος να ξοδεύεις τα οκτάωρα της ημέρας σου ιδρώνοντας και κοπιάζοντας.

Όμως πρέπει να προσπαθήσεις να το κάνεις, να καταφέρεις να αυταπατηθείς, για να μπορέσεις να συνεχίσεις, για να συνεχίσεις να ζεις.

~~

Ποτέ δεν θα έχουμε όλα θα θέλαμε να έχουμε. Η επιθυμία είναι αχόρταγη. Πάντα “χρειάζεσαι” κάτι παραπάνω. Έτσι είναι η φύση των ανθρώπων. Πάντα θες κάτι ακόμα.

Ή μπορεί έτσι να μάθαμε να ζούμε. Η βουδιστική θεώρηση είναι διαφορετική. Για τον βουδισμό η επιθυμία είναι η πηγή της δυστυχίας. Πρέπει να την εξαφανίσεις για να πλησιάσεις τη Νιρβάνα.

Όμως πόσο ανθρώπινος είναι κάποιος που δεν επιθυμεί τίποτα; Ίσως να είναι άγιος, φωτισμένος, βούδας, αλλά ανθρώπινος δεν είναι.

Ο άνθρωπος ονειρεύεται, ποθεί, πάσχει, πονάει, νοσταλγεί.

Οι θεοί της αρχαίας Ελλάδας ήταν πιο ανθρώπινοι. Παρά την αθανασία υπέφεραν, ζήλευαν, ερωτεύονταν, έκαναν σεξ.

Δεν είναι πιο φυσικός ένας θεός που κάνει σεξ, από κάποιον που είναι πνεύμα;

~~{}~~

Βρεθήκαν, κάποτε, σε μια στιγμή του χρόνου έξω απ’ τον χρόνο, κάποιοι θεοί στο ίδιο δωμάτιο.

Στο τραπέζι είχε κάτσει ο Δίας, ο Κρίσνα, ο Γιαχβέ -της Ιουδαϊκής Πεντάτευχου, ο Αλλάχ, ο Βούδας κι ο Χριστός.

Ο Δίας έπινε νέκταρ και γελούσε. Μάτιαζε τη σερβιτόρα, μια αγγελική νύμφη ουρί, και κάθε τόσο της πετούσε υπονοούμενα. Δίπλα στον μεσήλικα Έλληνα είχε κάτσει ο πανέμορφος νεαρός Κρίσνα και τραγουδούσε, μεθυσμένος κι εκείνος.

Απέναντί τους, βλοσυροί κι απόμακροι, ο Γιαχβέ με τον Αλλάχ. Κανείς δεν άγγιζε τα φαγητά και τα ποτά που τους είχαν σερβίρει. Εκδικητοί κι ανέραστοι, η πιο βαρετή παρέα που μπορείς να έχεις στο τραπέζι σου.

Παραδίπλα ήταν ο Χριστός με τον Βούδα. Ο πρώτος λιγοδίαιτος, βουτούσε άζυμο ψωμί στο λάδι, κι είχε λίγο κρασί ξυδιασμένο για να βρέχει τα χείλη του.

Ο άλλος είχε πέσει με τα μούτρα στο φαγητό και στο ποτό.

“Τελικά”, είπε κάποια στιγμή ο αιματώδης Ζευς, “όλα τα κάνουμε για το σεξ.”
“Για το καλό σεξ”, πρόσθεσε ο Κρίσνα, ντροπαλά, σχεδόν ερμαφρόδιτα. “Πρέπει να ξέρεις πώς το κάνεις. Να προσφέρεις απόλαυση στη σύντροφο σου.”
“Φυσικά και της προσφέρω”, είπε ο Δίας και έπιασε τον καβάλο του.
“Δεν είναι θέμα μεγέθους. Η τέχνη μετράει”, είπε ο Κρίσνα.
“Αυτά τα λένε οι μικροτσούτσουνοι”, έκανε ο Δίας, γέλασε και ζήτησε απ’ τη σερβιτόρα κρασί.

Ο Γιαχβέ με τον Αλλάχ τους κοιτούσαν και τους άκουγαν με απέχθεια.

Ο Χριστός σκούντηξε τον Βούδα.
“Κι εσύ παρθένος δεν είσαι;” του είπε.
“Όχι. Αλλά και να ήμουν δεν θα μ’ ένοιαζε”.
“Μα… Νόμιζα…”

“Άκου, Ιησού. Ξέρεις ποια είναι η διαφορά μας; Εγώ γεννήθηκα άνθρωπος. Πρίγκηπας, αλλά άνθρωπος. Κάποια στιγμή πίστεψα ότι μπορούσα να σώσω τον κόσμο και τον εαυτό μου. Ξεκίνησα να νηστεύω, να προσεύχομαι, να κάνω διαλογισμό και γιόγκα. Αλλά μια μέρα, έτσι όπως καθόμουν κάτω απ’ το δέντρο Μπο φωτίστηκα. Κατάλαβα ότι δεν υπάρχει τίποτα, ότι όλα τ’ ανθρώπινα είναι ψευδαισθήσεις. Ακόμα και το καινούριο χαλί του Γούντι Άλλεν ψευδαίσθηση είναι”.
“Του ποιού το χαλί;”
“Του Γούντι Αλ… Ενός κωμικού. Εβραίου κι άθεου. Λοιπόν, τι έλεγα; Α, για το δέντρο Μπο. Εκεί κατάλαβα ότι κι η προσπάθεια μου να φωτιστώ ασκητεύοντας ήταν ματαιοδοξία. Γι’ αυτό φωτίστηκα. Τέλος πάντων, έρχονταν διάφοροι και ήθελαν να γίνουν μαθητές μου, να τους πω το νόημα της ζωής.
-Το ποτάμι, τους έλεγα.
-Το ποτάμι είναι το νόημα της ζωής; ρωτούσαν αυτοί.
-Τι; Δεν είναι; τους έλεγα και τους άφηνα πιο μπερδεμένους.

Μετά ήρθε ο καιρός για να πεθάνω. Έλεγα σε όλους ότι δεν υπάρχουν θεοί, ότι όλα είναι maya, τους έλεγα ότι δεν είμαι θεός. Και τι έκαναν αυτοί; Μόλις πέθανα μ’ έκαναν θεό”.

Σταματάει για λίγο, προκειμένου να ρουφήξει το μεδούλι από ένα κόκκαλο.

“Εγώ γεννήθηκα άνθρωπος και με κάνανε θεό. Εσύ γεννήθηκες θεός. Αλλά έζησες σαν άνθρωπος. Σαν άνθρωπος που έπρεπε να είναι θεός. Γι’ αυτό την πάτησες τη γάτα”.
“Ποια γάτα;”
“Τη γάτα που αλυχτούσε.”
“Ποια γάτα που αλυχτούσε;”
“Αλληγορία είναι.”
“Α, ξέρω απ’ αυτές”.
“Ήθελες να κάνεις σεξ, να ζήσεις τη ζωή σου, αλλά πιο πολύ ήθελες να βοηθήσεις τους ανθρώπους, ήθελες ήθελες ήθελες. Και τελικά σε σταυρώσανε.”
“Δεν καταλαβαίνω το νόημα όσων λες, Σιντάτρα”.
“Το νόημα όλων είναι το ποτάμι”.

Ο Χριστός τον κοιτάζει απορημένος. Ο Βούδας γελάει.

“Λοιπόν, παιδιά”, φωνάζει ο Δίας. “Θυμήθηκα ένα ανέκδοτο. Ακούστε: Ήταν ένας δωδεκαθεϊστής, ένας Ινδουιστής, ένας Εβραίος, ένας μουσουλμάνος, ένας Βουδιστής, ένας χριστιανός κι ένας άθεος. Και τους πλησίασε η πιο όμορφη γυναίκα που είχαν δει. Μια κουκλάρα σας λέω.
– Όποιος από σας με ικανοποιήσει περισσότερο θα τον παντρευτώ, τους λέει.

 Ξεκίνησε πρώτα ο Ινδουιστής, με τα Κάμα Σούτρα του και τα κόλπα του. Έκαναν σεξ τρεις μέρες και τρεις νύχτες. Πολλαπλούς οργασμούς η τύπισσα.

Μετά πάει στον Εβραίο.
– Δεν επιτρέπεται να μοιχεύσω, της λέει αυτός, είμαι παντρεμένος.
Τον ακυρώνει.

Πάει στον μουσουλμάνο.
– Πιστεύεις στον Αλλάχ; της λέει αυτός.
– Πιστεύω στον έρωτα, απαντάει η τύπισσα.
– Δεν κάνω σεξ με άπιστες, της λέει ο μουσουλμάνος.
Τον ακυρώνει κι αυτόν.

Πάει στον χριστιανό.
– Εσύ μοιχεύεις; τον ρωτάει.
– Μόνο στα κρυφά.
Το κάνει και μαζί του, αλλά μόλις αρχίζει να του ζητάει περίεργα κόλπα εκείνον τον πιάνουν οι πουριτανισμοί του και δυσανασχετεί.
Τον ακυρώνει.

Πάει στον βουδιστή. Την είχε εκείνος τρεις μέρες με διαλογισμό.
Τον ακυρώνει.

Πάει στον άθεο.
– Εσύ σε τι πιστεύεις; τον ρωτάει.
– Σε τίποτα, πέρα απ’ την ανυπαρξία του θεού.
– Οπότε πιστεύεις σε κάτι. Δε με νοιάζει. Έλα να πηδηχτούμε.
– Όχι, δεν πιστεύω, λέει αυτός. Η ανυπαρξία του θεού είναι βέβαιη.
– Καλά. Έλα να πηδηχτούμε τώρα.
– Να λες ότι υπάρχει θεός είναι σαν να λες ότι υπάρχει μια τσαγιέρα σε τροχιά γύρω απ’ τον Πλούτωνα, κι ότι ξέρει γαλλικά και πιάνο.
– Καλά. Ξέχνα τον θεό. Έλα να…
– Δεν μπορείς να ξεχάσεις τον θεό, την ιδέα, το δόγμα, την πίστη, το… Τα μεγαλύτερα εγκλήματα έχουν γίνει στο όνομα ενός ανύπαρχτου θεού.
– Το ξέρω.
– Οι θρησκείες, οι θεοί, είναι ανθρώπινες επινοήσεις. Ποιος δημιούργησε ποιον; Ο Αδάμ φτιάχτηκε από λάσπη; Ή μήπως ο θεός—

Τον ακυρώνει -αλλά εκείνος δεν το καταλαβαίνει και συνεχίζει την Περί της Ανυπαρξίας του Θεού πραγματεία.

Τέλος πάει στον δωδεκαθεϊστή.
– Εσύ θες να κάνουμε σεξ; τον ρωτάει. Επιτρέπεται;
– Επιβάλλεται.

Και ξεκινάνε να το κάνουν κι ο τύπος είναι sex machine. Τη μία το κάνει σαν ταύρος, την επόμενη το κάνει σαν βροχή, μετά σαν κύκνος, σαν τράγος, σαν γυναίκα, σαν άντρας, την έχει πεθάνει την τύπισσα που σπαρταράει στο κρεβάτι.

Κάποια στιγμή δεν αντέχει άλλο και τον παρακαλά να σταματήσει.
– Εσένα θα παντρευτώ, του λέει, μισή απ’ όση ξεκίνησε.
– Να μου λείπει, της λέει ο δωδεκαθεϊστής. Το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού.
Και την ακυρώνει.”

~~

Ο Δίας ξεκινάει να γελάει. Όλοι οι άλλοι θεοί τον κοιτούν, περιμένοντας τη συνέχεια.

“Το δις εξαμαρτείν”, λέει ξανά ο Δίας ανάμεσα στα γέλια.

Μόνο τότε ξεκινάει να γελάει κι ο Χριστός.

“Το δις εξαμαρτείν. Τώρα κατάλαβα”, κάνει ο Χριστός. “Δεν ήθελε να το ξανακάνει μαζί της.”

Ο Βούδας παρατάει το φαΐ και τον κοιτάει.
“Κακόμοιρε Ιησού, δεν έχεις ιδέα από συναισθήματα, ε; Αμνό στη σφαγή σ’ έστειλε ο Πατέρας σου”.
“Είναι λίγο αργός στο μυαλό, αλλά είναι καλό παιδί”, λέει ο Γιαχβέ, ειρωνικά. Και γελάει.

Γελάει κι ο Αλλάχ, γελάνε όλοι οι θεοί.

Απ’ τα γέλια τους δημιουργείται μια σαπουνόφουσκα στον χωροχρόνο της πραγματικότητας -όπως την καταλαβαίνουν οι άνθρωποι.

~~{}~~

Κι ένας γέροντας στο Πήλιο, που κοντεύει τα ενενήντα, νιώθει το πέος του να σκληραίνει και να υψώνεται, αναίτια,  όπως όταν ήταν έφηβος, τότε που τον κάβλωναν ακόμα και τα νιαουρίσματα.

“Μαρίτσα!” φωνάζει.

Σηκώνεται και πάει στη Μαρίτσα, που προσπαθεί να τακτοποιήσει τα ρούχα στην ντουλάπα, αλλά δεν θυμάται ποια ρούχα είναι δικά της και ποια του Νίκου.

“Μαρίτσα, έλα γρήγορα”, λέει εκείνος, την πιάνει απ’ το χέρι και τη πάει στο κρεβάτι.
“Τι έπαθες και με τραβάς έτσι, ξεμωράθηκες τελείως;”

Ο Νίκος κατεβάζει το παντελόνι του και το σώβρακο. Ο φαλλός του παρουσιάζεται ένδοξος και τρανός, σαν το Ιερό Δισκοπότηρο.

“Τι ‘ν’ αυτό, τι έγινε;” ρωτάει η Μαρίτσα που έχει δεκαετίες να δει πέος σε τέτοια κατάσταση.
“Μη ρωτάς, ξεβρακώσου”, της λέει ο Νίκος.

Εκείνη δεν φέρνει άλλες αντιρρήσεις. Ανοίγει τα πόδια κι ο γέροντας της τον χώνει.

“Αμάν, Νικόλα μου”, λέει η γριά. Κι έχει να τον πει έτσι πολλά χρόνια.
“Μαριούλα μου”, λέει εκείνος. Και ξεχνάει τις αρθρώσεις του που τον πονάνε.

~~{}~~

Το κάνουν για πολλή ώρα, κι ο Νίκος είναι σαν ταύρος, σαν βροχή, σαν κύκνος, σαν τράγος, σαν γυναίκα, σαν άντρας, Τελειώνουν μαζί, στον τελευταίο οργασμό της ζωής τους, λίγο πριν τον θάνατο.

Ο Νίκος πέφτει στο πλάι της Μαρίτσας, χωρίς δύναμη να κουνηθεί.

“Και να πεθάνω τώρα δε με νοιάζει”, λέει ο Νίκος. “Αφού μ’ αξίωσε ο θεός να ζήσω κι αυτό”.
“Αμήν”, λέει η Μαρίτσα.

Τους βρήκαν πεθαμένους στο κρεβάτι, τρεις μέρες μετά.

Κι ήτανε Αύγουστος δεν ήτανε θαρρώ, τότε που φεύγανε μπουλούκια οι σταυροφόροι για τη Χαλκιδική.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Γελωτοποιός http://www.nostimonimar.gr/straycats/

Ευαισθησίες και τ' αυγά του Καράμπελα

του Προκόπη Μπίχτα

Κάθε τόσο δημοσιεύονται στα ΜΜΕ φωτογραφίες πληγωμένων και νεκρών παιδιών από τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή. Όλοι ξέρουν ότι ο πόλεμος στην Μέση Ανατολή μαίνεται. Μαίνεται και στην Αφρική. Μαίνεται και στην Ουκρανία, αν και χαμηλότερης έντασης. 

Όλοι ξέρουν ότι στους πολέμους υποφέρουν και σκοτώνονται άντρες, γυναίκες και παιδιά. Όλοι ξέρουν τον πόνο και την συμφορά. Όμως, οι περισσότεροι αδιαφορούν με την ηλιθιότητα του ζώου που νομίζει ότι δεν το αφορά ό,τι συμβαίνει έξω από το παχνί του. Αδιαφορούν επειδή τα αντανακλαστικά τους έχουν αμβλυνθεί τόσο πολύ που είναι ανίκανοι να αισθανθούν και, ακόμα περισσότερο να δράσουν. Το φιλοθεάμον κοινό περιμένει κάποια εικόνα ματωμένου παιδιού για να σοκαριστεί, να τρέξει λίγη αδρεναλίνη στο νερωμένο αίμα του, να νοιώσει, επιτέλους, «κάτι» και να δακρύσει, μέχρι να πέσει η επόμενη εικόνα με το σελέμπριτι ξέκωλο να πλατσουρίζει στη Μύκονο, που πλένει τα πόδια του ο Κωστέτσος. Το κοινό σοκάρεται και δακρύζει όπως το κάνει με το δράμα των πρωταγωνιστών στο αγαπημένο του σήριαλ, μέχρι να πέσουν οι διαφημίσεις για να «ξεσκάσει» από το ψυχοπλάκωμα. Ο θρίαμβος της αναισθησίας, της υποκρισίας και του κρετινισμού σε όλο του το μεγαλείο! 

Όμως η άρχουσα τάξη και τα όργανά της ξέρουν πολύ καλά τι κάνουν, αφού κατέχουν άριστα την ικανότητα της λουμπενοποίησης και χειραγώγησης των μαζών. 

1) Αυτές οι εικόνες φωνάζουν στο άτομο «κοίτα τι συμβαίνει εκεί, μακριά» και το άτομο ξεχνά ότι ματωμένα και νεκρά παιδιά υπάρχουν και στον τόπο του, πάρα πολλά, σαν αποτέλεσμα πολιτικών των πουλημένων κυβερνήσεών του. Ο υπολειτουργών εγκέφαλος του Έλληνα θεατή «συγκινείται» από την εικόνα του δυστυχισμένου παιδιού της Συρίας και ξεχνά ότι στην χώρα του, τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί η βρεφική θνησιμότητα κατά 43% και οι γεννήσεις ελλιποβαρών βρεφών κατά 19% από τότε που άρχισαν οι πολιτικές λιτότητας. Τα υποσιτιζόμενα παιδιά στην Ελλάδα ανέρχονται περίπου στις 600.000, σύμφωνα με στοιχεία της UNICEF (*). 

2) Αυτές οι εικόνες συσπειρώνουν τις μάζες στην εκάστοτε κυβέρνηση «για να μην πάθουμε τα ίδια με τους άλλους». Είναι ένας παλιός, καθόλου πρωτότυπος τρόπος στροφής της υποταγμένης μάζας στον συντηρητισμό, που λειτουργεί πάντοτε όταν το επίπεδο συνείδησης της πλειοψηφίας είναι χαμηλό. 

3) Οι εικόνες αυτές «στολίζουν» κι ενδυναμώνουν την προσπάθεια επίρριψης των ευθυνών «στον άλλο». Είναι ενταγμένες στην προσπάθεια διαφόρων συμφερόντων να πείσουν ότι δεν φταίει η υπάρχουσα πολιτική και οι σύμμαχοί της, αλλά οι αντίπαλοι. 

4) Σύμφωνα με την θεωρία των εξαρτημένων αντανακλαστικών, η συνεχής επανάληψη ενός ερεθίσματος αμβλύνει τις αντιδράσεις. Με την συνεχή δημοσίευση εικόνων καταστροφής και θανάτου, το άτομο παύει να αντιδρά σε αυτά. Αναισθητοποιείται απέναντι στον πόνο των ανθρώπων και, παρά πέρα, στον πόνο κάθε ζώσης ύπαρξης. Παύει να αντιδράει σε απάνθρωπες πολιτικές και πρακτικές, πράγμα που είναι το επιδιωκόμενο από την εκάστοτε κυβέρνηση που υπηρετεί ανάλογες πολιτικές. 

Στο αρχαίο θέατρο θεωρούταν «ύβρις» και απαγορευόταν επί ποινή θανάτου να επιδεικνύονται νεκροί στην σκηνή. Οι αιτίες της απαγόρευσης ήσαν, αφ’ ενός ο σεβασμός στους νεκρούς και, αφ’ ετέρου η προφύλαξη των θεατών από την άμβλυνση των αντανακλαστικών τους απέναντι στο έγκλημα και η προφύλαξή τους από τέτοιου είδους διαφθορά. Σήμερα, η επίδειξη ακρωτηριασμένων και νεκρών σωμάτων έχει μπει – και αυτή- στην υπηρεσία της ταξικής σκοπιμότητας των σιχαμένων εκμεταλλευτών, οι οποίοι, εδώ και πολλά χρόνια, οφείλουν την ύπαρξή τους μόνο στην αποβλάκωση των ιστορικών εχθρών τους. Όμως η ιστορία έχει δείξει ότι η αποβλάκωση των μαζών είναι πάντα πρόσκαιρη. 

(*) Η ΕΛΣΤΑΤ δημοσιεύει τέτοιου είδους στοιχεία κάθε τρία χρόνια, ενώ για την τιμή της πατάτας ενημερώνει ακαριαία. 

Πηγή στοιχείων για την βρεφική θνησιμότητα και τα ελλιποβαρή βρέφη The Lancet. UK medical journal.

 

Αναρτήθηκε από gregor der grieche

Κάγκελα, κάγκελα παντού

Ολοένα τα σπίτια μετατρέπονται σε φρούρια-φυλακές.

28.06.2016, 

Συντάκτης: 

Τάσης Παπαοωάννου**

Οπου και να στρέψεις σήμερα το βλέμμα σου στην πόλη, αντικρίζεις κάγκελα.
Πάνω σε παράθυρα, σε πόρτες, σε κάθε άνοιγμα, μικρό ή μεγάλο.
Σιδεριές κάθε είδους και μορφής πακτώνονται πάνω στους τοίχους, σε μάντρες, σε μεσοτοιχίες, σε ταράτσες.
Μεταλλικά ρολά, ίδια μ’ αυτά των καταστημάτων, κατεβαίνουν τη νύχτα έξω από παντζούρια και ασφαλίζουν με χοντρές κλειδαριές.
Το σπίτι θωρακίζεται με βαριές πόρτες που ασφαλίζουν με αμπάρες που χώνονται βαθιά μέσα σε στέρεες μεταλλικές κάσες.
Το περικυκλώνουν μάντρες ψηλές, αδιάβατες, με λόγχες που κοιτούν τον ουρανό, για να αποτρέψουν κάθε πιθανή σκέψη σε κάποιον να πλησιάσει και να τις δρασκελίσει.
Ακόμη και μπαλκόνια κλείνονται από πάνω μέχρι κάτω με μεταλλικά πλέγματα που μοιάζουν από μακριά με υπερμεγέθη κοτέτσια.
Κάμερες ελέγχουν κάθε κίνηση και ειδοποιούν με τσιριχτές σειρήνες όλη τη γειτονιά που ακούγοντάς τες κλειδαμπαρώνεται ακόμη περισσότερο.
Ακόμη και πουλί πετάμενο ελέγχεται. Ποιο είναι, πού πετάει, προς ποια κατεύθυνση, σε τι ύψος και γιατί. Δυνατοί προβολείς κάνουν τη νύχτα μέρα.
Οχι, εδώ δεν επιτρέπονται οι σκιές! Οι σκιές είναι πιθανοί κίνδυνοι.
Σταδιακά το σπίτι μετατρέπεται σε μικρό φρούριο. Γίνεται σιδερόφρακτο!
Μπορεί να μοιάζει με κακάσχημη απόρθητη φυλακή και τα δωμάτια να ’χουν μεταλλαχθεί σε αποκρουστικά κελιά φυλακισμένων, όμως αυτό δεν ενοχλεί κανέναν. Προέχει η ασφάλεια!
Ετσι, αντί να προσκαλεί τον επισκέπτη, εμποδίζει και αποτρέπει, απαγορεύοντάς του να διαβεί το κατώφλι του.
Από φιλικό έχει γίνει εχθρικό. Αναρωτιέσαι αν τελικά όλα αυτά τα σίδερα εμποδίζουν κάποιον να μπει ή αυτόν που κατοικεί μέσα να βγει και να δραπετεύσει.
Ετσι η πόλη μεταλλάσσεται σε κάτι άλλο απ’ αυτό που ήταν και αποτελείται από μικρά ξεχωριστά, περίκλειστα και ασύνδετα καγκελόφραχτα φρούρια.
Στέκουν το ένα δίπλα στο άλλο και στρέφουν όλα την πλάτη προς τον δρόμο και τον δημόσιο χώρο της πόλης, αλλά και στα γειτονικά τους.
Η εσωστρέφεια σε όλο της το μεγαλείο. Δεν υπάρχει έξω, παρά μόνο μέσα. Ενα μέσα σκοτεινό, αποπνικτικό, μελαγχολικό.
Η ανασφάλεια και ο τρόμος έχουν κατακυριεύσει την πόλη.
Ο φόβος να χάσει κάποιος και αυτά τα λίγα, τα ελάχιστα που του έχουν απομείνει, τον κάνει να κλείνεται ολοένα και περισσότερο στο μικρό του διαμέρισμα.
Να χώνεται πιο βαθιά στον καναπέ του, για να αισθάνεται πιο ασφαλής και το μόνο ανοιχτό παράθυρο προς τον κόσμο είναι εν τέλει η οθόνη της τηλεόρασης.
Ολα τα άλλα ούτως ή άλλως είναι θεόκλειστα, σκοτεινά και καλά ασφαλισμένα.
Και βέβαια, αυτό το φωτεινό, πολύχρωμο, γυάλινο παράθυρο των ψευδαισθήσεων προσθέτει μέρα τη μέρα περισσότερο φόβο, περισσότερη ανασφάλεια, προπαγανδίζοντας καθημερινά, με αμείωτη ένταση τον ατελείωτο τρόμο.
Εναν τρόμο παγκόσμιο. Τον τρόμο που παραλύει, ναρκώνει και οδηγεί στην άνευ όρων παραίτηση από κάθε τι και κυρίως από όλα εκείνα που έχουν να κάνουν με τον δημόσιο χώρο της πόλης.
Τον χώρο που φαντάζει πλέον εχθρικός και δεν ομοιάζει σε τίποτα με εκείνον της Αρχαίας Αγοράς, της Δημοκρατίας, της συναναστροφής, των κοινών δράσεων και αποφάσεων, της αλληλεγγύης.
Οι δρόμοι, οι πλατείες, τα πάρκα είναι χώροι ανοίκειοι για τον σημερινό κάτοικο των πόλεων. Χώροι ανασφαλείς, γεμάτοι σκιές.
Ο σύγχρονος κάτοικος της πόλης μετατρέπεται σιγά σιγά σ’ ένα φοβισμένο, μουδιασμένο, άβουλο πλάσμα. Και άρα ακίνδυνο!
Δεν πρόκειται να αντιδράσει, να διεκδικήσει, να συμμετάσχει. Απλώς μόλις τελειώσει το 8ωρο, αν έχει ακόμη εργασία, τρέχει έντρομο να κρυφτεί μέσα στο θωρακισμένο ασφαλές κουτί του.
Το δικό του κελί, τη δική του προσωπική φυλακή. Να κοιτάει με τρομαγμένο βλέμμα πίσω από τα πυκνά κάγκελα που το ίδιο τοποθέτησε στο παράθυρο.
Και αυτός ο φόβος, ο τόσο καλά μεθοδευμένος και κατευθυνόμενος, βγάζει όπως είναι επόμενο στην επιφάνεια όλα εκείνα τα ζωώδη ένστικτα αυτοσυντήρησης του ανθρώπου.
Γίνεται επιθετικός μέσα στην παράλογη ανασφάλεια που του έχει επιβληθεί.
Ερμαιο φυσικά όλων εκείνων που επενδύουν στον φόβο και στο μίσος.
Security! Η λέξη-κλειδί της σύγχρονης πόλης.
Πάνω εκεί καταρρέουν ολόκληρες ιδεολογίες, δικαιώματα που κατακτήθηκαν με αίμα στο παρελθόν, θεσπίζονται συνεχώς νέα απάνθρωπα μέτρα, στο όνομα πάντοτε της ασφάλειας και φυσικά της τάξης.
Πάνω εκεί κλείνεται, ολοένα και περισσότερο, καθένας στο καβούκι του.
Οχι, δεν φτάσαμε ακόμη στον πάτο του βαρελιού. Υπάρχει κι άλλο, κι άλλο, κι άλλο. Γι’ αυτό καθίστε καλά, φρόνιμα.
Πάντοτε υπάρχει χειρότερο απ’ αυτό που βιώνετε.
Παλιά, τα τείχη της πόλης την περικύκλωναν- για να την προστατεύσουν από τον εξωτερικό εχθρό.
Σήμερα ο εχθρός βρίσκεται εντός των τειχών. Δίπλα μας!
Κοιτάζουμε γύρω μας συνεχώς καχύποπτα, δεν εμπιστευόμαστε κανέναν ευρισκόμενοι διαρκώς σε μια κατάσταση άμυνας και άγχους.
Ο ένας φοβάται τον άλλο. Ο άλλος, ο ξένος, ο διαφορετικός, ναι, αυτός πρέπει να’ ναι σίγουρα ο εχθρός. Αυτός πρέπει το δίχως άλλο να ευθύνεται για τα δεινά μας.
Κι ολοένα τα σπίτια μετατρέπονται σε φρούρια-φυλακές.
Στην πόλη μαζί με τα κάγκελα, τους φράχτες, τις κάμερες που δεν ξέρεις ποια παρακολουθεί ποιον (αφού ο Μεγάλος Αδελφός είναι πάντοτε αόρατος), απλώνεται μια βαριά και επικίνδυνη σκοτεινιά.
Ο φόβος διαλύει, καταλύει και κλέβει ό,τι πιο πολύτιμο υπάρχει.
Την ελευθερία του ατόμου. Την ελευθερία να χαίρεται την ομορφιά της ζωής, το φως, τη συμμετοχή στο καθημερινό γίγνεσθαι της πόλης.
Από ενεργό και υπεύθυνο πολίτη τον μετατρέπει σε υπόδουλο υπηρέτη της αφόρητης μοναξιάς του.
Παρατηρώντας την πόλη, είναι σαν να αφουγκράζεσαι τους χτύπους της καρδιάς των ανθρώπων της. Τι ακούς;
*Στίχος από το γνωστό τραγούδι του Τζίμη Πανούση.
**Αρχιτέκτων-καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ