Τι αντιπροσωπεύει στ’ αλήθεια το «όχι» της Κυπριακής Βουλής;

(ΕΝΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΑΡΘΡΟ)

Του Δ.ΚΑΖΑΚΗseisaxthia.
Είναι πολύ όμορφο και ρομαντικό να ονειρεύεται κανείς ότι στην εσχατιά του ελληνισμού, κάποιοι πατριώτες πολιτικοί είπαν «όχι» στον πρόσωπο του νέου κατακτητή. Ωραίο θα ήταν, μόνο αν ήταν αληθινό. Και δεν είναι. Το «όχι» της Κυπριακής Βουλής αφορά μόνο στο «κούρεμα» των καταθέσεων και όχι την υποταγή της Κύπρου στην αποικιοκρατική κηδεμονία της τρόικας και των Ευρωπαίων (βλέπε κυρίως Γερμανών). Πρόκειται για ένα «όχι» εντελώς προσχηματικό μιας και δεν πρόκειται να σώσει ούτε καν τις καταθέσεις. Κυρίως τις λαϊκές αποταμιεύσεις των νοικοκυρών της Κύπρου.
Καταρχάς για να το ξεκαθαρίσουμε, το όλο παιχνίδι που παίζεται είναι στημένο και από τις δυο πλευρές. Τόσο από την σκοπιά της Ευρωζώνης, όσο και από τη σκοπιά των Κυπρίων κυβερνητών. Το πρόβλημα της Κύπρου προέκυψε όχι λόγω μεγάλης κρίσης στην οικονομία της Κύπρου. Η οικονομία της Κύπρου δεν είναι από τις χειρότερες περιπτώσεις, ούτε ήταν στο χείλος της χρεωκοπίας. Το πρόβλημα της Κύπρου προέκυψε από τις τράπεζές της. Πρωτίστως από την Τράπεζα της Κύπρου και την Λαϊκή, πρώην Μαρφίν. Πώς γίνεται να καταρρεύσουν δυο τραπεζικοί κολοσσοί όταν οι καταθέσεις, η καταθετική βάση που δηλώνουν είναι σχεδόν 2 φορές του ΑΕΠ της Κύπρου; Μόνο στην περίπτωση που οι τραπεζίτες κατασπατάλησαν τα χρήματα των καταθέσεων σε μαύρα δάνεια και χορηγήσεις, σε επενδύσεις κερδοσκοπίας και ευκαιρίας και σε λεηλασία γενικά. Αυτό ακριβώς συνέβη με τις Κυπριακές τράπεζες. Οι τραπεζίτες, ή μεγαλοκαρχαρίες που το έπαιζαν εθνικοί επενδυτές και μεγαλοπαράγοντες της οικονομίας λεηλάτησαν κυριολεκτικά διαμέσου των τραπεζών τους το χρήμα που υπήρχε σ’ αυτές – κυρίως σε καταθέσεις – μαζί με τα πολιτικά κόμματα και τις κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου. Σήμερα οι καταθέσεις αυτών των τραπεζών υπάρχουν μόνο σε κομματικά ταμεία, λογαριασμούς παράκτιων εταιρειών ανά τον κόσμο, σε ομόλογα και παράγωγα του εξωτερικού και σε άλλες σκιώδεις τραπεζικές επενδύσεις κρυμμένες στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου.
Ποιος θυμάται σήμερα τον κ. Βγενόπουλο και τον όμιλο Marfin Investment Group; Ποιος θυμάται τους εκάστοτε κυβερνητικούς να τον πλασάρουν ανοιχτά σαν εθνικό επενδυτή, ο οποίος εξαγόραζε τα πάντα με ξένα κεφάλαια διαμέσου ενός fund, όπως ήταν η MIG; Με την κρίση οι τράπεζες της Κύπρου άρχισαν να αντλούν αυξημένη ρευστότητα από το ευρωσύστημα. Αυτό ήταν το πρώτο καμπανάκι. Όμως και αυτή την αυξημένη ρευστότητα οι Κύπριοι και μη τραπεζίτες την σπατάλησαν σε κερδοσκοπικές τοποθετήσεις σε ελληνικά και άλλα ομόλογα ποντάροντας στην χρεοκοπία της Ελλάδας. Έτσι όταν ήρθε το PSI, δηλαδή η αναδιάρθρωση του χρέους στην Ελλάδα, οι Κύπριοι και μη τραπεζίτες εισέπραξαν τα πλούσια ανταλλάγματα που προσφέρθηκαν στις τράπεζες που θα έβαζαν τα ομόλογά τους στο «κούρεμα». Να θυμίσουμε εδώ ότι το τραπεζικό λόμπι του κ. Νταλάρα – στο οποίο ανήκαν και οι κυπριακές τράπεζες κάτοχοι ελληνικών ομολόγων – πήρε αποζημίωση για την συμμετοχή του στο PSI, 30 δις ευρώ μετρητά για λογιστικές ζημιές που δεν ξεπερνούσαν τα 18 δις ευρώ. Ανάμεσα στους ωφελημένους ήταν και οι τράπεζες της Κύπρου, που εκτιμάται ότι για 5 δις ευρώ λογιστική ζημιά λόγω ελληνικών ομολόγων, εισέπραξαν γύρω στα 7 δις ευρώ αποζημίωση ως μετρητά φορτώνοντας πρόσθετο χρέος στον Έλληνα φορολογούμενο.
Αν προσθέσουμε σ’ αυτά και την μετανάστευση καταθέσεων και κεφαλαίων από την Ελλάδα στην Κύπρο, που ανήλθαν τουλάχιστον σε άλλα 5 δις ευρώ, οι κυπριακές τράπεζες βγήκαν ωφελημένες από την χρεοκοπία της Ελλάδας. Γι’ αυτό και είναι εντελώς πρόστυχη η προσπάθεια να φορτώσουν την κατάρρευση των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα. Είναι καθαρό ψέμα και μπορεί να το ισχυριστεί μόνο όποιος δεν ξέρει, ή είναι τόσο απατεώνας που ενώ ξέρει τι έχει συμβεί, το παπαγαλίζει από σκοπιμότητα.
Όταν το 2012 οι κυπριακές τράπεζες δεν άντεξαν άλλο και προσέφυγαν στον ELA (στον μηχανισμό έκτακτης ρευστότητας) προκειμένου να μην καταρρεύσουν, οι ευρωπαίοι και κυρίως οι Γερμανοί έθεσαν θέμα ανταλλαγμάτων, δηλαδή αποικιακής κατοχής του νησιού διαμέσου της τρόικας. Η κυβέρνηση Χριστόφια, προκειμένου να καλύψει την ληστεία των κυπριακών τραπεζών από τους ολιγάρχες της οικονομίας και της πολιτικής, δέχτηκε με ιταμό τρόπο να πουληθεί το νησί σε τιμή ευκαιρίας. Κι έτσι υπέγραψε μαζί με τις υπόλοιπες δυνάμεις τη σύμβαση εκχώρησης του νησιού στην τρόικα. Η προδοσία του Χριστόφια είναι τέτοια που θέλησε ο ίδιος να υπογράψει την θανατική καταδίκη του νησιού, χωρίς καν να πάρει την πρωτοβουλία ενός δημοψηφίσματος προκειμένου έστω να έχει το άλλοθι της ετυμηγορίας ενός «ναι». Η οργανική διαπλοκή στην Κύπρο των μεγάλων κομμάτων και των επικεφαλής τους με τις τράπεζες και τους ολιγάρχες του χρήματος είναι τέτοια, που και μόνο η σκέψη ότι ένα πιθανό δημοψήφισμα θα έφερνε στην επιφάνεια το αληθινό πρόβλημα, δηλαδή εκείνο της διαπλοκής πολιτικής και χρήματος, απέτρεψε τον Χριστόφια ακόμη κι από το να το σκεφτεί. Επιδόθηκε απλά σε κροκοδείλια δάκρυα μπροστά στην τηλεόραση καθώς ανακοίνωνε την θανατική καταδίκη του νησιού. Οι δικαιολογίες είναι πολύ γνωστές και από την δική μας περίπτωση.
Οι ευρωπαίοι και κυρίως οι Γερμανοί γνώριζαν πολύ καλά ότι ένα τραπεζικό σύστημα που εμφανίζει περί τα 68 δις ευρώ καταθετική βάση, εκ των οποίων πάνω από τα 26 δις ευρώ είναι των νοικοκυριών που κατοικούν στο νησί, είναι αδύνατον να καταρρεύσει, είναι αδύνατον να έχει ανάγκη για έκτακτη χρηματοδότηση. Εκτός κι αν οι καταθέσεις είναι απλές εγγραφές, δηλαδή φούμαρα. Κι έτσι άρπαξαν την ευκαιρία. Ζήτησαν τα 5,8 δις ευρώ, δηλαδή περί το μεσοσταθμικό 8% της εικονικής καταθετικής βάσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, από το «κούρεμα» των καταθέσεων. Αυτό είχε τεθεί πολύ πριν τις εκλογές της Κύπρου. Για να προχωρήσει έπρεπε να ξεγελαστεί ο λαός και να έρθει ο οικονομικός δολοφόνος που θα το προωθούσε. Κι αυτός ήταν ο Αναστασιάδης.
Το ζήτημα ήταν όμως ευθύς εξαρχής ότι οι καταθέσεις αυτές δεν υπάρχουν και επομένως τα 5,8 δις ευρώ δεν θα μπορούσαν να αντληθούν από τις κυπριακές τράπεζες. Το γεγονός αυτό το γνώριζαν όλοι. Ευρωπαίοι, Γερμανοί και Κύπριοι. Κι έτσι στήθηκε το παιχνίδι που παίχτηκε σε βάρος της Κύπρου το προηγούμενο σαββατοκύριακο.
Ας δούμε τα γεγονότα. Έχουμε μια απόφαση του Eurogroup της 15/3 που ανάμεσα στα άλλα θέλει «κούρεμα» των καταθέσεων της Κύπρου. Αν ήθελαν όντως οι Γερμανοί και οι άλλοι να το εφαρμόσουν, τι θα έκαναν; Δεν θα το ανακοίνωναν αμέσως. Ούτε θα επέτρεπαν στον Αναστασιάδη να το κάνει, αν πρώτα δεν εξασφαλίσει με εκβιασμούς, πιέσεις, εξαγορές – κατά τα γνωστά συνήθη – την πολιτική στήριξη στο νησί. Αν το πετύχαινε αυτό, τότε θα έβγαινε και θα έθετε όπως το έθεσε, ή «κούρεμα» καταθέσεων, ή άτακτη χρεοκοπία. Διαφορετικά θα υπήρχε περιθώριο να τροποποιηθεί το μέτρο και να βρεθούν εναλλακτικοί τρόποι.
Αντί γι’ αυτό έχουμε τα εξής κωμικοτραγικά, που ούτε ο πιο ανόητος δεν θα τολμούσε να κάνει. Το Eurogroup ανακοινώνει την επομένη το «κούρεμα». Βγαίνει και ο Αναστασιάδης το Σάββατο και θέτει ευθέως το δίλλημα: ή «κούρεμα», όπως διατάζουν οι Ευρωπαίοι, ή άτακτη χρεοκοπία. Βεβαίως, ο Ααναστασιάδης – όπως και τα επιτελεία της ευρωζώνης – ήξεραν πολύ καλά δυο πράγματα: Αφενός, ο Αναστασιάδης δεν είχε την πολιτική συγκατάθεση των άλλων κομμάτων και τα δικά του «κουκιά» δεν φτάνουν για να περάσει το μέτρο. Αφετέρου, η προκαταβολική ανακοίνωση του «κουρέματος» θα έπληγε ανεπανόρθωτα την αξιοπιστία του τραπεζικού συστήματος και θα συνέτριβε την οικονομία του νησιού, η οποία εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις τράπεζές του. Κι αυτό θα συνέβαινε ανεξάρτητα πολιτικών εξελίξεων, ανεξάρτητα από το αν θα αποδεχόταν η Κυπριακή Βουλή το «κούρεμα», ή θα ψήφιζε «όχι».
Τελικά ο Αναστασιάδης δεν πήρε ούτε τις ψήφους του κόμματός του υπέρ του «κουρέματος». Δεν μπορεί να μην το γνώριζε αυτό. Δεν μπορεί να μην το γνώριζαν οι Ευρωπαίοι και οι Γερμανοί. Σας θυμίζω ότι η πρόταση του «κουρέματος» έχει τεθεί στο τραπέζι εδώ και μήνες και όλοι την γνώριζαν. Τότε γιατί έγινε όλο αυτό;
Από την μεριά των Γερμανών και των Ευρωπαίων η ενέργεια αυτή ήταν ανοιχτή «πολεμική ενέργεια της ΕΕ εναντίον ανεξάρτητου κράτους-μέλους της». Ήξεραν πολύ καλά ότι ακόμη κι αν πέρναγε το «κούρεμα», τα 5,8 δις ευρώ που ζητούσαν από την Κύπρο δεν υπάρχουν στα ταμεία των τραπεζών. Οπότε επέλεξαν μια προβούν μια ενέργεια – την προκαταβολική ανακοίνωση του «κουρέματος» – που γνώριζαν πολύ καλά ότι θα σακάτευε ανεπανόρθωτα την οικονομία του νησιού. Το τσάκισμα το επέτειναν και με τις δηλώσεις τους οι Μέρκελ και Σόιμπλε στιγματίζοντας την βιομηχανία κεφαλαίων του νησιού και λέγοντας ανοιχτά ότι κανείς που αναζητά καταφύγιο στην Κύπρο δεν πρέπει να αισθάνεται ασφαλής. Με λίγα λόγια επέτειναν την κατάσταση πανικού υπό συνθήκες κλειστών τραπεζών. Ότι χειρότερο.
Σ’ αυτό συνέργησε και ο «δικός μας» υπουργός οικονομικών κ. Σουρνάρας, ο οποίος στις 18/3 δήλωσε: «Όσον αφορά εμάς, τόνισα στο Eurogroup ότι είμαστε έτοιμοι να αποκτήσουμε το ενεργητικό και το παθητικό των κυπριακών καταστημάτων στην Ελλάδα. Θέλω να πω ότι τα καταστήματα αυτά θα παραμείνουν κλειστά σύμφωνα με την απόφαση των κυπριακών αρχών και εκ περισσού λέω ότι όλα τα άλλα καταστήματα ελληνικών ή ξένων τραπεζών στην Ελλάδα θα λειτουργήσουν κανονικότατα.» Προσέξτε αυτό το «αποκτήσουμε το ενεργητικό και το παθητικό των κυπριακών καταστημάτων στην Ελλάδα». Τι σημαίνει αυτό; Ότι το τραπεζικό κυπριακό σύστημα είναι τόσο χρεοκοπημένο και υπό κατάρρευση που δεν μπορεί ούτε καν να συντηρήσει τα υποκαταστήματά του και έτσι θα απορροφηθούν από την Ελλάδα. Το πώς και το τι θα επιφέρει θα το δούμε εν καιρώ. Κι εγώ ρωτώ; Υπάρχει καλύτερη ομολογία χρεοκοπίας και κατάρρευσης τραπεζικού συστήματος; Όχι βέβαια. Και πότε γίνεται αυτή η δήλωση; Πριν καν αποφανθεί η Κυπριακή Βουλή για το «κούρεμα».
Με άλλα λόγια το Eurogroup ήξερε πολύ καλά ότι η ενέργεια αυτή, την ανακοίνωση του «κουρέματος», ισοδυναμεί με de facto χρεοκοπία για τις τράπεζες της Κύπρου και γι’ αυτό κανόνισε να απορροφηθούν οι θυγατρικές από την Ελλάδα. Κι αυτό ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της Κυπριακής Βουλής. Μάλιστα με κινήσεις και δηλώσεις τους φρόντισαν να επιτείνουν όσο μπορούν την σύγχυση και τον πανικό ώστε να εξασφαλίσουν την κατάρρευση της τραπεζικής οικονομίας του νησιού.
Ο λόγος που έγινε έτσι ήταν για να χτυπηθεί μοιραία η κυπριακή οικονομία, αφ’ ενός για να εξυπηρετηθούν τα γερμανικά συμφέροντα και να πατήσουν στο νησί ώστε να διεκδικήσουν γεωστρατηγική επιρροή. Οι Γερμανοί κατόρθωσαν με τον τρόπο αυτό να πατήσουν στην Ανατολική λεκάνη της Μεσογείου. Κάτι που δεν το κατόρθωσαν ούτε στον 2ο παγκόσμιο πόλεμο. Όπως επίσης και να διεκδικήσουν μερίδιο από το σύνολο των ενεργειακών πηγών της Κύπρο, κάτι που έχει υπογράψει ήδη ο Χριστόφιας με το μνημόνιο και τη δανειακή σύμβαση. Βλέπετε γνωρίζουν πολύ καλά ότι εντός του ευρώ και με διαλυμένη την οικονομία του το νησί δεν μπορεί παρά να εξαρτηθεί από τις χρηματοδοτήσεις του ευρωσυστήματος με όλα τα αποικιοκρατικά ανταλλάγματα που επιβάλει πρώτα και κύρια η Γερμανία.
Αφετέρου, εξυπηρετούνται και οι ολιγάρχες του νησιού για την λεηλασία των τραπεζών τους. Ποιος θα τους ζητήσει τον λόγο τώρα; Η κατάρρευση των τραπεζών – ήδη έχει ανακοινωθεί ότι η Λαϊκή Τράπεζα της Κύπρου, η δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα του νησιού, δεν πρόκειται να ξανανοίξει – δεν φαίνεται να την χρεώνονται, μιας και οφείλεται στην κατάσταση που δημιουργήθηκε από την ανακοίνωση του «κουρέματος». Ούτε πρόκειται να δώσουν λόγο για το που πήγαν τα λεφτά των καταθετών, μιας και δεν θα χρειαστεί να καταβάλουν τα 5,8 δις ευρώ από τα ταμεία τους και έτσι δεν θα αποκαλυφθεί ότι τα ταμεία είναι άδεια και ότι οι καταθέσεις είναι απλές εγγραφές χωρίς κανένα αντίκρισμα.
Αυτό αντιπροσωπεύει το «όχι» των πολιτικών κομμάτων της Κυπριακής Βουλής. Είπαν «όχι» σε κάτι που θα εξέθετε την λεηλασία των χρημάτων του κυπριακού λαού από μια συμπαιγνία ολιγαρχών της τραπεζικής οικονομίας και της πολιτικής. Και με την τήβεννο του δήθεν πατριώτη, με φανφάρες πατριδοκάπηλου στόμφου, αυτοί που έχουν υπογράψει προκαταβολικά το ξεπούλημα του νησιού, ετοιμάζονται να φορτώσουν τα 5,8 δις ευρώ στις πλάτες των νοικοκυριών και των εργαζομένων της Κύπρου. Άλλωστε, ακούσατε κανέναν από δαύτους να αξιώνει την μη πληρωμή των λύτρων που επέβαλε το Eurogroup; Όχι βέβαια. Όλοι τους εμφανίζονται τώρα να αγωνιούν για το που θα βρεθούν τα 5,8 δις ευρώ για να παραμείνει η Κύπρος στην ευρωζώνη.
Ξεχνούν ότι η ανακοίνωση του Eurogourp απαιτεί κι άλλα εκτός από το «κούρεμα». Δείτε τι αναφέρει η σχετική ανακοίνωση που εκδόθηκε πολύ νωρίς το πρωί της 16ης Μαρτίου: «Το Eurogroup χαιρετίζει τις κυπριακές αρχές σχετικά με τα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί για να υιοθετήσει φορολογικά μέτρα που συμφωνήθηκαν με την Επιτροπή, σε συνεργασία με την ΕΚΤ και το ΔΝΤ. Αυτό αφορά κυρίως την υιοθέτηση των μέτρων εξυγίανσης ύψους 4 ½% του ΑΕΠ. Το Eurogroup χαιρετίζει τη δέσμευση των κυπριακών αρχών να εντείνουν τις προσπάθειές τους στον τομέα των ιδιωτικοποιήσεων. Το Eurogroup χαιρετίζει περαιτέρω τη δέσμευση των κυπριακών αρχών να λάβουν περαιτέρω μέτρα για την κινητοποίηση των εσωτερικών πόρων, προκειμένου να περιοριστεί το μέγεθος της οικονομικής βοήθειας που συνδέεται με το πρόγραμμα προσαρμογής. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν την καθιέρωση μιας εκ των προτέρων εφάπαξ εισφοράς σταθερότητας που ισχύει για κατοίκους και μη κατοίκους καταθέτες. Περαιτέρω μέτρα αφορούν την αύξηση της παρακράτησης φόρου επί των εισοδημάτων του κεφαλαίου, την αναδιάρθρωση και την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, η αύξηση του συντελεστή φορολογίας εισοδήματος και τη διάσωση των μικροομολογιούχων. Η Ευρωομάδα προσβλέπει στην επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Κύπρου και της Ρωσικής Ομοσπονδίας σχετικά με τη χρηματοδοτική συμμετοχή.»
Με άλλα λόγια το Eurogroup απαιτεί πάνω από 800 εκατ. ευρώ πρόσθετους φόρους στους Κύπριους, ιδιωτικοποιήσεις δημοσίων αγαθών και υπηρεσιών (υγεία, παιδεία, ενέργεια, κοκ), αλλά και «την κινητοποίηση των εσωτερικών πόρων» που μέρους τους είναι το «κούρεμα» των καταθέσεων. Κινητοποίηση των εσωτερικών πόρων είναι και το να βάλουν χέρι στα ασφαλιστικά ταμεία και γενικά όπου υπάρχει δημόσιο αποθεματικό. Και πάμε βλέποντας και κάνοντας κατά τα ειωθότα των αξιωματούχων της αρπαχτής που λέγεται ευρώ. Όσο για τους Ρώσους μην ανησυχείτε. Αυτοί θα τα βρουν και με Ευρωπαίους και με Αμερικανούς. Θα τα σώσουν τα κεφάλαιά τους που κυρίως αποτελούνται από πιστωτικούς τίτλους και είναι άμεσα μεταβιβάσιμοι. Το ίδιο θα γίνει και με όλους τους άλλους μεγαλοκεφαλαιούχους, που στην χειρότερη θα αποζημιωθούν με μεταβιβάσιμους τίτλους εγγυημένους από το ευρωσύστημα.
Αυτοί που πρέπει να κλαίνε είναι τα νοικοκυριά. Οι δικές τους καταθέσεις έχουν μπει στον ντορβά. Έτσι οι πολιτικοί της Κύπρου, συνεπικουρούμενοι από τους «δικούς μας» που ξαφνικά βγήκαν να γιορτάσουν την «εθνική επιτυχία» των Κυπρίων, το «μεγάλο όχι» του Ελληνισμού και του Κυπρικού λαού, πουλάνε ψεύτικο πατριωτισμό για να συγκαλύψουν την μεγάλη ληστεία των καταθέσεων και κυρίως των λαϊκών αποταμιεύσεων. Ο εκβιασμός είναι απλός: προκειμένου να είμαστε σε θέση να σου αποδώσουμε τις αποταμιεύσεις σου, θα πρέπει το ευρωσύστημα να μας χρηματοδοτεί. Και για να μας χρηματοδοτεί, θα πρέπει να χαιρετήσουν οι εργαζόμενοι τα εργατικά τους δικαιώματα, να χαιρετίσουν τα ασφαλιστικά ταμεία, να πουν μπάι-μπάι στις αμοιβές τους και να αγκαλιστούν με την μιζέρια, την ανεργία και την εξαθλίωση. Και μιας θα πρέπει οι Κύπριοι εργαζόμενοι, ο απλός λαός να τα δώσει όλα, ας πάει και το παλιάμπελο, δηλαδή το ίδιο το νησί τους το οποίο θα μεταβληθεί σε προτεκτοράτο χειρότερο από την εποχή της Αγγλικής κατοχής.
Βεβαίως, αυτό έχει παρενέργειες στην Ευρωζώνη. Ήδη έχουμε φαινόμενα πανικού στις τράπεζες σε Ιταλία και Ισπανία. Είναι σίγουρο ότι οι τράπεζες στην Κύπρο έχουν πλέον τελειώσει. Με τον τρόπο αυτό οι τραπεζίτες αθωώνονται. Και αθωώνονται με τον ίδιο τρόπο και τα πολιτικά κόμματα που μαζί με τους τραπεζίτες λεηλάτησαν τα λεφτά. Την ίδια ώρα, η Κύπρος μετατρέπεται σε αποικία των Γερμανών και της ευρωζώνης, μάλιστα με δικαίωμα ζωής, ή θανάτου πάνω στο νησί. Το πλήγμα λοιπόν που δέχεται σήμερα η Κύπρος ουσιαστικά είναι πολύ χειρότερο από αυτό που δέχθηκε με την εισβολή του Αττίλα 1 και Αττίλα 2.
Τίθεται ξεκάθαρα σοβαρό θέμα για την ίδια την εθνική αυτοδιάθεση του νησιού. Η ίδια η ύπαρξη του νησιού τίθεται εν αμφιβόλο αυτή τη στιγμή. Ειδικά μετά την εξέλιξη της καταψήφισης. Ειδικά από την στιγμή που ο μόνος τρόπος για να μπορέσει να ανακάμψει η Κύπρος, να βγει δηλαδή από αυτό το αδιέξοδο, είναι η Κυπριακή λίρα. Δηλαδή το Εθνικό νόμισμα, η κρατικοποίηση των τραπεζών έτσι ώστε να γίνει η εκκαθάρισή τους και να δουν όλοι που πήγαν καταθέσεις, αποταμιεύσεις και δάνεια, ώστε να λογοδοτήσουν πολιτικοί και τραπεζίτες που κατακλέψανε τον κόσμο διαμέσου των τραπεζών και φυσικά η ανοικοδόμηση της οικονομίας από μηδενικής βάσης, όπως τουλάχιστον προσπάθησαν να το κάνουν οι Κύπριοι από το 1975 και μετά. Αυτή είναι η μόνη λύση. Η μόνη αληθινά πατριωτική και συνάμα δημοκρατική, φιλολαϊκή λύση του προβλήματος. Οτιδήποτε άλλο θα οδηγήσει την Κύπρο σε ακόμη χειρότερες και μεγαλύτερες περιπέτειες.

παραγωγική ανασυγκρότηση

Γιώργος Ρούσηςhttp://aristeroblog.gr

Για όλους εκείνους όπως η αφεντιά μου που υποστηρίζουν ότι η βασική αιτία της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης είναι η πτωτική τάση του μέσου ποσοστού κέρδους, η οποία οφείλεται στην αποπομπή ζωντανής εργασίας από την παραγωγή, λόγω της ανάπτυξης των υλικών παραγωγικών δυνάμεων, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η συλλογιστική που ανέπτυξε σχετικά με αυτήν την ανάπτυξη ο Walter Benjamin .

Αυτός λοιπόν ο μεγάλος μαρξιστής, αλλά ταυτόχρονα ρομαντικός και μεσσιανικός στοχαστής, σε αντίθεση με τον μηχανιστικό ντετερμινισμό της Δεύτερης Διεθνούς, αλλά και με τον λεγόμενο «ορθόδοξο» μαρξισμό, σε συνέχεια μιας συλλογιστικής που είχε ήδη αναπτύξει ο Rousseau, υποστήριζε ότι η τεχνολογική πρόοδος δεν εμπεριέχει μόνον θετικά στοιχεία αλλά και πολλά αρνητικά.

Αυτά έχουν να κάνουν τόσο με τον προσανατολισμό που της προσδίδει το κεφάλαιο όσο και με την εκ μέρους του αξιοποίηση της, αλλά και γενικότερα με το γεγονός ότι αυτή   δεν είναι δυνατόν να μετατρέπεται σε αυτοσκοπό σε βάρος των ανθρώπων και της φύσης.

Έτσι λοιπόν για τον Benjamin η επιστημονική, τεχνολογική ανάπτυξη, η ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων μπορεί να προσλάβει και ένα καταστροφικό χαρακτήρα, κάτι που άλλωστε αποδείχτηκε μεταξύ άλλων κατά τη διάρκεια του Δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, και αργότερα με τα πυρηνικά ατυχήματα και με την οικολογική καταστροφή.

Μάλιστα από αυτήν την τελευταία σκοπιά μπορούμε να πούμε ότι ο Benjamin υπήρξε μεταξύ άλλων και ένας πρωτοπόρος, οικολόγος στοχαστής, ο οποίος δεν αντιμετώπιζε τη φύση ως στοιχείο προς εκμετάλλευση από τον άνθρωπο, αλλά ως διαλεκτικά και αναπόσπαστα συνδεδεμένη μαζί του.

Αν λοιπόν για τους κλασικούς του μαρξισμού οι επαναστάσεις αποτελούσαν τις ατμομηχανές της ιστορίας για τον Benjamin αυτές θα έπρεπε να λειτουργούν ταυτόχρονα σαν το χειρόφρενο εκείνο του τρένου της ιστορίας, που έχει μπει αλόγιστα στις ράγες της προόδου.

Τι σχέση έχουν όλα αυτά με την κρίση; Αμεσότατη. Και τούτο διότι αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι η ανάπτυξη των σύγχρονων παραγωγικών δυνάμεων είναι αδύνατον να χωρέσει στις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής, και ως εκ τούτου, η επιμονή διατήρησης αυτών των σχέσεων , προσδίδει σε αυτήν την ανάπτυξη έναν αρνητικό χαρακτήρα, κυρίως μέσω της ανεργίας που αυτή προκαλεί.

Ταυτόχρονα όμως, πέρα από την αναγκαιότητα της αλλαγής των παραγωγικών σχέσεων και μιας διαφορετικής χρήσης των υπαρχουσών υλικών παραγωγικών δυνάμεων, στα πλαίσια της απαραίτητης παραγωγικής αναδιάρθρωσης της οικονομίας μας, τίθεται επί τάπητος τόσο ένας ποιοτικά διαφορετικός προσανατολισμός της ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, όσο κι’ ένας διαφορετικός ρυθμός, που δεν θα καθορίζονται από το κυνήγι του κέρδους.

Αυτό βεβαίως δεν σημαίνει μια απάρνηση της τεχνολογικής προόδου, ανάλογη του κινήματος των λουδιστών οι οποίοι κατέστρεφαν τις μηχανές για να σώσουν τις θέσεις εργασίας τους, αλλά μια διαφορετική ανάπτυξη τους .

Αν λοιπόν το επίπεδο της σύγχρονης ανάπτυξης μπορεί να αξιοποιηθεί για να οδηγηθούμε σε μια κοινωνία που θα κυριαρχεί η ελεύθερη δραστηριότητα αυτοσκοπός, απέναντι στην καταναγκαστική εργασία, και σε μια κοινωνία η οποία δεν θα έχει σαν κύριο μέλημα της την κούρσα της τεχνολογικής προόδου, όπως συνέβαινε με την καθυστερημένη Σοβιετική κοινωνία, αυτό κάθε άλλο παρά σημαίνει ότι θα πρέπει να παραμείνουμε στην ίδια αναπτυξιακή ρότα και ρυθμούς με τον καπιταλισμό.

Αντίθετα θα πρέπει να αναζητήσουμε τόσο διαφορετικά καταναλωτικά μοντέλα ή και μοντέλα αναγκών, από εκείνα που εντέχνως προωθούνται σήμερα και τα οποία ανταποκρίνονται στις ψευτοανάγκες αποξενωμένων ανθρώπων , όσο και διαφορετικά παραγωγικά μοντέλα που θα υπόκεινται στην ανάπτυξη της κοινωνικής προσωπικότητας και στην ισορροπία ανθρώπων, φύσης.

Προς αυτή την κατεύθυνση η κριτική που άσκησε ο Walter Benjamin στην καπιταλιστική τεχνολογική ανάπτυξη, αποτελεί πολύτιμη παρακαταθήκη, για όλους όσους αδογμάτιστα και κριτικά αξιοποιούν όλο τον πλούτο, της σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητης ακόμη, μαρξιστικής παράδοσης.

*Δημοσιεύθηκε στην «Ελευθεροτυπία» το Σάββατο 16 Μαρτίου 2013

.η τραπεζική κρίση ξεσπάσε

Κρίση, δημοκρατία, ευρώ

Σπύρος Μαρκέτοςhttp://aristeroblog.gr

Στα τρία χρόνια μνημονιακής πολιτικής η χώρα έχει καταρρεύσει. Το εγχώριο προϊόν μειώθηκε παραπάνω από 21% σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΔΝΤ, και αναμένεται να μειωθεί άλλο 6% φέτος. Ποτέ στην παγκόσμια ιστορία, αφότου άρχισαν να τηρούνται οικονομικές στατιστικές, δεν σημειώθηκε τέτοια πτώση της παραγωγής χωρίς πόλεμο ή εμφύλιο. Σε δυο προηγούμενες συγκυρίες η Ελλάδα πλήγηκε από οικονομική κρίση ενώ βρισκόταν δεμένη σε μια νομισματική ένωση ή σε ένα σκληρό νόμισμα. Ανάμεσα στον πόλεμο του 1897 και τους Βαλκανικούς, οπότε ο Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος τήν κρατούσε στη Λατινική Ένωση, δηλαδή το ευρώ εκείνης της εποχής. Και το 1929-1932, όταν διατηρούσε σταθερή ισοτιμία με τη στερλίνα. Και τις δυο φορές διαλύθηκε το πολιτικό σύστημα. Η πορεία είναι σαφής: ή εμείς ή αυτοί. Το πρόβλημα είναι ότι ενώ αυτοί ετοιμάζονται συστηματικά για μια σύγκρουση που μπορεί να μετατρέψουν σε εμφύλιο, η αριστερά σφυρίζει αμέριμνα.

Τρεις είναι οι βασικοί πυλώνες της πολιτικής που εφαρμόζουν οι μνημονιακές κυβερνήσεις από το 2010, στο μέτρο βέβαια που κάμπτουν την αντίσταση του λαού, η οποία ωστόσο παραμένει ακλονητη. Πρώτος, η αναγνώριση του δημόσιου χρέους, μολονότι αυτό έχει καταγγελθεί ως απεχθές, αθέμιτο, ή ακόμη και παράνομο, όπως για παράδειγμα αποδείχθηκε στην περίπτωση του μεγάλου δανείου που συνήψε ο δήμος Ζωγράφου και το οποίο φορτώθηκε στον κρατικό προϋπολογισμό κατ’ απαίτηση της Τρόικας. Ο λογιστικός έλεγχος του χρέους, ο οποίος θα ήταν αυτονόητος αν το δημόσιο λειτουργούσε με κριτήρια ιδιωτικού τομέα, δεν συζητιέται καν, μολονότι τόν αξιώνουν με πειστικά επιχειρήματα φορείς όπως η Πρωτοβουλία για την Επιτροπή Λογιστικού Ελέγχου ή το Χωρίς Χρέος Χωρίς Ευρώ. Παρά την ανθρωπιστική κρίση που προκάλεσε τούτη η πολιτική, και η οποία από μόνη της συνιστά λόγο έγκυρο κατά το διεθνές δίκαιο για να ανασταλούν οι πληρωμές στους πιστωτές, δηλαδή κατάστασης ανάγκης, η Τρόικα και οι ελληνικές κυβερνήσεις επιμένουν ότι οι υποχρεώσεις του κράτους προς τους τραπεζίτες είναι ιερές, ενώ προς τους πολίτες ανύπαρκτες. Επιστρέψαμε σε αντιλήψεις περί κράτους χειρότερες ακόμη και από εκείνες τις οποίες κατάργησε η Γαλλική Επανάσταση.

Δεύτερος πυλώνας, η διάσωση των τραπεζιτών με τίμημα την καταστροφή της πραγματικής οικονομίας. Οι νέες ρυθμίσεις υπέρ των τραπεζών στο τελευταίο νομοσχέδιο για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, και γενικά η δημιουργία ενός νομικού πλαισίου το οποίο ευνοεί σκανδαλωδώς τους τραπεζίτες εις βάρος οικογενειών και επιχειρήσεων, είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου. Από το 2010 το κράτος ενίσχυσε τις τράπεζες με τουλάχιστον 168 δις σε ρευστό και εγγυήσεις, εκτοξεύοντας έτσι στα ύψη το δημόσιο χρέος. Για την εξυπηρέτηση του οποίου, με επιτόκια πιστωτικών καρτών πλέον, δαπανούνται ασύλληπτα ποσά, τα οποία επίσης καταλήγουν στα θησαυροφυλάκια των … τραπεζιτών. Εννοείται ότι από κανέναν δεν ζητούνται ευθύνες για τη χρεωκοπία του συστήματος, η οποία θα είχε αποφευχθεί αν οι τράπεζες τηρούσαν τις νόμιμες προβλέψεις περί ρευστότητας. Ευθύνες όχι μόνον αστικές, αλλά και ποινικές. Οι πολιτικοί έχουν πλέον γίνει αναλώσιμοι, αλλά οι τραπεζίτες εξακολουθούν να μη μπαίνουν φυλακή.

Ο τρίτος πυλώνας, ο οποίος ελάχιστα απασχόλησε τη δημόσια συζήτηση, ήταν η παραμονή στην ευρωζώνη. Οι λιγοστές φωνές που ακούστηκαν υπέρ του εθνικού νομίσματος περιθωριοποιήθηκαν συστηματικά. Για παράδειγμα, όσοι κόπτονται υπέρ της παραμονής στο ευρώ, και ιδίως πολλοί λεγόμενοι αριστεροί οικονομολογοι, άφησαν ασχολίαστα τα τεκμηριωμένα αντίθετα επιχειρήματα του διεθνούς ερευνητικού φορέα Repοrt On Mοney and Finance που παρουσιάστηκαν στη μελέτη Ρήξη. Μια διέξοδος από την κρίση της ευρωζώνης. Όλοι εκείνοι που καταστροφολόγησαν για τη δήθεν φρίκη της εξόδου από το ευρώ είναι άφαντοι τώρα που οι συνέπειες της παραμονής σ’ αυτό αποδεικνύονται ακόμη χειρότερες. Και κανείς τους δεν προτείνει μια στρατηγική για να ξεπεραστεί η κρίση εντός της ευρωζώνης. Ξέρουν οτι δεν υπάρχει.

Κανείς τους δεν λέει με ποιόν τρόπο θα ανακάμψει η παραγωγή, ή ακόμη και πώς θα σωθεί το τραπεζικό σύστημα όταν η παροχή χρήματος ρυθμίζεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, οι επιλογές της οποίας αποδείχθηκαν διαλυτικές για τις οικονομίες της ευρωπαίκής περιφέρειας. Και η οποία, επικεφαλής της Τρόικας, μας ποδηγετεί στην τωρινή συμφορά. Κανείς τους δεν παραδέχεται ότι το ίδιο το ευρώ γίνεται καθημερινά πιο εύθραυστο, ενώ εξελίξεις σε χώρες όπως η Ιταλία ή η Ισπανία μπορούν ανά πάσα στιγμή να το βυθίσουν. Ή ότι μπορεί απλούστατα να μας εκπαραθυρώσει όποτε θέλει η Γερμανία, ίσως μόλις οι επιχειρηματίες της ολοκληρώσουν την καταλήστευση του εθνικού μας πλούτου. Προκαλεί πανικό η ιδέα ότι ίσως σύντομα αποδειχτούν μάταιες όλες οι θυσίες που έγιναν για να μείνουμε στο κοινό νόμισμα. Ποιός θα εισπράξει τότε τη λαϊκή οργή;

Ορθά τονίζουν πολλοί οικονομολόγοι, αριστεροί και δεξιοί, έλληνες και ξένοι, ότι η έξοδος από την ευρωζώνη είναι μονόδρομος για τις περιφερειακές οικονομίες. Ένα απλό παράδειγμα μας δείχνει πόσο περισσότερές επιλογές έχουμε αν ελέγχουμε το νομισμά μας απ’ ό,τι αν το ελέγχουν άλλοι. Πως δηλαδή η εξασφάλιση εθνικού νομίσματος δεν είναι καμιά εθνικιστική εμμονή, ούτε επουσιώδης λεπτομέρεια, αλλά αντίθετα συνιστά στοιχειώδες ζήτημα δημοκρατίας· ακόμη περισσότερο, ζήτημα πλέον επιβίωσης. Δεν αρκεί για μια φιλολαϊκή οικονομική πολιτική, αλλά είναι απαραίτητη προϋπόθεσή της.

Οι δημοσκοπήσεις που δίνουν παράσταση νίκης στον Σύριζα αποτυπώνουν τις ελπίδες που γεννά η ιδέα μιας αριστερής κυβέρνησης. Όταν η λαϊκή αντίσταση επιβάλει να προκηρυχθούν εκλογές, ελπίζεται να βγει νικήτρια η αριστερά. Η ηγεσία του Σύριζα δείχνει ωστόσο με τις πράξεις της πως περιμένει να πάρει την κυβέρνηση όχι με μαζικές κινητοποιήσεις, αλλά σαν ‘ώριμο φρούτο’. Για να κερδίσει το πολυθρύλητο ‘κέντρο’ ο Αλέξης Τσίπρας υμνεί το χρεωκοπημένο αμερικανικό όνειρο, δοξολογεί τον Καραμανλή και χαριεντίζεται με τον Μητσοτάκη. Εκτιμά ότι ο κόσμος μέσα στην απόγνωσή του θα ψηφίσει Σύριζα όταν έρθει η ώρα, άρα καλύτερα να μην κουνήσει τη βάρκα. Και κυρίως να μη συγκρουστεί με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τις κυβέρνήσεις που στηρίζουν το ευρώ. Είναι όμως έτσι;

Στις τελευταίες εκλογές πλησιάσαμε τα όρια της τραπεζικής κρίσης όταν η ενδεχόμενη νίκη του Σύριζα έκανε τους αποταμιευτές ν’ αποσύρουν από τις τράπεζες δεκαπέντε δισεκατομμύρια, ρίχνοντας τις καταθέσεις κάτω από τα δυο τρίτα του ύψους που είχαν αρχές του 2010. Πιστεύει κανείς ότι το ίδιο φαινόμενο δεν θα επαναληφθεί στις ερχόμενες εκλογές; Στην κυβέρνηση της αριστεράς ίσως να μη δοθούν όχι οι εκατό ημέρες που φαντάζεται ότι θα έχει για να επιβάλει φιλολαϊκές μεταρρυθμίσεις, αλλά ούτε καν εκατό δευτερόλεπτα.

Και αν η τραπεζική κρίση ξεσπάσει προτού καν σχηματιστεί νέα κυβέρνηση; Αν ο κόσμος πάει τη δευτέρα μετά τις εκλογές να πάρει τα ευρώ του από τις τράπεζες, αυτές θα έχουν άραγε να τού τα δώσουν; Ο ιρλανδός τραπεζίτης Τζόναθαν Σούγκαρμαν αποκάλυψε πρόσφατα ότι η τράπεζα στην οποία εργαζόταν, θυγατρική της ιταλικής Unicredit, πέμπτης μεγαλύτερης τράπεζας στην Ευρώπη, διατηρούσε διαθέσιμα πολύ λιγότερα από εκείνα που πρόβλεπε ο νόμος, αλλά η ρυθμιστική αρχή παρά τις καταγγελίες ‘έκανε τα στραβά μάτια’. Γιατί να πιστέψουμε ότι έχουμε σήμερα αυστηρότερη εποπτεία των τραπεζών στην Ελλάδα; Αλλά ακόμη και αν τηρούνται τα νόμιμα διαθέσιμα, οι τράπεζες θα έχουν επαρκή ρευστότητα;

Οπότε ο Αλέξης Τσίπρας θα έχει δυο επιλογές. Η πρώτη είναι να σπεύσει στο Βερολίνο εκλιπαρώντας έκτακτη χρηματοδότηση ώστε να αποφευχθεί η τραπεζική κρίση και η επακολουθη κοινωνική αναταραχή. Με τίμημα την υποταγή του στη μνημονιακή πολιτική, να γίνει δηλαδή δεύτερος Σαμαράς. Την περασμένη άνοιξη είχαν συζητηθεί προεκλογικά, ως αντάλλαγμα για να συνεχιστεί η χρηματοδότηση, δεσμεύσεις του Σύριζα ότι θα σεβόταν το Μνημόνιο. Γιατί να μην απαιτηθούν τώρα;

Η δεύτερη επιλογή είναι άμεσος δημόσιος έλεγχος του τραπεζικού συστήματος, ακαριαία παύση της εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους και διαγραφή του, και έξοδος από το ευρώ για να αποτραπεί η τραπεζική κρίση. Όταν πληρώνεις σε εθνικό νόμισμα έχεις όσο θέλεις, ενώ οι επικυρίαρχοι χάνουν τα περιθώρια εκβιασμών που διαθέτουν σήμερα. Δεν μπορούν πια να σου κλείσουν τις στρόφιγγες της χρηματοδότησης.

Αν τυχόν βλέπει κανείς τρίτη επιλογή, ας την καταθέσει. Αν δεν βλέπει, τότε η αριστερά επείγει να εξηγήσει καθαρά στον λαό ότι η έξοδος από το Μνημόνιο προϋποθέτει έξοδο από το ευρώ. Πόσο μάλλον όταν υπάρχει κι ένα άλλο ενδεχόμενο. Η τραπεζική κρίση να απειληθεί νωρίτερα, και εγγυήσεις από την αντιπολίτευση να ζητηθούν προεκλογικά, ανατρέποντας τη μεγαλοφυή στρατηγική του Σύριζα, που είναι να αποσυνδέει Μνημόνιο από ευρώ.

Δημοκρατία σημαίνει ότι οι πολίτες αποφασίζουν για την οικονομική πολιτική, και μάλιστα γνωρίζοντας τις εναλλακτικές λύσεις. Έχουμε αλήθεια δημοκρατία όταν τις βασικές αποφάσεις τις παίρνει η ανεξέλεγκτη από το λαό ΕΚΤ, ενώ ο λαός δεν πληροφορείται καν την αμφισβήτηση του ευρώ από τους ειδικούς;

 

Δημοσιεύτηκε με τροποποιήσεις στο περιοδικό «Επίκαιρα»

αστικη επανασταση 200 χρονια μετα την ευρωπη

Η αφύπνιση των αστών

Του Μάκη Ανδρονόπουλου, http://www.euro2day.gr

1. Η έκρηξη της οργής 

Πριν από λίγες μέρες ο Χρήστος Γιανναράς αναρωτιόταν στην «Καθημερινή» αν «Μπορεί να αποτραπεί το ιστορικό μας τέλος;» και διαπίστωνε τη δραματική απουσία μιας «άρχουσας τάξης» η οποία να λειτουργεί με τη συνείδηση της «κοινωνικής οφειλής».  Διαπίστωση σωστή και εμβριθώς αναλυμένη από τον Παναγιώτη Κονδύλη, τον Νίκο Σβορώνο και τον Κώστα Αξελό. Το λάθος του Γιανναρά ήταν ότι μπέρδεψε την αρχοντιά και το στιλ του Αντώνη Μπενάκη, που άλλαζε κοστούμια τρεις φορές την ημέρα (πρωινό, απογευματινό, βραδινό), με την κοινωνική οφειλή της άρχουσας τάξης, επειδή ο Μπενάκης έντυσε με τα κοστούμια του τους κουρελήδες που επέστρεψαν από το αλβανικό και το μακεδονικό μέτωπο. Μα αυτό ήταν ανθρωπιά και γίνεται με πιο επίπονη στέρηση και από τα «κατώτερα» στρώματα.  Ο Μπενάκης την οφειλή του, ως άρχουσα τάξη, την παρέδωσε με το έργο του, όχι χαρίζοντας τα κοστούμια του. Όμως, αυτό που έχει σημασία στο άρθρο του Γιανναρά είναι η νοσταλγία της αρχοντιάς, αλλά και μια σειρά ερωτημάτων που θέτει και τα οποία «επαναφέρουν τις αστικές αξίες στο προσκήνιο, ως μέγα ζητούμενο, ως τελευταία επίκληση στη λογική».

Λίγες μέρες μετά από αυτό το άρθρο, η αμφιλεγόμενη στάση των δανειστών μας και πρώην εταίρων μας για την καταβολή της περιβόητης δόσης μετέτρεψε την αμηχανία του αστικού τύπου από τη λαίλαπα των αλλεπάλληλων μνημονίων και των καταρρεόντων μεσομακροπροθέσμων σε έκρηξη οργής. 

Ο διευθυντής του «Βήματος» Αντώνης Καρακούσης, αναφερόμενος στα «παιγνίδια από Σόιμπλε και ΙMF την επομένη της ψηφοφορίας των μέτρων», αναρωτιέται με τη σειρά του αν «Μπορεί να είναι τόσο ξεφτιλισμένοι οι Ευρωπαίοι;» και καταλήγει: «Αν (οι Ευρωπαίοι) επιχειρήσουν τέτοια προσβολή του αισθήματος του λαού (δεν δώσουν τη δόση), δεν υπάρχει παρά ένας δρόμος, αυτός της οικειοθελούς αποχώρησης και αυτόματης ανατίναξης της ευρωζώνης. Οι Ευρωπαίοι δεν μπορούν να παίζουν άλλο με τον ελληνικό λαό. Τελεία και παύλα...». 

Στο «Βήμα» επίσης, ο Γιώργος Π. Μαλούχος αρθρογραφεί υπό τον τίτλο «Η μοίρα των δούλων», όπου αναρωτιέται πότε ο Σόιμπλε θα αποφασίσει αν είναι ικανοποιημένος για να δώσει ή να μη δώσει τη δόση. «Και δεν πρόκειται να ρωτήσει κανέναν στην Ελλάδα. Γιατί; Απλούστατα, επειδή δεν υπάρχει πια Ελλάδα. Μια αποικία της Γερμανίας υπάρχει, στο νότο της Ευρώπης… Που οι τοπικοί της 'φύλαρχοι' έχουν δώσει πολύ εύκολα γη και ύδωρ… Και, τώρα, είναι μπροστά στη μοίρα της, αυτή που η ηγέτιδα τάξη της χώρας της εξασφάλισε, εγκληματώντας δύο φορές: τη μία δημιουργώντας αυτό το χρέος και τη δεύτερη αποποιούμενη κάθε κυριαρχία, προκειμένου να παραμείνει στη θέση της ενώ, με τα «επιτεύγματά» της, θα έπρεπε να είχε φύγει νύχτα από τον τόπο. Και που για να παραμείνει παρούσα, δήθεν 'σώζοντας' τη χώρα, 'εξασφάλισε' στην ίδια και στους πολίτες της τη μοίρα των δούλων». 

Τα άρθρα αυτά δεν αποτελούν μόνο τεκμήριο ενός εκκολαπτόμενου ελληνικού ευρωσκεπτικισμού, αλλά κυρίως την έκφραση μιας αστικής σκέψης που άλλοτε εκδηλώνεται με την υπερηφάνεια ενός κάποτε αυτονόητου πατριωτισμού, άλλοτε με την προσδοκία μιας πραγματικής και ουσιαστικής εθνικής ανεξαρτησίας και ενίοτε με τηναποστροφή προς την αισθητική της γκλαμουριάς και των ηθών των νεόπλουτων φοροφυγάδων. Τα ξεσπάσματα αυτά, αν και σποραδικά, δεν είναι τυχαία. 

2. Η Δικαιοσύνη απαγκιστρώνεται από την εκτελεστική εξουσία 

Κατόπιν όλων αυτών, είναι σκόπιμο να επισημάνουμε ότι στις 30 Οκτωβρίου οι εκπρόσωποι όλων των δικαστικών και εισαγγελικών ενώσεων απέστειλαν το «τελευταίο» μήνυμα-έκκληση προς την κυβέρνηση να μην προχωρήσει στις «παράλογες και αντισυνταγματικές» νέες περικοπές των αποδοχών και συντάξεών τους. 

Το μήνυμα ήταν σαφές: θα σταματήσουν να βλέπουν τα πράγματα ελαστικά υπέρ του δημόσιου συμφέροντος και θα ορθώσουν τείχος προστασίας για τα ατομικά δικαιώματα των πολιτών, αφού συνεχίζεται η ύφεση και η ανεργία, δεδομένου μάλιστα ότι, αν είχε ενεργοποιηθεί ο κρατικός μηχανισμός για να φορολογήσει όσους φοροδιαφεύγουν, δεν θα ήταν αναγκαία τα νέα μέτρα. 

Το μήνυμα ακολούθησαν οι εξής εξελίξεις: 

1. Οι διοικητικοί δικαστές αποφάσισαν παράταση των κινητοποιήσεων μέχρι τις 12 Νοεμβρίου, οδηγώντας σε αναβολή χιλιάδες ακόμα υποθέσεις που αφορούν εισπρακτικές υποθέσεις του Δημοσίου. 

2. Η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου με μεγάλη πλειοψηφία κρίνει αντισυνταγματικές τις διατάξεις για νέες μειώσεις 5-10% στις συντάξεις, για κατάργηση των δώρων Χριστουγέννων και Πάσχα καθώς και στο επίδομα αδείας, αλλά και για αύξηση στα όρια συνταξιοδότησης. Η απόφαση δεν είναι δεσμευτική, αλλά λειτουργεί σαν δεδικασμένο, που σημαίνει ότι όποιος έχει έννομο συμφέρον και προσφύγει μπορεί να δικαιωθεί από τα δικαστήρια. 

3. Οι οικονομικοί εισαγγελείς Γρηγόρης Πεπόνης και Σπύρος Μουζακίτης διαβίβασαν στη Βουλή τη δικογραφία που έχει σχηματιστεί για την υπόθεση της «λίστας Λαγκάρντ», από την οποία ζητούν να διερευνήσει «τυχόν ποινικές ευθύνες πολιτικών προσώπων» για τη μη αξιοποίηση και επί της ουσίας διερεύνηση αυτής. 

4. Λίγο αργότερα, ο δημοσιογράφος Κώστας Βαξεβάνης αθωώνεται στο Αυτόφωρο για την κατηγορία της παραβίασης προσωπικών δεδομένων και δηλώνει: «Η απόφαση ήταν απελευθέρωση της δημοσιογραφίας. Η απόφαση του δικαστηρίου είναι μια πολύ σοβαρή νομολογία, που επιτρέπει στους δημοσιογράφους να κάνουν τη δουλειά τους». 

5. Την ημέρα όπου η Βουλή ψήφιζε τα μέτρα του μνημονίου 3, η ολομέλεια του Αρείου Πάγου έκρινε αντισυνταγματικές τις περικοπές μισθών και συντάξεων, και δη των περικοπών στους μισθούς των δικαστικών λειτουργών. 

Πρόκειται, χωρίς αμφιβολία, για σημαντικές εξελίξεις που δείχνουν μια πρώτη απόπειρα απαγκίστρωσης του δικαστικού σώματος από τον σφιχτό εναγκαλισμό της εκτελεστικής εξουσίας, αλλά και των διαφόρων συμφερόντων, παράνομων και ενίοτε εγκληματικών. 

Η στροφή της Δικαιοσύνης σε πιο φιλολαϊκές αποφάσεις -έστω και αν η αντίδραση αυτή θυμίζει την απροθυμία των «Προνομιούχων Τάξεων» να δεχθούν τον περιορισμό των προνομίων τους από τον Λουί XVI- ενδέχεται να αποδειχθεί κρίσιμη. Ίσως και ιστορική, εφόσον η Δικαιοσύνη καταφέρεινα απεμπλακεί τόσο από τη στενή συντεχνιακή αντεκδίκηση, όσο και -κυρίως- από πρακτικές και νομολογίες που επί δεκαετίες υπηρέτησαν σκοπιμότητες και όχι το κοινό περί δικαίου αίσθημα. Για να γίνει αυτό, χρειάζεται το δικαστικό σώμα να αποκαθάρει και τη νομολογία και τα πρόσωπα που ευθύνονται για την παράδοση της Δικαιοσύνης στην εκτελεστική εξουσία. 

Οι δικαστικοί έχουν την ιστορική ευκαιρία να παίξουν ρόλο καταλύτη στην υπεράσπιση του δημοκρατικού κεκτημένου και στη σταδιακή αποκατάσταση της λειτουργίας των δημοκρατικών θεσμών που απορρύθμισε η διαπλοκή των οικονομικών και πολιτικών συμφερόντων. Μια τέτοια πορεία θα μπορούσε να ενταχθεί στη λογική μιας «αστικής επανάστασης». Πάντως, οι πληροφορίες λένε ότι η τρόικα που έλαβε το «μήνυμα» ετοιμάζεται για μία ακόμη πολιτική παρέμβαση… 

3. Η πολιτική κρίση σε νέα φάση 

Υπάρχουν λοιπόν σοβαρές ενδείξεις πως οι αστοί έφτασαν στα όριά τους. Δεν ενίστανται απλώς, είναι οργισμένοι και ενίοτε εμφανίζονται αποφασισμένοι να αντιδράσουν σε όσα συμβαίνουν. Δεν υπάρχει αμφιβολία πως εμβρυουλκός αυτών τάσεων ή στάσεων, αν προτιμάτε, είναι το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο 2013-16, το οποίο πέρα από τις αθλιότητές του περιλαμβάνει αυτονόητες μεταρρυθμίσεις και εκλογικεύσεις που έπρεπε να έχουν συντελεστεί πριν από δεκαπέντε χρόνια. Αυτές άλλωστε αποτελούν και τα τεκμήρια ενοχής και καταδίκης του πολιτικού προσωπικού… για όσα δεν έπραξε. 

Ο πολιτικός πυρετός που ταλάνιζε τα media και την πολιτική σκηνή τις τρεις τελευταίες βδομάδες, παρότι δεν αποκάλυψε τίποτε καινούργιο στην κοινή γνώμη σε ό,τι αφορά το ήθος και την αποτελεσματικότητα του πολιτικού προσωπικού της χώρας, ήρθε να καταδείξει πως η χώρα χρειάζεται μια μεγάλη πολιτική και πολιτισμική αλλαγή, την οποία -προφανώς- δεν μπορούν να καθοδηγήσουν και να υπηρετήσουν τα υφιστάμενα σχήματα και πρόσωπα. Η συνεχής πολυδιάσπαση των κομμάτων εξουσίας, αλλά και της αριστεράς, αν μη τι άλλο, το καταγράφει. 

Στις πρωτεύουσες των δανειστών, πέρα από τις εσωτερικές πολιτικές δυσκολίες που έχουν, αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό το ελληνικό πολιτικό σύστημα, το οποίο θεωρούν διεφθαρμένο και ανίκανο. Γι' αυτό και είναι πολύ επιφυλακτικοί στη χρηματοδότηση της χώρας, γιατί πιστεύουν ότι με αυτόν τον τρόπο θα συμβάλουν στη διαιώνιση της διαπλοκής και της διαφθοράς. 

Αυτό δεν αφορά τον Αντώνη Σαμαρά, διευκρινίζεται αρμοδίως, αλλά το ευρύτερο σύστημα.Έτσι, η πρόσκληση του Αλέξη Τσίπρα στη Γερμανική Πρεσβεία μπορεί, ίσως, να ενταχθεί σε μια εναγώνια προσπάθεια επανεκτίμησης προσώπων και καταστάσεων. Η προκλητική απουσία των πλουσίων από την εθνική προσπάθεια και η διαχείριση της λίστας Λαγκάρντ έχει πείσει τους περισσότερους στο εξωτερικό πως χρειάζεται μια βαθιά εκκαθάριση του παρελθόντος, ώστε να μπορέσει και ο ελληνικός λαός να στραφεί προς τα μπρος. Αντίστοιχη προβληματική διαπερνά πολλά τμήματα του ελληνικού λαού και κυρίως μεσοαστικά στρώματα και θύλακες της διοίκησης, που όλα αυτά τα χρόνια υπέφεραν από την εξουσία των διεφθαρμένων και των νεόπλουτων. 

4. Επανάσταση και εξουσία 

Ο Αμερικανός μαρξιστής στοχαστής James Burnham, που δημοσίευσε το 1941 το περίφημο έργο του The Managerial Revolution, απέδειξε ότι τις επαναστάσεις τις κάνει πάντα ο λαός, αλλά την εξουσία την παίρνει η αμέσως επόμενη τάξη από αυτήν που πέφτει. Έτσι, στη Γαλλική Επανάσταση που την έκανε ο λαός, την εξουσία την πήραν οι αστοί. Στη Ρωσία την πήραν πρώτα οι αστοί (1905) και μετά οι γραφειοκράτες. Στη Γερμανία, το 1918 την επανάσταση την έκανε ο λαός, αλλά την εξουσία την πήραν οι μεγαλοαστοί… 

Αν γινόταν, λοιπόν, σήμερα επανάσταση στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον Burnham, ποια τάξη θα έπαιρνε άραγε την εξουσία; Για να τη βρούμε, πρέπει να δούμε πρώτα ποια τάξη θα είναι αυτή που θα πέσει, που θα χάσει την εξουσία. Είναι μάλλον κοινώς αποδεκτό πως η τάξη που χάνει την εξουσία είναι η τάξη των διαπλεκόμενων, των νεόπλουτων και των λαμόγιων τους, δηλαδή όλοι αυτοί που πλούτισαν κλέβοντας το κράτος. 

Η συνομοταξία αυτή που κυριάρχησε τα τελευταία τριάντα χρόνια στη χώρα, αν και συμπεριλαμβάνει αρκετούς αστούς στις τάξεις της, ή συχνά είχε εκφάνσεις και εκφράσεις αστισμού, επ’ ουδενί δεν ταυτίστηκε με την αστική τάξη, όπως ορίστηκε στη Δύση, ούτε αισθητικά, ούτε μορφωτικά, ούτε -κυρίως- ηθικά. 

Άλλωστε, οι θύλακες της καθ' ημάς αστικής τάξης, επιστήμονες, εκπαιδευτικοί, στοιχεία της δημόσιας διοίκησης, στρατιωτικοί, δημοσιογράφοι, παράγοντες της οικονομίας που εκφράστηκαν μέσα από μία συγκεκριμένη τράπεζα και ορισμένες γνωστές επιχειρήσεις, ή πολιτικοί όπως ο Κωνσταντίνος Καραμανλής της μεταπολίτευσης και ο Σάκης Πεπονής, στοχαστές όπως ο Παναγιώτης Κονδύλης και ο Θεόδωρος Ζιάκας, ορισμένοι εκδότες, και πολλοί άλλοι επώνυμοι και ανώνυμοι Έλληνες, κράτησαν πεισματικά αποστάσεις από το κακό συναπάντημα. 

Αν μάλιστα δεχθούμε ότι τελικά, μετά την Επανάσταση του 1821, την εξουσία την πήραν οι κοτζαμπάσηδες, δηλαδή οι πρόγονοι της διαπλοκής και της καταλήστευσης του κράτους, είναι μάλλον οι αστοί που έχουν σειρά να διεκδικήσουν την εξουσία, έστω κι αν στο παρελθόν την ξαναείχαν για λίγο και μεγαλούργησαν (Βενιζέλος, κυβέρνηση του βουνού…). 

Δεν είναι λίγοι, άλλωστε, οι στοχαστές της αριστεράς που είδαν στην «καχεξία του αστικού στοιχείου» τα δεινά του ελληνικού λαού, υπονοώντας ευθέως την κρυφή ευχή μιας πραγματικά αστικής εξουσίας, με την αρχοντιά ενός Μπενάκη και τη λιτότητα ενός Παπαληγούρα, χωρίς τα κοστούμια Αρμάνι των παρατρεχάμενων του Σημίτη, χωρίς το life style της περιόδου 2000-2004 και χωρίς τη λαιμαργία της περιόδου 2005-2009, ή το οικολογικό στιλ της κατάρρευσης του 2010.

Συνεπώς, αν το 1974 το αίτημα για ανεξαρτησία, δημοκρατία και πρόοδο είχε ταυτιστεί με την Ευρώπη, διαφαίνεται πως τώρα επιστρέφει στην Ελλάδα και ίσως για πρώτη φορά στη νεότερη ιστορία μας η χώρα αναζητήσει την ανεξαρτησία, τη δημοκρατία και την πρόοδο στις δικές της δυνάμεις. Μια τέτοια προοπτική δεν μπορεί παρά να έχει τα αστικά χαρακτηριστικάπου υπαινίσσεται ο Γιανναράς, αλλά και το «μανιφέστο» του Μαλούχου. Εννοείται, βέβαια, πως η ιστορία είναι πάντα ανοιχτή σε πολλές εκδοχές, που συνήθως εξαρτώνται από τις λεπτομέρειες. 

ΥΓ.: Επειδή ζούμε στην εποχή της διαστρέβλωσης και της σύγχυσης, βεβαιώνω τον πιθανό αναγνώστη ότι οι παραπάνω διαπιστώσεις και στοχασμοί αποτελούν απλώς εναγώνιες αναζητήσεις εν όψει του χειμώνα του 2012- 2013. 

*Ο Μάκης Ανδρονόπουλος είναι δημοσιογράφος, blogger και συγγραφέας του βιβλίου «Η Ελλάδα στο ντιβάνι - Διεργασίες ανατροπής γύρω από την ιστορία, τη γλώσσα και τα κοινωνικά στερεότυπα» (εκδ. Αλεξάνδρεια, 2011). 

Όταν το νερό πωλείται

Της Φραγκίσκας Μεγαλούδη

http://wwwpraxisred.blogspot.gr/Οι ιδιωτικοποιήσεις των κρατικών εταιρειών ύδρευσης ανά τον κόσμο έχουν σχεδόν πάντα ένα κοινό παρανομαστή: γίνονται υπό την πίεση των διεθνών δανειστών σε χώρες με μεγάλο δημόσιο χρέος ή υπό την πίεση πολυεθνικών και πολιτικών σε χώρες με εύρωστη οικονομία.

Το κυρίαρχο επιχείρημα είναι πως το κράτος καθυστερεί πολύ να προσφέρει τις απαραίτητες υπηρεσίες οι οποίες κρίνονται αναποτελεσματικές, στην ουσία όμως οι χώρες που εφάρμοσαν το δόγμα αυτό οδηγήθηκαν στη δημιουργία ενός πανίσχυρου ιδιωτικού μονοπωλίου όπου εξαγορές και συγχωνεύσεις κατέλυσαν κάθε έννοια ανταγωνισμού και κάθε ελπίδα για μειωμένα τιμολόγια.

Από τις αρχές του 1980 μέχρι το 2000, υπήρξε μια τεράστια πίεση από τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και τις πολυεθνικές εταιρείες να ιδιωτικοποιηθούν οι κρατικές εταιρείες ύδρευσης. Το αποτέλεσμα ήταν οι 5 μεγάλες πολυεθνικές Veolia, Suez, Agbar, RWE και Saur να κατέχουν το 2001 το 71% της παγκόσμιας αγοράς νερού. Οι αντιδράσεις όμως των πολιτών, οδήγησε σε επανακρατικοποίηση των δικτύων. Σήμερα οι μεγάλες πολυεθνικές κατέχουν μόνο το 34% της αγοράς ενώ το 90% των 400 μεγαλύτερων πόλεων στον πλανήτη εξακολουθεί να έχει δημόσιο δίκτυο ύδρευσης. Το 2011 μόνο το 12% της ύδρευσης σε παγκόσμια κλίμακα ανήκε σε ιδιωτικά χέρια. Η ιδιωτικοποίηση έχει πλέον πάρει τη μορφή επενδύσεων σε υψηλή τεχνολογία και την αγορά των δικαιωμάτων του νερού.

Τι έχει συμβεί όμως στις χώρες που το δίκτυο αποκρατικοποιήθηκε;

Η Αργεντινή ήταν από τις πρώτες χώρες που ιδιωτικοποίησε το σύστημα ύδρευσης της. Το 1993 η κυβέρνηση παρέδωσε τη δημοτική ύδρευση σε ένα consortium πολυεθνικών και τοπικών εταιρειών. Η παγκόσμια Τράπεζα έσπευσε να συγχαρεί την κίνηση της Αργεντινής χαρακτηρίζοντας την ως την πιο ελπιδοφόρα επένδυση. Όμως η χαρά δεν κράτησε πολύ. Οι εταιρείες τοποθέτησαν σε θέσεις κλειδιά φίλους της κυβέρνησης με τεράστιους μισθούς ενώ για να αναταπεξέλθουν στο υψηλό κόστος επέβαλαν αύξηση των τιμολογίων που έπληξαν εκατομμύρια φτωχών.

Σε πολλές περιπτώσεις οι εταιρείες για να αυξήσουν τα κέρδη μείωσαν τα έξοδα συντήρησης ενώ δεν προχώρησαν στην αντικατάσταση των παλιών σωλήνων με αποτέλεσμα το νερό να πλημμυρίζει τις φτωχότερες συνοικίες. Με την οικονομική κρίση που ακολούθησε, οι καταναλωτές δεν μπορούσαν πλέον να πληρώσουν τους λογαριασμούς νερού και το 2005, οι πολυεθνικές Suez and Aguas de Barcelona αποσύρθηκαν από το πρόγραμμα. Η κυβέρνηση επανακρατικοποίησε το δίκτυο, του οποίου όμως οι ζημιές ήταν τόσο μεγάλες ώστε χρειάστηκε να το αποκαταστήσει από την αρχή.

Στη Νότια Αφρική η ιδιωτικοποίηση του δικτύου ύδρευσης είχε ως αποτέλεσμα μια από τις χειρότερες επιδημίες χολέρας στις φτωχές συνοικίες του Γιοχάνεσμπουργκ το 2000-2002. Η επιδημία ξεκίνησε όταν οι κάτοικοι των παραγκοπουπόλεων αποσυνδέθηκαν από το ιδιωτικό δίκτυο ύδρευσης επειδή αδυνατούσαν να πληρώσουν τους αυξημένους λογαριασμούς. Χωρίς ασφαλές αποχετευτικό σύστημα και χωρίς πρόσβαση σε καθαρό νερό, οι κάτοικοι αναγκάστηκαν να πίνουν νερό από τα μολυσμένα ποτάμια της περιοχής.

Η επιδημία χολέρας είχε ως αποτέλεσμα να αρρωστήσουν περισσότεροι από 100.000 και τουλάχιστον 100 να χάσουν τη ζωή τους. Η κυβέρνηση αντέδρασε δυναμικά και υποχρέωσε τις ιδιωτικές εταιρείες να παρέχουν τουλάχιστον 25 λίτρα νερό σε κάθε κάτοικο καθημερινά κατά τη διάρκεια της επιδημίας. Αν και οι εταιρείες διαμαρτυρήθηκαν έντονα συμμορφώθηκαν με την απόφαση αλλά εξακολούθησαν να αποσυνδέουν το νερό στους φτωχούς.

Στην Αφρική η πιο χαρακτηριστική ίσως περίπτωση ιδιωτικοποίησης είναι εκείνη της Τανζανίας. Το 2003 η χώρα υποχρεώθηκε από την Παγκόσμια Τράπεζα και το ΔΝΤ να ιδιωτικοποιήσει άμεσα το απαρχαιωμένο και αναποτελεσματικό της δημόσιο δίκτυο ύδρευσης ως αντάλλαγμα δανείων. Καθώς κανείς δεν ήθελε να επενδύσει στην αγορά της Τανζανίας και το ΔΝΤ ασκούσε όλο και μεγαλύτερες πιέσεις, η χώρα προχώρησε στο ξεπούλημα του δικτύου στην βρετανική Biwater. Το ειρωνικό της απόφασης ήταν πως η κυβέρνηση της Τανζανίας υποχρεώθηκε να συμμετάσχει στην χρηματοδότηση των επενδύσεων της Biwater στο δίκτυο με δάνεια που της έδωσε το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα ως αντάλλαγμα για την ιδιωτικοποίηση. Μέσα σε ένα χρόνο από την έλευση της Biwater, οι καταναλωτές είδαν τους λογαριασμούς του νερού να τριπλασιάζονται ενώ οι φτωχότεροι αποσυνδέθηκαν από το δίκτυο ύδρευσης.

Στην ουσία το 98% του δικτύου εξυπηρετούσε τους ελάχιστους πλούσιους, αφήνοντας εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς νερό. Η εταιρεία δεν έκανε καμία επένδυση όπως όριζε η συμφωνία και κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι της έδωσε ψεύτικα στοιχεία και πως η επένδυση ήταν ασύμφορη. Τελικά η Τανζανία επανακρατικοποίησε το δίκτυο ύδρευσης και έδιωξε την Biwater από την χώρα. Η Biwater οδήγησε την Τανζανία στα δικαστήρια αλλά έχασε την δίκη το 2008 και υποχρεώθηκε να καταβάλει στην κυβέρνηση 3 εκ. λίρες ως αποζημίωση.

H πώληση του δικτύου ύδρευσης στην πρωτεύουσα των Φιλιππίνων Μανίλα, θεωρήθηκε ως το πιο φιλόδοξο και «επιτυχημένο» πείραμα ιδιωτικοποίησης. Το 1997 η κυβέρνηση αντιμετωπίζοντας οικονομικά προβλήματα και ύστερα από συμβουλές της Παγκόσμιας Τράπεζας αποφασίζει πως για να καλύψει τα οικονομικά κενά έπρεπε να πουλήσει το νερό. Το δίκτυο ήταν ήδη σε κακή κατάσταση και 4 από τα 11 εκατομμύρια των κατοίκων της δεν είχαν σύνδεση. Το δίκτυο χωρίστηκε σε δύο ζώνες και δόθηκε σε consortium εταιρειών (ανάμεσα τους η γνωστή από την μετέπειτα εισβολή στο Ιράκ Bechtel).

Τα πρώτα χρόνια και λόγω του ανταγωνισμού οι τιμές μειώθηκαν στο μισό και οι συνδέσεις έφτασαν το 87% των κατοίκων. Από το 2001 όμως και μετά η κατάσταση άλλαξε δραματικά. Οι τιμές αυξήθηκαν μέχρι και 500% σε σχέση με τα επίπεδα του 1997 και η μέση οικογένεια ξόδευε το 10% του εισοδήματος της στους λογαριασμούς του νερού. Το 40% του λογαριασμού δεν αφορούσε στην κατανάλωση αλλά παράνομες χρεώσεις. Το 2003 περισσότεροι από 800 άνθρωποι προσβλήθηκαν από επιδημία χολέρας στο δίκτυο που προκλήθηκε από την κακή συντήρηση των σωληνώσεων και τη μη επιδιόρθωση των διαρροών.

Το 2008 στην Γαλλία ο δήμος του Παρισιού αποφάσισε να μην ανανεώσει την σύμβαση με τις εταιρείες Veolia και Suez που κατείχαν το δίκτυο από το 1985, αλλά να αναλάβει η δημοτική αρχή το σύστημα ύδρευσης. Το 2010 ιδρύεται η δημοτική εταιρεία Eau de Paris και ο δήμος καταφέρνει να εξοικονομήσει 35 εκατ. ευρώ τον χρόνο προχωρώντας παράλληλα σε μείωση των τιμολογίων κατά 8%.

Στην Γερμανία οι υπηρεσίες ύδρευσης ανήκουν στον δημόσιο τομέα παντού εκτός από το Βερολίνο ενώ η Ολλανδία με νόμο του 2004 κήρυξε παράνομη κάθε συμμετοχή ιδιωτικού οργανισμού σε υπηρεσίες ύδρευσης.

Ενώ λοιπόν παγκοσμίως οι ιδιωτικοποιήσεις του νερού έχουν αποτύχει και υπάρχει έντονη τάση επανακρατικοποίησης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει την πώληση των δικτύων ύδρευσης ως μία από τις προϋποθέσεις των οικονομικών πακέτων διάσωσης σε Ελλάδα και Πορτογαλία. Η ελληνική κυβέρνηση και όσοι την στηρίζουν, αδιαφορώντας πλήρως για τις συνέπειες ενέκρινε το νομοσχέδιο για τις αποκρατικοποιήσεις, μεταξύ των οποίων και του δικτύου ύδρευσης.

Μένει τώρα να δούμε ποιος θα πληρώσει το πραγματικό κόστος.

αποανάπτυξη – τοπικοποίηση

ΟΙ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΣΥΝΑΔΕΛΦΩΝ είναι αυτοδιαχειριζόμενο εγχείρημα στο χώρο του βιβλίου. Ξεκίνησε το 2009 ως μια εκδοτική πρωτοβουλία στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του Συλλόγου Υπαλλήλων Βιβλίου-Χάρτου Αττικής και σταδιακά αυτονομούμενο και διευρυνόμενο μετεξελίχθηκε σε μια αυτοδιαχειριζόμενη κοινότητα για την προώθηση ενός διαφορετικού πολιτισμού και μιας άλλης σχέσης με το βιβλίο, έξω από τη στυγνή λογική της «αγοράς» και του κέρδους, έξω από τα δεσμά της εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης
Γιώργος Κολέμπας – Γιάννης Μπίλλας Ο ανθρωπολογικός τύπος της αποανάπτυξης – τοπικοποίησης
Σειρά: Animal Politicum 6
Σχήμα: 12,5Χ19,5
Σελίδες: 104
Τιμή στα βιβλιοπωλεία: 5 ευρώ
Ο καπιταλισμός, πριν φανερώσει τα αδιέξοδά του, κατέστρεψε τον ψυχισμό των ανθρώπων, διαμόρφωσε έναν ανθρωπολογικό τύπο μοναχικό, νευρωτικό, αγχώδη, φοβικό και φοβισμένο, ανταγωνιστικό, επιθετικό, ενεργοβόρο, καριερίστα και αμοραλιστή, κάτοικο του «εγώ» και όχι του «εμείς». Ακόμα και σήμερα ο άνθρωπος αυτός διατηρεί την ψευδαίσθηση της ατομικής διαφυγής. Ο ανθρωπολογικός τύπος της ιδιώτευσης, της απάθειας, της συναλλαγής και της αλλοτρίωσης είναι μέρος του προβλήματος που έχουμε να επιλύσουμε. Είναι ανάγκη να υιοθετήσουμε άλλα νοήματα, άλλες σημασίες και άλλα προτάγματα στη ζωή μας, με τα οποία θα αξίζει να ζει κανείς σήμερα και όχι να περιμένει την έφοδο στα «χειμερινά ανάκτορα». Διότι ο άνθρωπος, εκτός από κοινωνική κατασκευή, είναι ταυτόχρονα και δημιουργός της ζωής του. Ο ετερόνομος άνθρωπος που, ως καταναλωτής, υπακούει και εκτελεί νόμους, εντολές και αφηγήσεις άλλων, χωρίς να συμμετέχει ο ίδιος στη λήψη των αποφάσεων, είναι απαραίτητο να αντικατασταθεί από τον αυτόνομο τύπο ανθρώπου, εκείνου που αυτοθεσμίζεται, που διαμορφώνει, δηλαδή, ο ίδιος τους θεσμούς και τους αναιρεί, αν χρειαστεί. Το δικαίωμα του «συνανήκειν» είναι σύμφυτο με το δικαίωμα του «συναποφασίζειν» και είναι ίσως ο μόνος τρόπος προαγωγής της αίσθησης της κοινότητας, και αυτό γιατί ο άνθρωπος πρέπει να επιστρέψει στην κοινότητα των άλλων ανθρώπων ένα μέρος της ύπαρξής του που της το οφείλει. Έτσι, καλλιεργείται και η ξεχασμένη στις μέρες μας αίσθηση της ατομικής ευθύνης απέναντι στην κοινωνία. Η δημιουργία του νέου αυτού ανθρωπολογικού τύπου αποκτά στις μέρες μας τη διαδικασία του κατεπείγοντος, εφόσον μια αυτόνομη, δημοκρατική και οικολογική κοινωνία δεν μπορεί να απαρτίζεται, ούτε φυσικά και να δημιουργηθεί, από τον τύπο του ανθρώπου που δημιουργεί η καταναλωτική κοινωνία.

Ψύχος άβατο.

Πανος Μουχτεροςhttp://dikaex.blogspot.gr/2013/03/blog-post_10.html 

Πάνω στο τραπέζι στεκόταν ακόμα εκείνη η σκονισμένη παλιά κορνίζα που δεν κουνήθηκε ποτέ από τη θέση της για δεκαετίες ολόκληρες, λες κι είχε βγάλει ρίζες αιωνόβιου φυτού. Η φωτογραφία που είχε μέσα στα φθαρμένα πλαίσιά της δεν ήταν ακριβώς έγχρωμη, είχε χρώματα κυρίως καφετιά, μαλλόν γιατί βγήκε τότε που ο κόσμος για πρώτη φορά εγκατέλειπε τις ασπρόμαυρές του τις στιγμές. Ακόμα κι έτσι όμως, μπορούσες ξεκάθαρα να διακρίνεις τις ζωηρές αποχρώσεις της φύσης. Η οικογένειά μας, πολυάριθμη, είχε απαθανατιστεί από το φακό σε κάποιες από τις συχνές της συγκεντρώσεις στην εξοχή. Ο πατέρας, η μάνα, θείοι, θείες, τ’ αδέλφια και τα πρωτοξάδελφα, ο παππούς, οι γιαγιάδες, μερικοί ξεχασμένοι αλλά εγκάρδιοι φίλοι, είχαν μαζευτεί και περήφανα ποζάρει με χαμόγελα αγαλίασης, ενώ είχαν για φόντο το λιβάδι και μετά τα δάση και ακόμα πιο μετά τα βουνά. Παραπέρα, τα παιδιά είχαν χαρίσει στον φωτογράφο τη μοναδική στιγμή του συγκεκριμένου δευτερόλεπτου της κίνησής τους, ενώ τρέχαν ανέμελα και είχαν στα αυτιά τους μαργαρίτες, ιδρώνοντας τα καρουδένια τους κοντομάνικα πουκάμισα. Άλλοι είχαν ξαπλώσει κάτω, ενώ μερικοί δεν είχαν το νου τους καν στο φλας αλλά έμοιαζαν αφηρημένοι, με τη ματιά τους να αιωρείται κάπου στο απροσδιόριστο. Και πλάι στους ανθρώπους, το κάδρο συμπλήρωναν δεκάδες χελιδόνια, λες και κάποιος ήθελε να τονίσει την ποικιλία των πλασμάτων στη γη. Κοιτάχτε το πουλάκι, παρακαλώ!

Πόσοι ήχοι, πόσες εικόνες ξυπνάνε μέσα μου κάθε φορά που χάνομαι στις λεπτομέρειες εκείνης της εποχής. Θυμάμαι τότε που πετούσαμε τα ρούχα μας και κάναμε βουτιές γυμνοί στη λίμνη, κι ας νόμιζες κάθε φορά ότι θα πάθεις συγκοπή στην πρώτη επαφή με το παγωμένο της νερό. Τότε δεν χρειαζόταν να κουβαλάμε μπουκάλια πλαστικά κι εμφιαλωμένα, τότε απλά βάζαμε το στόμα κάτω από τα ρυάκια και ήταν λες και ξεδιψούμε η ψύχη μας. Τότε που κρυβόμασταν μέσα στα δαιδαλώδη δάση και σκαρφαλώναμε στα δέντρα και κόβαμε τα κλαδιά για να φτιάξουμε ξύλινα σπίτια στην κορυφή τους. Μας άρεσε να κρυβόμαστε μέσα στα σπλάχνα του ορίζοντα, λες και κάποιος να μας κυνηγούσε, σαν από ένστικτο για να επιβιώσουμε από κάποια ανεξήγητη, αόρατη απειλή. Τότε που γευόμασταν τα φρούτα πάνω στην ωρίμανσή τους και λούζαμε τα μαλλιά μας με χυμούς από πορτοκάλι και ροδάκινο. Ακόμα δεν μπορώ να ξεχάσω τα φλογερά χείλη σου που τα ‘χες βάψει με ρόδι κόκκινο για να νιώσεις γυναίκα που μεγαλώνει και καλωπίζεται. Τότε που τρυπώναμε πίσω από τους μελισσοκόμους κι έβαζες το δάκτυλό σου μέσα στο μέλι, εκείνο που σαν χρυσός απλωνόταν στα σωθικά μας, που ήταν λες και μπορούσε να σου γλυκάνει κάθε πόνο που σε βασάνιζε. Έγραψες το όνομά σου στην πλάτη μου μια μέρα με το μέλι αυτό. Και μετά με αγκάλιασες σφιχτά, λες κι επρόκειτο να μείνουμε έτσι για πάντα, ενωμένοι με τη συγκολλητική ουσία της πλάσης. Αχ, μελισσούλα, μελισσάκι.

Πατρίδα μας ήταν οι πλαγιές, τα ποτάμια, οι θάλασσες, τα υπερήφανα άλογα. Εκεί ήταν το σπίτι μας, η μήτρα που μας έφερε στο φως, η ουσία της υπόστασής μας. Κι έπρεπε να αμυνθούμε, έπρεπε να προστατέψουμε όλα όσα μας είχε χαρίσει η μάνα γη. Εκείνο το καταραμένο βράδυ που ήταν λες και δεν πρόκειται να ξημερώσει ποτέ. Τότε που φάνηκαν από μακρυά οι εισβολείς με τα γιγάντια τροχοφόρα πριόνια. Τότε που τα ανθρωπόμορφα τέρατα ποδοπάτησαν τη σοδειά μας και άρχισαν να ξεριζώνουν ό,τι έβρισκαν μπροστά τους. Τότε που με τα μεταλλικά χέρια τους έσκαψαν μέχρι τον αφαλό της γης και την ποτίσανε με δηλητήριο και φωτιά. Τότε που τα τεράστια στόματά τους καταπίνανε με λαιμαργία το χρυσάφι που έκρυβε καλά για αιώνες τούτος ο τόπος μέσα στα χωμάτινα σεντούκια του. Τότε που τα σκυλιά κλαίγανε και γαβγίζανε ολονυχτίς λες και γινόταν σεισμός που έσκιζε στα δυο τα στήθη του εδάφους. Τότε που τα παιδιά βάζανε τα βιβλία για μάσκα στο πρόσωπό τους, την ώρα που στον αέρα έβρεχε καπνό και δάκρυα πνιχτά, τόσο που πνίγανε το φάρυγγά σου. Τότε που οι γυναίκες σκάγαν κάτω σαν καρποί δέντρων, λιπόθυμες με τις σχιζμένες φούστες τους και τα μελανιασμένα τους μπούτια, κάτω από τα γδαρμένα τα καλσόν. Τότε που σκελετοί ντυμένοι με αστραφτερά κοστούμια και γραβάτες ρευόντουσαν και στηρίζανε τα τρεμάμενα σαγόνια τους σε χαρτονομίσματα. Τότε που με τους κορμούς γράψανε λέξεις πάνω στο ματωμένο χώμα. ΕΠΕΝΔΥΣΗ. ΑΝΑΠΤΥΞΗ. ΦΥΣΗ. Παρά φύσιν.

Και ‘γίναν τα ποτάμια μαύρα κύμματα μιας θάλασσας που είχε το χρώμα της αβύσσου. Που τις νύχτες ξέβραζε γκρίζα πούπουλα και καμμένα νύχια στον αφρό της. Και το νερό πήρε χρώμα μωβ, ίδιο με εκείνο του θανάτου, καθώς παρέσυρε στο βυθό του και τα τελευταία θαρραλέα άνθη μιας γης που από ψηλά είχε πια το σχήμα, θαρρείς, ενός φέρετρου. Και φύτρωσαν παντού φυτά που σου τρώγανε τη σάρκα μόλις τα πλησίαζες, πλάσματα σαρκοβόρα, ίδια με εκείνους τους τύπους που τα φυτέψανε στον τόπο αυτό. Και το γλυκό εκείνο μέλι έπαψε να είναι χρυσαφί κι η γεύση του πλέον σου άφηνε στο στόμα κάτι από σκουριά, καθώς ο αέρας όλος γύρω μύριζε μέταλλο. Και τα όμορφα άλογα είχανε πια στη μούρη την ουρά, καθώς μονίμως γκρεμίζονταν, έτσι ανήμπορα, με τα τρία τους πόδια. Και οι λίμνες έμοιαζαν με κουταλάκια που ΄χαν μέσα τους φαρμάκι αντί για φάρμακο την ώρα που έβλεπες χεράκια παιδικά να βυθίζονται μέσα, για βοήθεια εκλιπαρώντας. Είχανε πει ότι όλα ήταν απλά μια υπερβολική μας ανησυχία. Ότι δεν σκεφτόμαστε το καλό της περιοχής μας και ότι επιμένουμε να την αφήνουμε πρωτόγονη, υπανάπτυκτη, παρατημένη. Είχανε πει ότι τα βήματα προς το μέλλον θα γίνουν με οποιοδήποτε τίμημα. Ότι δεν τους ένοιαζε ακόμα και να περπατήσουν πάνω στα πτώματά μας. Ότι γι’ αυτούς ήμασταν ακόμα μερικά περιβαντολλογικά απόβλητα.

Ξημέρωσε Σάββατο του Μάρτη. Μαζεύτηκαν πολλοί φίλοι και συγγενείς και φέτος τέτοια μέρα πάλι. Το ‘χουνε κανονισμένο να συγκεντρώνονται εδώ, λες κι είναι κάποια επέτειος, καθώς κάθονται κάθε χρόνο γύρω από αυτήν την κορνίζα. Στέκονται με τις ώρες και την κοιτάνε και λένε ιστορίες για τα παλιά, κάποιες στιγμές γελάνε δυνατά, χτυπώντας ο ένας τους ώμους του άλλου, άλλες φορές πάλι δεν μπορούν να συγκρατηθούν και κλαίνε γοερά, σφίγγοντας τα μάγουλά τους, και τρέχουν τα κλάμματα σαν εκείνα τα ατέλειωτα δροσερά ποταμάκια. Που και που ρίχνουν μερικές κλεφτιές ματιές έξω από το παράθυρο και είναι το βλέμμα τους βουβό, καθώς καθρεφτίζεται στις κόρες τους μέσα το καμμένο τοπίο. Λίγο μετά, μένουν σιωπηλοί, με το κεφάλι κάτω, δίπλα-δίπλα, με τα χέρια σταυρωτά, λες και σιγοψιθιρίζουν προσευχές. Αιωνία τους η μνήμη. Κάθε τρεις και λίγο, ανασηκώνονται και κάνουνε αργά το σταυρό τους. Δεν ξέρω, είναι λες και προσποιούνται ότι δεν είμαι εκεί. Στην ατμόσφαιρα απλώνεται ανά διαστήματα καπνός πηχτός που σε ζαλίζει. Θα ‘λεγα ότι μοιάζει με λιβάνι. Από την άλλη φέρνει στο νου κι αυτό που μόνιμα βλέπω από εκείνο το καταραμμένο βράδυ. Αυτό που μονίμως μου θολώνει το πεδίο της οράσεως. Που με κάνει να περπατώ λες και βαδίζω στον αέρα. Αυτό που με κάνει εδώ και χρόνια να κρυώνω.

Ψύχος άβατο.