Σελίδες

Κυριακή 9 Μαρτίου 2014

3ος Ο υπόγειος παγκόσμιος πόλεμος

Του Βασίλη Βιλιάρδου
Εκατομμύρια άνθρωποι στον πλανήτη κινδυνεύουν να οδηγηθούν στην οικονομική γενοκτονία, στη φτώχεια και στην εξαθλίωση – θύματα της θηριώδους μάχης μεταξύ της δυτικής τρόικας, με απόλυτο ηγέτη τις Η.Π.Α., καθώς επίσης της κίτρινης γάγγραινας, της Κίνας

“Το ευρώ και το δολάριο μοιάζουν με δύο επιβάτες στο ίδιο καράβι – όπου κάποια στιγμή ευρίσκεται ο ένας επιβάτης στο υψηλότερο κατάστρωμα και κάποια άλλη στιγμή στο χαμηλότερο. Μπορούν να αλλάζουν τις θέσεις μεταξύ τους, καθώς επίσης να κινούνται υψηλότερα ή χαμηλότερα, αλλά, σε κάθε περίπτωση, κάθονται στο ίδιο καράβι – κινούμενοι με την ίδια ταχύτητα, προς τον ίδιο προορισμό.
Οι καθημερινές διακυμάνσεις της ισοτιμίας τους καθρεφτίζουν «τεχνικές επιρροές» – τη βραχυπρόθεσμη σχέση μεταξύ ζήτησης και προσφοράς. Επίσης, φόβους για το τέλος ή για την κατάρρευση του ευρώ και στη συνέχεια ανακούφιση – μέσω νέων μέτρων.
Σε κάθε περίπτωση, το ζευγάρι ευρώ-δολαρίου ταξιδεύει συνεχώς μαζί, πάντοτε σε μία ορισμένη απόσταση, η οποία δεν ξεπερνά τα όρια – το μήκος και το πλάτος δηλαδή του πλοίου.
Οι Η.Π.Α., έχοντας δημιουργήσει έξυπνα μόνες τους το (δήθεν) «αντίπαλο δέος», έτσι ώστε να «κατατροπώνεται» εύκολα ο κάθε εχθρός τους, ο οποίος ευρίσκεται αντιμέτωπος με διασταυρωμένα πυρά, δεν προσπαθούν να ενισχύσουν υπερβολικά την ισοτιμία του ευρώ.
Αντίθετα, είναι σχεδόν ολοκληρωτικά απασχολημένες με τη διατήρηση, με τη μη διάλυση δηλαδή της Ευρωζώνης, «απομυζώντας» την κατά καιρούς – έχοντας τοποθετήσει τη Γερμανία διευθύνοντα σύμβουλο της/τους” (V.Rids).
Ανάλυση
Μετά το σοκ του Νίξον και την έξοδο του πλανήτη από τον κανόνα του χρυσού, δεν υπάρχει ουσιαστικά κανένα παγκόσμιο συναλλαγματικό σύστημα – αφού οι ισοτιμίες των νομισμάτων καθορίζονται πλέον από τις κεντρικές τράπεζες οι οποίες, πολύ συχνά, τις χειραγωγούν.
Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την κακή χρήση των βασικών επιτοκίων, έχει δημιουργήσει πολύ μεγάλα προβλήματα παγκοσμίως – τα κυριότερα εκ των οποίων είναι οι συνεχείς, όλο και πιο επικίνδυνες χρηματοπιστωτικές φούσκες, καθώς επίσης η αδυναμία ρύθμισης του συστήματος, όσον αφορά τις πλεονασματικές και ελλειμματικές χώρες (με κριτήριο τα ισοζύγια τρεχουσών συναλλαγών, ιδίως τις εξαγωγές και τις εισαγωγές).
Σε παγκόσμιο επίπεδο, όπως έχουμε ήδη αναλύσει στο παρελθόν, η επικίνδυνη απορρύθμιση του (μη) συστήματος προκαλείται κυρίως από την Κίνα, από τη Γερμανία και από την Ιαπωνία (ασύμμετρη παγκοσμιοποίηση). Σε ευρωπαϊκό επίπεδο από τη Γερμανία (ευρωπαϊκές ασυμμετρίες), η οποία «εκμεταλλεύεται» την Ευρωζώνη, για να παραμένει ανταγωνιστικά χαμηλή η ισοτιμία του νομίσματος της – με αποτέλεσμα, οι εξαγωγές της να είναι σταθερά υψηλότερες από τις εισαγωγές.
Περαιτέρω, για να γίνει κατανοητός ο συναλλαγματικός πόλεμος που στην κυριολεξία «μαίνεται» σήμερα, παρά τις αντίθετες διαβεβαιώσεις εκ μέρους των επισήμων «φορέων», είναι απαραίτητο να προηγηθούν τα παρακάτω:
(α) Η περίοδος του κανόνα του χρυσού
Με βάση τον κανόνα του χρυσού, ολόκληρη η ποσότητα των χρημάτων που «εξέδιδε» μία χώρα, είχε αντίκρισμα το πολύτιμο μέταλλο – απέναντι στο οποίο διαμορφωνόταν η διεθνής ισοτιμία του νομίσματος της (ή άλλα νομίσματα με αντίκρισμα σε χρυσό, τα οποία είχε στα συναλλαγματικά της αποθέματα).
Αυτό σήμαινε ότι εάν, για παράδειγμα, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της χώρας Α ήταν «χρόνια» ελλειμματικό, απέναντι στη χώρα Β, τότε η χώρα Α υποχρεωνόταν κάποια στιγμή να παραδώσει χρυσό στη χώρα Β – εξοφλώντας τα χρέη της (εξαργυρώνοντας τα δικά της χαρτονομίσματα), τα οποία είχαν συγκεντρωθεί στη χώρα Β.
Απλουστευμένα, το αποτέλεσμα της όλης αυτής διαδικασίας ήταν αφενός μεν να υποτιμάται το νόμισμα της χώρας Α (αφού ο χρυσός της περιοριζόταν ή/και τα χαρτονομίσματα αυξανόταν), καθώς επίσης να ανατιμάται το νόμισμα της χώρας Β (αφού ο χρυσός της αυξανόταν ή/και τα χαρτονομίσματα παρέμεναν σταθερά).
Κατ’ επακόλουθο, επειδή ο σκοπός δεν ήταν φυσικά ο μηδενισμός των αποθεμάτων χρυσού, η χώρα Α μείωνε «καταναγκαστικά» τις εισαγωγές της από τη χώρα Β (λόγω αύξησης των τιμών), ενώ διευκολυνόταν οι εξαγωγές της(λόγω της μείωσης των τιμών των προϊόντων της) – οπότε, κάποια στιγμή, ισοσκελιζόταν το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της χώρας Α, όπως επίσης της χώρας Β (για την οποία ίσχυαν τα ακριβώς αντίθετα).
Με αυτόν τον τρόπο διορθώνονταν οι ασυμμετρίες και έπαυαν, αργά ή γρήγορα, να υπάρχουν πλεονασματικές και ελλειμματικές χώρες – αφού οι δεύτερες υποχρεώνονταν αυτόματα να διαχειριστούν έγκαιρα, συνετά και σωστά τα οικονομικά τους, έτσι ώστε να μην χρεοκοπήσουν.
(β) Η περίοδος του Bretton-Woods (1944-1971)
Τις δεκαετίες που ακολούθησαν την υιοθέτηση της συμφωνίας του Bretton-Woods, όλα τα νομίσματα είχαν αντίκρισμα σε δολάρια – τα οποία, με τη σειρά τους, είχαν αντίκρισμα σε χρυσό. Όταν λοιπόν κάποια χώρα εμφάνιζε πλεονάσματα, έχοντας συγκεντρώσει περισσότερα δολάρια, σε σχέση με αυτά που της ήταν απαραίτητα, μπορούσε να τα ανταλλάξει με χρυσό – στην τιμή ανταλλαγής που προέβλεπε η συμφωνία του Bretton-Woods (περί τα 35 $ την ουγγιά).
Στα πλαίσια αυτά, επειδή οι Η.Π.Α. κατέληξαν να έχουν ελλειμματικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (με την Ευρώπη και την Ιαπωνία τότε, όπως σήμερα με την Κίνα), από 20.000 τόνους χρυσού που κατείχαν το 1950, βρέθηκαν με λιγότερους από 9.000 τόνους το 1971 – έως τη στιγμή που ο Νίξον «έκλεισε το παράθυρο διαφυγής του αμερικανικού χρυσού», καταργώντας μονομερώς και αυθαίρετα τη σύνδεση του δολαρίου μαζί του.
Οι 11.000 τόνοι χρυσού που έχασαν οι Η.Π.Α., σε 21 περίπου χρόνια, κατέληξαν κυρίως σε έναν μικρό αριθμό εξαγωγικών χωρών – στη Γερμανία, τα αποθέματα της οποίας αυξήθηκαν, στην ίδια χρονική περίοδο, από μηδενικά σε πάνω από 3.600 τόνους, στην Ιταλία (από 227 στους 2.500 τόνους), στη Γαλλία (από 588 στους 3.100) και στην Ολλανδία (από 280 τόνους στους 1.700).
Βέβαια, τα αποθέματα χρυσού που συγκέντρωσαν τότε όλες οι εξαγωγικές πλεονασματικές χώρες, δεν προήλθαν μόνο από τις Η.Π.Α. αλλά, επίσης, από άλλες ελλειμματικές χώρες – μεταξύ των οποίων σημαντικότερη ήταν η Μ. Βρετανία, ο χρυσός της οποίας μειώθηκε από 2.500 τόνους το 1950 στους 690 τόνους το 1971.
(γ) Η περίοδος μετά το Bretton-Woods
Μετά την κατάργηση του κανόνα του χρυσού-δολαρίου το 1971, έπαψε ουσιαστικά να υπάρχει κάποιος τρόπος αντικειμενικής μέτρησης της σωστής ή μη διαχείρισης των οικονομικών μίας χώρας – με αποτέλεσμα, ο δανεισμός πολλών χωρών της «Δυτικής Τρόικας» (Η.Π.Α., Ευρώπη, Ιαπωνία), να ξεπεράσει κάθε προηγούμενο ρεκόρ.
Στη συνέχεια ο δανεισμός, σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες, προκάλεσε διαδοχικές υπερβολές (φούσκες), καταλήγοντας στη σημερινή, τεράστια κρίση – δημοσίου χρέους, νοικοκυριών επιχειρήσεων και τραπεζών. Ο Πίνακας Ι, από τον οποίο φαίνεται η εξέλιξη του αμερικανικού χρέους, είναι χαρακτηριστικός:
.
ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Εξέλιξη του δημοσίου χρέους των Η.Π.Α. σε τρις $, δημόσιο χρέος σε ποσοστά του ΑΕΠ, έλλειμμα (πλεόνασμα) σε τρις $
Έτος
Δημόσιο Χρέος
Δημόσιο Χρέος/ΑΕΠ
Έλλειμμα




1981
1,0
32,5%
-0,08
1985
1,8
43,8%
-0,21
1990
3,2
55,9%
-0,22
1995
4,9
67,0%
-0,16
2000
5,6
57,3%
+0,24
2005
7,9
63,5%
-0,32
2009
11,9
83,4%
-1,41
2010*
13,8
94,0%
-1,42
2011*
15,1
100,0%
-1,27
* Πρόβλεψη της αμερικανικής κυβέρνησης
Πηγή: Spiegel
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος
.
Όπως αναφέραμε, την ίδια πορεία με τις Η.Π.Α., με μεγαλύτερη ή μικρότερη «ένταση», ακολούθησαν και όλες οι άλλες χώρες της Δυτικής Τρόικας – κυρίως δε η Ιαπωνία, το δημόσιο χρέος της οποίας ξεπερνάει πλέον το 230% του ΑΕΠ της (επιβιώνει λόγω του εσωτερικού δανεισμού – μία από τις πολλές λύσεις κάποτε της Ελλάδας, εάν οι πολίτες δάνειζαν το κράτος τους με χαμηλά επιτόκια, έχοντας εμπιστοσύνη στους Θεσμούς του).
Ο Πίνακας ΙΙ, στον οποίο καταγράφονται τα συνολικά χρέη, δημόσια και ιδιωτικά αρκετών χωρών, τεκμηριώνει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο το που μας οδήγησε η έξοδος από τον κανόνα του χρυσού – η «υιοθέτηση του χάους» καλύτερα.
.
ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Συνολικά χρέη 2011, δημόσια και ιδιωτικά, ως ποσοστό επί του ΑΕΠ
Χώρα
Σύνολο
Τράπεζες
Επιχειρήσεις
Νοικοκυριά
Δημόσιο






Ιρλανδία
1.166
689
245
123
109
Μ. Βρετανία
847
547
118
101
81
Ιαπωνία
641
188
143
77
233
Ισπανία
457
111
192
87
67
Γαλλία
449
151
150
61
87
Βέλγιο
435
112
175
53
95
Πορτογαλία
422
61
149
106
106
Ιταλία
377
96
110
50
121
Η.Π.Α.
376
94
90
92
100
Ελλάδα
333
22
74
71
166
Γερμανία
321
98
80
60
83
Πηγή: MM (IMF)
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος
.
Με δεδομένο τώρα το ότι, καμία χώρα δεν έχει αντίκρισμα των χρημάτων της σε χρυσό, η εξόφληση των χρεών της μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της πώλησης της δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας της – της «μεταφοράς» της δηλαδή από τις ελλειμματικές, προς τις πλεονασματικές χώρες (όπως επιχειρείται σήμερα).
Οι πλεονασματικές χώρες κέρδιζαν στο παρελθόν αφενός μεν από την πώληση των προϊόντων τους, αφετέρου από τον έντοκο δανεισμό των πλεονασμάτων τους – των καθαρών κερδών τους δηλαδή (εάν φυσικά καταφέρουν να εισπράξουν τα δάνεια τους – κάτι που φαίνεται πάρα πολύ δύσκολο πλέον, ακατόρθωτο ίσως, όσον αφορά τις Η.Π.Α.). Σήμερα δε, θέλουν να κερδίσουν ακόμη περισσότερα – από την εξαγορά, σε εξευτελιστικές τιμές, της δημόσιας περιουσίας των οφειλετών τους(ιδιωτικοποιήσεις).
Παράλληλα, οι πλεονασματικές χώρες αποσύρουν πλέον σταδιακά τα κεφάλαια τους (δάνεια) από τις ελλειμματικές, λόγω του μεγάλου ρίσκου – τοποθετώντας τα σε πιο επικερδείς και ασφαλείς περιοχές. Για παράδειγμα, η Γερμανία προσπαθεί να εξοφληθούν τα δάνεια των τραπεζών της προς τον ευρωπαϊκό Νότο – με τον πιστωτικό κίνδυνο να μεταφέρεται στην ΕΚΤ.
Ειδικά όσον αφορά τις Η.Π.Α., για παράδειγμα, η Κίνα έχει αγοράσει ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου αξίας περίπου 1 τρις $ – έχει ουσιαστικά δανείσει στην υπερδύναμη αυτό το ποσόν. Εάν ήθελε τώρα να εξαργυρώσει ένα μικρό μόνο μέρος τους, υποθετικά 100 δις $, ζητώντας από τις Η.Π.Α. χρυσό, θα έπρεπε να παραλάβει περί τους 2.840 τόνους (με μία μέση τιμή της τάξης των 1.000 δολαρίων ανά ουγγιά) – ποσότητα που ισοδυναμεί με το 35% περίπου των αποθεμάτων της υπερδύναμης.
Προφανώς λοιπόν οι Η.Π.Α. είναι αδύνατον να αποπληρώσουν την Κίνα με χρυσό, αφού χρωστούν (μόνο στην Κίνα), το υπερδιπλάσιο των αποθεμάτων τους, με τη σημερινή τιμή του – πόσο μάλλον την Ιαπωνία (χρέος περί τα 800 δις $) και τον υπόλοιπο πλανήτη.
(δ) Η συναλλαγματική πολιτική της Κίνας
Τις προηγούμενες δεκαετίες η Κίνα, στην προσπάθεια της να αυξήσει τις εξαγωγές της, μειώνοντας τις εισαγωγές και επιτυγχάνοντας πλεονάσματα, υποτιμούσε συνεχώς το νόμισμα της – αφού αυτός είναι ο συνήθης τρόπος μεγέθυνσης της ανταγωνιστικότητας και των εξαγωγών. Η εξέλιξη της ισοτιμίας του κινεζικού γουάν με το δολάριο, φαίνεται στον Πίνακα ΙΙΙ που ακολουθεί:
.
ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙΙ: Διαμόρφωση της ισοτιμίας του γουάν, απέναντι στο δολάριο (το 1983 με ένα δολάριο αγόραζε κανείς 2,80 γουάν, το 1993 5,32 κοκ).
Έτη
1983
1993
1994
1997
*2009
2010
**2013








Δολάριο/γουάν
2,80
5,32
8,70
8,28
6,83
6,62
6,24
Σημείωση: Μέχρι το 1997, το έλλειμμα των Η.Π.Α. σε σχέση με την Κίνα ήταν λιγότερο από 50 δις $. Έκτοτε αυξανόταν συνεχώς, ενώ από το 2003 έως το 2006 διαμορφώθηκε από τα 124 δις $ στα 234 δις $. Αρχές του 2011 το συναλλαγματικό πλεόνασμα της Κίνας συνολικά ήταν 2,85 τρις $ – εκ των οποίων τα 950 δις $ είχαν τοποθετηθεί σε ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου.
* Η Κίνα υποχρεώθηκε να αυξήσει σταδιακά τη ισοτιμία του γουάν, από τις συνεχείς πιέσεις των Η.Π.Α. – κυρίως μέσα από τις συναντήσεις των G20.
** 22.02.2013
.
Σε αντίθεση τώρα με τα κυριότερα άλλα νομίσματα, τα οποία διαπραγματεύονται ελεύθερα στις αγορές, το γουάν ελέγχεται αυστηρά από την κεντρική τράπεζα της Κίνας (PBOC).
Ειδικότερα, όταν ένας εξαγωγέας πληρώνεται σε δολάρια ή σε ευρώ από τους πελάτες του, είναι υποχρεωμένος να τα καταθέτει στην κεντρική τράπεζα – εισπράττοντας έναντι φρεσκοτυπωμένα γουάν, σε μία προκαθορισμένη τιμή. Εάν τώρα χρειάζεται αυτός ή κάποιος άλλος δολάρια ή ευρώ, για να εισάγει πρώτες ύλες ή άλλα προϊόντα, τότε του δίνεται ακριβώς το ποσόν που χρειάζεται για τις εισαγωγές του, από την PBOC – τίποτα παραπάνω οπότε, όλα τα υπόλοιπα χρήματα παραμένουν στην κεντρική τράπεζα.
Περαιτέρω, η Κίνα έχει συνδέσει το νόμισμα της με το δολάριο – ενώ η PBOC δεν συγκέντρωνε απλά τα δολάρια που προερχόταν από τις πλεονασματικές εξαγωγές της, αλλά αγόραζε ακόμη περισσότερα στην ελεύθερη αγορά, με φρεσκοτυπωμένα γουάν.
Αυτό είχε το εξής αποτέλεσμα: για κάθε δολάριο, το οποίο τύπωνε η Fed και οδηγούταν στην Κίνα, μέσω της αγοράς εμπορευμάτων από τις Η.Π.Α. κλπ., η κεντρική τράπεζα της Κίνας τύπωνε αντίστοιχα γουάν. Ουσιαστικά, η Κίνα ακολουθούσε ανέκαθεν την ίδια νομισματική πολιτική με τη Fed, χωρίς καμία παρέκκλιση – οπότε, κάθε φορά που η Fed τύπωνε περισσότερα χρήματα, η PBOC τύπωνε αντίστοιχες ποσότητες, για να διατηρήσει σταθερή την ισοτιμία του νομίσματος της.
Σε τελική ανάλυση λοιπόν, τόσο οι Η.Π.Α., όσο και η Κίνα, λειτουργώντας νυχθημερόν τις «εκτυπωτικές μηχανές» τους, είναι αλυσοδεμένες σε μία «χρηματοπιστωτική πυριτιδαποθήκη» – η οποία θα μπορούσε ανά πάσα στιγμή να εκραγεί εκ μέρους της μίας ή της άλλης χώρας, εάν ο συναλλαγματικός πόλεμος που διεξάγουν ξεφύγει από τον έλεγχο.
.
Οι Η.Π.Α.
Γνωρίζοντας πλέον όλα τα παραπάνω, έχει τη δυνατότητα να κατανοήσει κανείς τι ακριβώς συμβαίνει και πως εξελίχθηκε ο συναλλαγματικός πόλεμος, μεταξύ της Κίνας και των Η.Π.Α.
Αναλυτικότερα η υπερδύναμη, για να μπορέσει να ξεφύγει από την παγίδα του χρέους, καθώς επίσης των δίδυμων ελλειμμάτων της, χρειάζεται ανάπτυξη – αύξηση δηλαδή του ΑΕΠ της. Στα πλαίσια αυτά  είναι γνωστό ότι, τα τέσσερα βασικά στοιχεία του ακαθάριστού εθνικού προϊόντος (ΑΕΠ) είναι η ιδιωτική κατανάλωση (Κ), οι μικτές επενδύσεις (Ε), οι καταναλωτικές δαπάνες του δημοσίου (Δ), καθώς επίσης η διαφορά μεταξύ εξαγωγών και εισαγωγών. Πρόκειται λοιπόν για την παρακάτω μαθηματική εξίσωση:
.
ΑΕΠ = Κ+Ε+Δ+(Εξαγωγές – Εισαγωγές)
.
Το ΑΕΠ των Η.Π.Α. τώρα, ύψους περί τα 15 τρις $ (2011), αποτελείται από 71% κατανάλωση, 12% επενδύσεις, 20% δημόσιες δαπάνες και -3% καθαρές εξαγωγές. Με δεδομένο δε το ότι,
(α) οι Αμερικανοί πολίτες έχουν μειώσει την κατανάλωση λόγω υπερχρέωσης - έχει πάψει δηλαδή να λειτουργεί το παραδοσιακό «φάρμακο» για την αύξηση του ΑΕΠ, οπότε περιορίζονται αναγκαστικά οι ιδιωτικές επενδύσεις, καθώς επίσης
(β) την απαίτηση των πολιτών για μείωση του δημοσίου χρέους, επειδή «δεν θέλουν να καταλήξουν σαν την Ελλάδα»- άρα τον περιορισμό των κρατικών δαπανών,
ο μόνος τρόπος αύξησης του ΑΕΠ (ανάπτυξης), είναι η μείωση των εισαγωγών, με την παράλληλη αύξηση των εξαγωγών (όπως συμβαίνει και στη Ελλάδα).
Εδώ ακριβώς εστιάζεται και η δήλωση του προέδρου των Η.Π.Α. στην ομιλία του για την κατάσταση του έθνους (27.01.2010), σε σχέση με μία εθνική ανάγκη για εξαγωγές – με στόχο το διπλασιασμό τους, εντός πέντε ετών. Μία τέτοια ενέργεια, ο διπλασιασμός δηλαδή των εξαγομένων προϊόντων, θα μεγέθυνε το ΑΕΠ κατά 1,3% – οπότε ο σημερινός ρυθμός ανάπτυξης της τάξης του 2,5%, θα αυξανόταν στο 3,8% (ποσοστό αρκετό για να μειωθεί η ανεργία στη χώρα, η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστιες κοινωνικές αναταραχές).
Ο πιο εύκολος τρόπος τώρα για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, είναι η μείωση της ισοτιμίας (υποτίμηση) του δολαρίουσε συνδυασμό με την αύξηση της εσωτερικής κατανάλωσης της Κίνας (επίσης της Γερμανίας και της Ιαπωνίας), έτσι ώστε να επιβοηθηθούν ο εξαγωγές των αμερικανικών προϊόντων (η μέθοδος στην Ευρωζώνη είναι η εσωτερική υποτίμηση των ελλειμματικών χωρών, παράλληλα όμως με την αύξηση των εισοδημάτων και της ζήτησης των πλεονασματικών χωρών, σε προϊόντα των ελλειμματικών).
.
Η ΚΙΝΑ
Ο βασικός στόχος της Κίνας είναι η δημιουργία θέσεων εργασίας, με κάθε θυσία – αφού
διαφορετικά κινδυνεύει να ξεσπάσουν εσωτερικές εξεγέρσεις, από τις οποίες έχει υποφέρει τα πάνδεινα τους τελευταίους δύο αιώνες. Χρειάζεται λοιπόν επίσης ανάπτυξη, όπως οι Η.Π.Α. – κάτι που όμως είναι πολύ δύσκολο να το πετύχει, αυξάνοντας την εσωτερική της κατανάλωση, για τις εξής κυρίως αιτίες:
(α) Οι Κινέζοι αποταμιεύουν σε μεγάλο βαθμό, λόγω του σχεδόν ανύπαρκτου κοινωνικού κράτους – κάτι που τους αναγκάζει να προνοούν οι ίδιοι για το μέλλον τους (σύνταξη), για την υγεία, για τη μόρφωση των παιδιών τους κοκ.
(β) Λόγω της παραδοσιακής κομφουκιανής «κουλτούρας» τους, δεν είναι «θιασώτες» της κατανάλωσης – επιλέγοντας έναν κατά πολύ λιγότερο επιδεικτικό και «απαιτητικό» τρόπο ζωής, σε σχέση με πολλούς άλλους λαούς.
Επομένως, με βάση τα παραπάνω, η Κίνα είναι υποχρεωμένη να αυξάνει τις εξαγωγές της – αφού διαφορετικά δεν είναι δυνατόν να έχει ανάπτυξη, έτσι ώστε να μπορεί να αντιμετωπίσει την ανεργία.
Όσον αφορά δε τα «συστατικά» του ΑΕΠ της (Πίνακας IV), είναι ακριβώς αντίθετα από τα αντίστοιχα των Η.Π.Α. – 38% κατανάλωση, 48% επενδύσεις, 10,4% δημόσιες δαπάνες και 3,6% καθαρές εξαγωγές (εξαγωγές μείον εισαγωγές)
.
ΠΙΝΑΚΑΣ IV: Συστατικά του ΑΕΠ Κίνας και Η.Π.Α.
Δείκτες ανάπτυξης
Η.Π.Α.
Κίνα



Κατανάλωση
71%
38%
Επενδύσεις
12%
48%
Δημόσιες Δαπάνες
20%
10,4%
Καθαρές εξαγωγές
-3%
3,6%
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος
.
Όπως φαίνεται από τον Πίνακα IV, οι διαφορές μεταξύ των δύο χωρών είναι τεράστιες – ενώ ανάλογες διαπιστώνονται μεταξύ αρκετών χωρών της Ανατολικής Ασίας και της Δυτικής Τρόικας. Και στις δύο περιοχές δε, τυχόν αλλαγές θα προϋπέθεταν μία «πολιτισμική επανάσταση» – αφού θα έπρεπε να διαφοροποιηθεί εντελώς ο αντίστοιχος τρόπος ζωής.
Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΩΝ ΗΠΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΑ – ΠΡΩΤΟΣ ΓΥΡΟΣ
Κατά τη γνώμη των Η.Π.Α., εάν οι Κινέζοι ανατιμούσαν το γουάν και αύξαναν την εσωτερική τους κατανάλωση, τότε θα επανερχόταν η ανάπτυξη τόσο στη Βόρεια Αμερική, όσο και στη Ευρώπη – επίσης, στη Λατινική Αμερική και στη Ιαπωνία. Στόχος τους ήταν λοιπόν είτε να πείσουν την Κίνα, είτε να την πιέσουν με τη βοήθεια των G20 – τελευταία φορά στη συνάντηση κορυφής της Σεούλ.
Δυστυχώς όμως δεν μπόρεσαν να το επιτύχουν, αφού η Κίνα (επίσης η Γερμανία, η οποία όμως είναι ο επόμενος, σχετικά «δευτερεύον στόχος» της υπερδύναμης), αρνήθηκε να αποδεχθεί την ανατίμηση του νομίσματος της – ακόμη και υπό την προϋπόθεση πως μόνο όταν μία χώρα εμφανίζει πλεονάσματα υψηλότερα του 4% του ΑΕΠ της, θα υποχρεωνόταν σε ανατίμηση (όπως πολύ σωστά και λογικά πρότειναν οι Η.Π.Α.)
Χωρίς λοιπόν να καθυστερήσουν καθόλου οι Αμερικανοί, αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν ένα δραστικό, «κρυφό» όπλο τους – με τη γνωστή σε όλους μας ονομασία «ποσοτική χαλάρωση» (Quantitative Easing – QE), η οποία ουσιαστικά δηλώνει αύξηση της ποσότητας χρήματος και πρόκληση πληθωρισμού (παρομοιάζεται με την ισχυρή δόση κορτιζόνης, σε ετοιμοθάνατο ασθενή).
Στην πραγματικότητα οι Η.Π.Α., όπως και το 1971 (Νίξον σοκ) αποφάσισαν να υιοθετήσουν μονομερώς μία νομισματική πολιτική – με στόχο την υποτίμηση (διολίσθηση) του δολαρίου, μέσω της αύξησης του πληθωρισμού. Στα πλαίσια αυτά, έριξαν την πρώτη «νομισματική βόμβα μεγατόνων» (QE1) στην παγκόσμια οικονομία το έτος 2009, καθώς επίσης τον απόγονο της (QE2) στα τέλη του 2010 – πρόσφατα δε, το Σεπτέμβρη του 2012, την τρίτη.
Τα επακόλουθα για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα ήταν αναμφίβολα ακαριαία και εξαιρετικά ισχυρά – αφού, μέσω της βόμβας αυτής, δημιούργησαν (εξήγαγαν) πληθωρισμό σε όλες σχεδόν τις χώρες του πλανήτη, αυξάνοντας έτσι, σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, το κόστος παραγωγής κάθε ανεπτυγμένης (βιομηχανικής) εξαγωγικής χώρας, καθώς επίσης κάθε ραγδαία αναπτυσσόμενης (μέχρι τότε οι Η.Π.Α. εισήγαγαν αποπληθωρισμό από την Κίνα, οπότε δεν μπορούσαν να επιτύχουν ικανοποιητικούς ρυθμούς ανάπτυξης, παρά τα χαμηλά βασικά επιτόκια).
Ίσως οφείλουμε να σημειώσουμε εδώ ότι, τα ίδια σχεδόν αποτελέσματα είχε αρχικά (1971) και «το σοκ του Νίξον» – γεγονός που τότε πανηγύρισαν επίσης τα χρηματιστήρια, όπως και σήμερα. Εν τούτοις, δύο χρόνια περίπου αργότερα, οι Η.Π.Α. κινδύνευσαν να βουλιάξουν από τα «ωστικά» κύματα, από τη βολή προς τα πίσω καλύτερα του τότε «υπερόπλου» τους – αφού ο πληθωρισμός εκτοξεύθηκε ανεξέλεγκτα στο 20%, τα χρηματιστήρια κατέρρευσαν κοκ.
Συνεχίζοντας στo 2011, το γουάν, στις αρχές του έτους, άρχισε να ανατιμάται πολύ αργά – ενώ ο πληθωρισμός στην Κίνα ξεπέρασε το 5%, επειδή επέλεξε να συνεχίσει να τυπώνει ανάλογες ποσότητες με τη Fed, για να διατηρήσει την ισοτιμία του γουάν στα ίδια επίπεδα.
Ειδικότερα, τα πληθωριστικά δολάρια των Η.Π.Α., με τα οποία πληρώνονταν οι εισαγωγές από την Κίνα, συνοδεύθηκαν από ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες του ονομαζόμενου «καυτού χρήματος» – το οποίο, αφού δημιουργήθηκε από το QE, οδηγήθηκε στις τράπεζες και στα κερδοσκοπικά κεφάλαια (hedge fund).
Στη συνέχεια, μεγάλο μέρος των χρημάτων αυτών, αναζητώντας περισσότερο κερδοφόρες αποδόσεις λόγω των μηδενικών σχεδόν βασικών επιτοκίων της Δύσης, κατευθύνθηκε, μεταξύ άλλων, στην Κίνα – η οποία αναγκάσθηκε να τυπώσει ακόμη περισσότερα γουάν, προκαλώντας πληθωρισμό.
Μεταξύ του Ιουνίου του 2010 και του Ιανουαρίου του 2011, το γουάν ανατιμήθηκε κατά 4% (σε ετήσια βάση), ενώ ο πληθωρισμός στην Κίνα έφτασε το +5%. Επομένως, το σχετικό κόστος των κινεζικών προϊόντων αυξήθηκε συνολικά στο +9% – γεγονός που ουσιαστικά καλυτέρευσε, έμμεσα και αντίστοιχα, την ανταγωνιστικότητα των Η.Π.Α.
Εάν λοιπόν η Κίνα συνέχιζε την ίδια νομισματική πολιτική, διατηρώντας συνδεδεμένο το νόμισμα της με το δολάριο και υποχρεούμενη να τυπώνει γουάν, αντίστοιχα με τη Fed, ο πληθωρισμός θα ξέφευγε από τον έλεγχο της – με οδυνηρά επακόλουθα για τους πολίτες της (η επανάσταση και η μαζική σφαγή στην πλατεία Tiananmen το 1989, ήταν ουσιαστικά το αποτέλεσμα του τότε πληθωρισμού και της επισιτιστικής κρίσης που προκάλεσε).
Εάν, αντίθετα, η Κίνα ανατιμούσε το νόμισμα της, θα μπορούσε ενδεχομένως να ελέγξει τον πληθωρισμό – εν τούτοις, το αποτέλεσμα θα ήταν το ίδιο, αφού το σχετικό κόστος παραγωγής της θα αυξανόταν ανάλογα. Έτσι ή αλλιώς δηλαδή, οι Η.Π.Α. (η Fed) θα κέρδιζαν το παιχνίδι.
Συνεχίζοντας, μία νομισματική ανατίμηση μπορεί, σε κάποιο βαθμό, να ελεγχθεί – ενώ ο πληθωρισμός είναι εξαιρετικά δύσκολο να αντιμετωπισθεί. Εμφανιζόμενος αρχικά σε ένα μόνο τμήμα της αγοράς, στα τρόφιμα συνήθως ή/και στην ενέργεια, επεκτείνεται λίγο αργότερα, με αστραπιαίο ρυθμό, απρόβλεπτα, σε όλα τα άλλα επίπεδα της οικονομικής αλυσίδας – ενώ επηρεάζει πάρα πολύ την ανθρώπινη συμπεριφορά. Για παράδειγμα οι έμποροι, περιμένοντας ότι θα αυξηθούν οι τιμές λόγω του πληθωρισμού,αναπροσαρμόζουν πολύ πριν και δυσανάλογα τους τιμοκαταλόγους τους – επιταχύνοντας και αυξάνοντας έτσι το μέγεθος του πληθωρισμού.
Τελικά η Κίνα αποφάσισε να συμβιβαστεί και να επιλέξει την αύξηση της ισοτιμίας του νομίσματος της, η οποία είχε ήδη ξεκινήσει αργά το 2010, με αρχή τον Ιούνιο του 2011.
Έτσι, ολοκληρώθηκε ο πρώτος γύρος του συναλλαγματικού πολέμου, με αδιαμφισβήτητο νικητή τις Η.Π.Α. (στα σημεία όμως, όπως θα λέγαμε σε έναν αγώνα μποξ, οπότε θα συνεχισθεί για πολλούς γύρους ακόμη).
.
ΟΙ ΠΑΡΑΠΛΕΥΡΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ
Όταν οι δύο θηριώδεις εχθροί, το «εισερχόμενο» νέο και το «απερχόμενο» παλαιό, μάχονται μεταξύ τους, χρησιμοποιώντας όλα τους τα όπλα, προκαλούνται πολύ γρήγορα μεγάλες ζημίες στον περίγυρο τους – σε χώρες, οι οποίες δεν συμμετέχουν στη μάχη.
Ο πληθωρισμός λοιπόν που δημιούργησαν οι Η.Π.Α., στην αγωνιώδη προσπάθεια τους να αντιμετωπίσουν τις απώλειες που επέφερε η Κίνα στην οικονομία τους, δεν περιορίσθηκε μόνο στα εδάφη του βασικού εχθρού τους. Επεκτάθηκε, εύλογα προφανώς, σε πολλές άλλες χώρες του πλανήτη, κυρίως στις αναπτυσσόμενες και ισχυρές εξαγωγικά - στις οποίες «εισέβαλλαν» τα φρεσκοτυπωμένα δολάρια, προερχόμενα αφενός μεν από τις δικές τους πλεονασματικές εξαγωγές, αφετέρου από τα «καυτά χρήματα» που αναζητούσαν υψηλότερες αποδόσεις.
Η Ν. Κορέα, η Βραζιλία, η Ινδονησία, η Ταϊλάνδη, το Βιετνάμ και πολλά άλλα κράτη, έγιναν θύματα της επίθεσης των Η.Π.Α. στην Κίνα – εφόσον φυσικά δεν επέλεγαν την ανατίμηση των νομισμάτων τους ή/και τον περιορισμό των πλεονασμάτων των ισοζυγίων τρεχουσών συναλλαγών τους με τις Η.Π.Α.
Για παράδειγμα, το ρεάλ ανατιμήθηκε κατά 40% μέσα σε δύο μόλις έτη, προκαλώντας τεράστιες ζημίες στις εξαγωγές της Βραζιλίας – αφού η χώρα, από 15 δις $ πλεόνασμα με τις Η.Π.Α., «καταδικάσθηκε» σε έλλειμμα 6 δις $.
Η μαζική εκτύπωση* χρημάτων όμως από τις Η.Π.Α. δεν έκανε ζημία μόνο στις αναπτυσσόμενες, επιτυχημένες εξαγωγικά οικονομίες της Ανατολικής Ασίας και της Λατινικής Αμερικής – αλλά, επίσης, σε πολλές άλλες φτωχές περιοχές του πλανήτη,όπως στην Αφρική και στη Μέση Ανατολή.
Στο σημείο αυτό οφείλουμε να τονίσουμε ότι, για έναν μέσο εργαζόμενο της Δύσης, με μισθό της τάξης των 10.000 € ετήσια, οι αυξήσεις των τιμών των ειδών διατροφής είναι αρκετά δυσάρεστες. Όμως, για έναν χωρικό της Αφρικής, με μισθό κάτω από 2.500 € το έτος, μία τέτοια αύξηση είναι αποφασιστική για τη ζωή του – αφού μπορεί να τον οδηγήσει στο θάνατο, λόγω της αδυναμίας του να εξασφαλίσει τη βασική διατροφή του.
Ο εξαγόμενος πληθωρισμός από τις Η.Π.Α. οδήγησε στην αύξηση των τιμών των προϊόντων διατροφής σε ολόκληρο τον πλανήτη – είτε πραγματικά, είτε μέσω της κερδοσκοπίας στα χρηματιστήρια, στα οποία τοποθετήθηκε το υπερβάλλον χρήμα. Κατ’ επέκταση, οι τιμές αυξήθηκαν και στις πλέον φτωχές περιοχές της γης, καταδικάζοντας πολλά εκατομμύρια ανθρώπους στην εξαθλίωση, στην πείνα και στη δυστυχία.
Οι κοινωνικές αναταραχές και οι εξεγέρσεις στην Τυνησία, στην Αίγυπτο, στην Ιορδανία, στην Υεμένη, στο Μαρόκο και στη Λιβύη, δεν είχαν στόχο τις δικτατορίες και δεν οφειλόταν στην έλλειψη δημοκρατικών καθεστώτων – αλλά στην αύξηση των τιμών των ειδών διατροφής, καθώς επίσης της ενέργειας, οι οποίες ξεπέρασαν τα ανώτατα αποδεκτά όρια για τους συγκεκριμένους λαούς.
Για να μπορέσουν τώρα να ανταπεξέλθουν πολλές από αυτές τις χώρες με το πρόβλημα του πληθωρισμού, αναγκάσθηκαν να «επιδοτήσουν» τα βασικά είδη διατροφής – όπως το ψωμί, αφού διαφορετικά θα επικρατούσε το χάος. Με τον τρόπο αυτό όμως αύξησαν τα δημόσια χρέη τους – όπως για παράδειγμα η Αίγυπτος, στην οποία η είσπραξη των φόρων έγινε χαοτική και τα δημόσια έσοδα κατέρρευσαν.
Όλα αυτά, σε συνδυασμό με το μηδενισμό του τουρισμού, οδήγησαν τη χώρα στη χρεοκοπία – με τους G8 να εγκρίνουν επειγόντως δάνειο 20 δις $ για την Αίγυπτο και την Τυνησία, έτσι ώστε να αποφευχθεί το απόλυτο χάος που θα επικρατούσε.
Η ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ Η ΙΑΠΩΝΙΑ
Στόχος των Η.Π.Α. ήταν επίσης η ανατίμηση τόσο του ευρώ, όσο και του γεν – παράλληλα με το γουάν. Η Ευρωζώνη όμως, ειδικά η Γερμανία, η οποία λειτουργεί πλεονασματικά, ανάλογα με την Κίνα, κατάφερε σε κάποιο βαθμό να το αποφύγει – με την εύλογη αιτιολογία της τεράστιας κρίσης χρέους και τραπεζών, όπου μία ανατίμηση του ευρώ θα ήταν η χαριστική βολή(υπενθυμίζουμε ότι, το ευρώ και το δολάριο ταξιδεύουν στο ίδιο πλοίο, με την ίδια κατεύθυνση).
Από την άλλη πλευρά η Ιαπωνία, λόγω των τεράστιων καταστροφών που προκάλεσε στις 11.05.2011 ο γνωστός σεισμός των εννέα ρίχτερ, το τσουνάμι και η πυρηνική καταστροφή, αντιμετώπισε μία ραγδαία άνοδο της ισοτιμίας του γεν – η οποία απειλούσε να καταστρέψει ολόκληρη την εξαγωγική βιομηχανία της.
Η αιτία της ανόδου ήταν η μαζική εισροή ενός μεγάλου μέρους των τοποθετημένων στο εξωτερικό γεν (συνολικά ήταν επενδυμένα εκτός Ιαπωνίας περί τα 2 τρις $), με στόχο να κατασκευασθούν ξανά τα έργα υποδομής που είχαν καταστραφεί – γέφυρες, λιμάνια, επιχειρήσεις, δρόμοι κλπ. Ουσιαστικά δηλαδή πουλήθηκαν μαζικά δολάρια και ευρώ για να αγοραστού γεν– οπότε η μεγάλη ζήτηση αύξησε την ισοτιμία.
Στα πλαίσια αυτά, έπρεπε να περιορισθεί η άνοδος του γεν και όχι να επιδιωχθεί η πτώση του – γεγονός που έγινε τελικά εφικτό με τη βοήθεια των G7**. Ειδικότερα, η σημερινή διευθύντρια του ταμείου (υπουργός οικονομικών τότε της Γαλλίας), κατ’ εντολή των G7, οργάνωσε ένα σχέδιο διάσωσης του γεν – σε συνεργασία με τις κεντρικές τράπεζες των ηγετικών δυνάμεων του πλανήτη.
Το πρωί της 18ης Μαρτίου του 2011 λοιπόν, με το ξεκίνημα των χρηματιστηρίων της Ιαπωνίας, οργανώθηκαν μαζικές πωλήσεις γεν εκ μέρους των κεντρικών τραπεζών, μέσω αγοράς δολαρίων, ευρώ, φράγκων κλπ. – με την «επίθεση» να συνεχίζεται σε ολόκληρο τον πλανήτη και στα υπόλοιπα χρηματιστήρια, αμέσως μόλις άνοιγαν.
Η «επέμβαση» πέτυχε, αφού τελικά σταθεροποιήθηκε το γεν – ενώ η κυρία C.Lagarde διαδέχθηκε τον προηγούμενο διευθυντή του ΔΝΤ, κυρίως ένεκα αυτής της επιτυχίας της. Σήμερα, η υποτίμηση του γεν έχει λάβει νέες διαστάσεις, όπως αποφάσισε η καινούργια κυβέρνηση – με στόχο τη δημιουργία ξανά πλεονασμάτων στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο, για πρώτη φορά το 2012, ήταν ελλειμματικό.
Στα πλαίσια αυτά θεωρούμε ότι, το γεν έχει ακόμη πολύ δρόμο να διανύσει υποχωρώντας (όπως και η βρετανική στερλίνα), αφού διαφορετικά η Ιαπωνία θα καταρρεύσει – με κριτήριο την ύφεση και το τεράστιο δημόσιο χρέος της.
.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Είμαστε προφανώς αντιμέτωποι με πάρα πολλά προβλήματα – ενώ ο υπόγειος συναλλαγματικός πόλεμος που διεξάγεται, μεταξύ της Κίνας και των Η.Π.Α., είναι ασφαλώς το μεγαλύτερο, αφού απειλείται σοβαρά το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα και ολόκληρος ο πλανήτης.
Η βασική αιτία του πολέμου είναι η απορρύθμιση του συστήματος, μετά την έξοδο μας από τον κανόνα του χρυσού – με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν υπερβολικά πλεονασματικές οικονομίες, παράλληλα με εξαιρετικά ελλειμματικές και υπερχρεωμένες. Αρκεί δε να τονίσει κανείς το μέγεθος των ασυμμετριών (Πίνακας V), για να κατανοήσει την ανάγκη άμεσης καταπολέμησης τους:
.
ΠΙΝΑΚΑΣ V: Συγκεντρωμένα πλεονάσματα 34 περίπου χωρώ του πλανήτη
Χρονική περίοδος
Πλεονάσματα


1993 – 2002
3.700 δις $
2003 – 2012
13.500 δις $
Πηγή: IMF, Weltwinkel
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος
Σημείωση: Το ποσόν αυτό, εάν τοποθετηθεί μοχλευμένο στα παράγωγα, πλησιάζει το σημερινό, απόλυτα καταστροφικό ύψος τους.
.
Δηλαδή, μέσα στα τελευταία δέκα «άναρχα» έτη, τετραπλασιάστηκαν σχεδόν τα πλεονάσματα κάποιων ελάχιστων χωρών(περί τις 34, εκ των οποίων ένα συντριπτικό ποσοστό, σχεδόν το 80%, οφείλεται στις χώρες παραγωγής πετρελαίου, στην Κίνα, στη Γερμανία και στην Ιαπωνία), με τον παράλληλο πολλαπλασιασμό των ελλειμμάτων των υπολοίπων – οι οποίες ουσιαστικά σήμερα υποφέρουν (μία από τις παράπλευρες απώλειες του πολέμου είναι και η Ελλάδα).
Εάν λοιπόν δεν υπάρξουν ριζικές λύσεις όπως, για παράδειγμα, το πάγωμα των χρεών που έχουμε αναφέρει στην ανάλυση μας «Η αποφυγή του χάους», η επιστροφή στον κανόνα του χρυσού (όπως έχουμε τεκμηριώσει, το θέμα δεν είναι οι ποσότητες, αλλά η τιμή που θα καθορισθεί, ανάλογα με τις σημερινές ανάγκες), ή κάποιες άλλες, η κατάσταση θα ξεφύγει εντελώς από τον έλεγχο μας – με καταστροφικές συνέπειες για το μέλλον του πλανήτη μας.
.
* Σημείωση: Όταν η Fed θέλει να μειώσει τη ποσότητα χρημάτων, πουλάει στους «πρωταρχικούς» διαπραγματευτές (ένας περιορισμένος αριθμός μεγάλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων) ομόλογα του δημοσίου – εισπράττοντας χρήματα, τα οποία στη συνέχεια καταστρέφει (εξαφανίζει στο πουθενά, όπως δημιουργήθηκαν από το πουθενά). Οι βασικοί αυτοί διαπραγματευτές τα πουλούν αργότερα σε άλλες τράπεζες και σε επενδυτές.
Αντίθετα, όταν η Fed θέλει να αυξήσει την ποσότητα χρημάτων, όπως λέμε δηλαδή να τυπώσει καινούργια, τότε αγοράζει ομόλογα του δημοσίου από τους διαπραγματευτές – πληρώνοντας τους με φρεσκοτυπωμένα δολάρια, χωρίς αντίκρισμα.
** G7: Οι επτά ισχυρότερες χώρες του πλανήτη. Ουσιαστικά έχουν αντικατασταθεί πλέον από τους G20, όπου συμμετέχουν χώρες με γεωγραφικά, οικονομικά και πληθυσμιακά κριτήρια – με αρχή την χρηματοπιστωτική κρίση.
.
ΥΓ: Οι σημαντικότατες γεωπολιτικές προεκτάσεις του συναλλαγματικού πολέμου, ο δεύτερος γύρος του, οι προβλέψεις μας, καθώς επίσης οι δυσκολίες επαναφοράς του κανόνα του χρυσού (για παράδειγμα, θα ωφελούνταν κυρίως οι χώρες εξόρυξης, όπως η Ρωσία και η Ν. Αφρική, γεγονός που δεν επιθυμούν καθόλου οι Η.Π.Α.), θα αναφερθούν σε κάποια επόμενα άρθρα μας – λόγω της πολύ μεγάλης έκτασης του παρόντος.
http://gregordergrieche.blogspot.gr/2014/03/blog-post_1879.html

Σάββατο 8 Μαρτίου 2014

ο μέρμηγκας ήταν μαλάκας

Θα ήταν πιο εύκολο να θέλαμε να είμαστε πλούσιοι. Θα ήταν πιο εύκολο να θέλουμε να κυνηγάμε τα λεφτά. Θα είχαμε μείνει σε όλες αυτές τις δουλειές από τις οποίες φύγαμε τρέχοντας, θα είχαμε κρατήσει φιλίες με όλους αυτούς που θα μπορούσαν να, όταν κλπ. Θα λέγαμε ναι σε δουλειές που είπαμε όχι, θα κάναμε αυτό που μας έλεγαν πάντα ή θα κάναμε το αντίθετο αν στρατηγικά θα οδηγούσε κάπου. Θα προσπαθούσαμε να εντυπωσιάσουμε αυτούς που μετά το 8ωρο βρίζουμε, θα μέναμε παραπάνω ώρες, πολλές παραπάνω ώρες χωρίς ποτέ να ζητήσουμε να πληρωθούμε υπερωρίες.
Θα γελούσαμε με τα κρύα αστεία του αφεντικού, θα κάναμε παρέα με τη μάνατζερ μετά τις 11 ώρες δουλειάς, θα βγαίναμε στα ίδια μέρη. Μέχρι που θα αποκτούσαμε και κοινά χόμπι. Στα meetings θα συμμετείχαμε ενεργά ή τουλάχιστον θα προσπαθούσαμε να δείξουμε πραγματικό ενδιαφέρον.
Θα φεύγαμε πάντα τελευταίοι από τις αίθουσες συνεδριάσεων για να μπορέσουμε να κάνουμε small talk με το αρχιαφεντικό. Θα ήμασταν χαρούμενοι εθελοντές για όλα. Σε κάθε βαρετή «αποστολή» θα λέγαμε ναι, σε κάθε μαραθώνιο που θα συμμετείχε η εταιρεία θα λέγαμε ναι. Στα εταιρικά πάρτι θα ήμασταν η ψυχή. Θα μιλούσαμε για την εταιρεία σε πρώτο πληθυντικό. Θα λέγαμε «κάναμε», «βγάλαμε», «παρουσιάσαμε», «καταφέραμε». Θα χρησιμοποιούσαμε τους φίλους μας και τους γνωστούς μας για το καλό της εταιρείας. Θα υποχρεωνόμασταν προσωπικά. Θα δουλεύαμε τα σαββατοκύριακα, θα γυρνούσαμε από τις διακοπές μας, δεν θα παίρναμε όλες τις μέρες τις άδειας μας. Θα ήμασταν το παράδειγμα της αφοσίωσης στα ιδανικά της εταιρείας. Της όποιας εταιρείας.

Αν τα έκανες όλα αυτά ή έστω κάποια από αυτά τότε θα είχες σταματήσει από καιρό να απογοητεύεσαι. Έτσι κι αλλιώς δεν θα είχες πολύ χρόνο για να σκεφτείς. Κυρίως θα έτρεχες. Θα έτρεχες να προλάβεις να κάνεις όλα αυτά που πρέπει να κάνεις μέχρι την τάδε ηλικία για να μπορέσεις μετά να απολαύσεις. Έτσι δε λένε; Κάνε ότι μπορείς τώρα για να μπορείς μεθαύριο. Ο τζίτζικας που τραγουδούσε όλο το καλοκαίρι και είχε πολύ κέφι ήταν ένας επιπόλαιος τεμπέλης. Να γίνεις μέρμηγκας, υπονοούσαν. Ο μέρμηγκας επιβιώνει. Δε σου είπαν ποτέ αν ο μέρμηγκας ήταν ευτυχισμένος, τι σημασία είχε αυτό.
Άκου λοιπόν πως έχει η ιστορία. Αρχικά, ο μέρμηγκας ήταν ένας συμβιβασμένος, αγχωτικός μαλάκας. Πέθανε στα 40 του από καρδιά. Τα τελευταία χρόνια δεν μιλούσε σε κανέναν από τους φίλους τους. Ξυπνούσε και κοιμόταν με το άγχος να μαζέψει αρκετά τρόφιμα για το καλοκαίρι. Όταν πέθανε βρήκαν στο σπίτι του τόσες προμήθειες που μπορούσαν να ζήσουν άλλες 10 οικογένειες για τους επόμενους τρείς χειμώνες. Όλοι είπαν πόσο εργατικός ήταν. Αλλά δεν πήγε κανένας στην κηδεία του. Ούτε ο τζίτζικας.

(Θα ήταν πιο εύκολο να θέλουμε να κυνηγάμε τα λεφτά. Αλλά δεν έχει πλάκα η ζωή έτσι. Θέλουμε να τραγουδάμε όταν έχουμε κέφι και ας βγάλουμε το χειμώνα με παξιμάδια. Τουλάχιστον θα είμαστε μαζί, μπισκότο.) http://gregordergrieche.blogspot.gr/2014/03/blog-post_8061.html

Δευτέρα 3 Μαρτίου 2014

Αφόρητη πασοκίλα…



Από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 εξαπλώθηκε σαν επιδημία, είναι εδώ και συνεχίζει να μολύνει περισσότερο και από το πάλαι ποτέ «νέφος» της δεκαετίας της «αλλαγής», και ακόμα περισσότερο από τη σύγχρονη αιθαλομίχλη των τζακιών... Τα πασοκοειδή αφού πλιατσικολόγησαν τη λαχτάρα του λαού να δει κάποτε μια άσπρη μέρα, ήρθαν να αντικαταστήσουν μια «κουρασμένη» Δεξιά που στη δοσμένη ιστορική στιγμή είχε φάει τα ψωμιά της.

Ομολογουμένως ήταν καλύτεροι. Ήταν καλύτεροι από τους «δεξιούς» για να διαχειριστούν τις δυσκολίες που προέκυπταν για τους καπιταλιστές από ένα εργατικό-λαϊκό κίνημα που κόχλαζε. Για να κλέψουν τα συνθήματά του. Για να εκμεταλλευτούν τις προσδοκίες ενός λαού, που στέναζε από το μετεμφυλιακό καταπιεστικό αστυνομοκρατούμενο κράτος, για δικαίωση των μακρόχρονων αγώνων του.

Ήταν οι πιο κατάλληλοι για να συκοφαντήσουν, να εξευτελίσουν, να ευνουχίσουν έννοιες όπως μαζικός αγώνας, συνδικαλισμός, σοσιαλισμός, Εθνική Αντίσταση, ανεξαρτησία, κοινωνική δικαιοσύνη. Για να αλώσουν συνειδήσεις, να τσαλαπατήσουν μπέσα και φιλότιμο, να βιάσουν  οράματα, να εξαγοράσουν όνειρα, να αφαιμάξουν το συνδικαλιστικό κίνημα και πολλά  ακόμα, πάντα μέσα από μια   εικονική πραγματικότητα   δημοκρατίας και ελευθερίας.

Η πασοκίλα μόλυνε ολόκληρες γενιές. Από μαθητές Γυμνασίου που το όνειρό τους ήταν «να διοριστώ στο δημόσιο», μέχρι κάτι πρώην μπαρουτοκαπνισμένους  παππούδες που κραδαίνοντας πλαστικές σημαίες φώναζαν «ο αγώνας τώρα δικαιώνεται». Αν κάποιος αγώνας δικαιώθηκε με την έλευση των πασοκοειδών, αυτός ήταν ο αγώνας του καπιταλιστικού συστήματος να διευρύνει την εκμετάλλευσή του. Να προετοιμάσει το έδαφος για μια ακόμα προέλασή του, πιο βάρβαρη, πιο καταστροφική για τους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα, τη χρονική στιγμή που κανονικά θα έπρεπε να γιορτάζουμε την ταφή του.

Η πασοκίλα έγινε γάγγραινα, βρωμάει, πυορροεί. Το πύον της κυλά παντού. Κολλάει παντού. Είναι ο τρόπος που ασκείται η πολιτική στο «ναό της δημοκρατίας», ο πρωθυπουργός-κουτσαβάκι και οι τηλε-υπουργοί του, ο άκρατος ακροβατικός λαϊκισμός και η αριστερή εκπόρνευση της αξιωματικής αντιπολίτευσης προκειμένου να κυβερνήσει, τα ξοφλημένα «ανεξάρτητα» ανθρωπάκια-βουλευτές-πρώην ψήφοι των μνημονίων, η θεωρία των «δύο άκρων», η ψευτοαντίθεση μνημόνιο-αντιμνημόνιο, οι κουραδόμαγκες της χρυσής αυγής, το ύφος χιλίων καρδιναλίων του Βενιζέλου, το θράσος του Αδώνιδος, το «νέο αίμα» στην πολιτική, οι παραταϊσμένοι προπαγανδιστές τηλεπαπαγάλοι, οι «Άκηδες», οι μαϊμού συντάξεις, τα φακελάκια, οι μίζες και τα υποβρύχια που γέρνουν, οι χιλιάδες ΜΚΟ, τα λαμόγια παντός τύπου και διαμετρήματος, η συζήτηση περί  «νόμιμου και ηθικού», η «φιλανθρωπία» του Καμίνη, οι Παναγόπουλοι και οι Τσουκαλάδες του συνδικαλισμού, οι Τατσόπουλοι, οι Χατζησωκράτηδες και οι Ψαριανοί της πολιτικής, οι μπουκωμένοι από τις επιχορηγήσεις διανοούμενοι, ο γελωτοποιός Λάκης, η απογοήτευση και ο «σταρχιδισμός» του άνεργου, η ψευδαίσθηση του μικροαστού πως τα πράγματα θα ξαναγίνουν «όπως πριν», η ξαφνική «ξενοφοβία» μετά από δυο και βάλε δεκαετίες κάθε είδους εκμετάλλευσης των οικονομικών μεταναστών, το «καουμποϊλίκι» των ελεγκτών στα ΜΜΜ, η ΝΕΡΙΤ, η μούντζα στους «300» και το «μπουρδέλο» τους, οι στημένες αγχόνες στο Σύνταγμα, το «όλοι ίδιοι είναι καημένεεε», το «δικαίωμα» στην απεργοσπασία, τα σκυμμένα κεφάλια στις ουρές της ΔΕΗ και οι μετανοιωμένοι «κοψοχέρηδες» στο καφενείο, το αντιΚΚΕ μένος των «προοδευτικών» συνομιλητών, το… ερώτημα «μνημονιακών» και «αντιμνημονιακών» (όμως βέρων  ευρωλάγνων)  «σε ποια χώρα εφαρμόζεται το μοντέλο που υποστηρίζετε οι κομμουνιστές» όταν αδυνατούν να υπερασπιστούν το δικό τους «μοντέλο»…

Ας ψάξει ο καθένας κάθε χιλιοστό της συνείδησής του, όση του άφησαν αλώβητη, όση του απέμεινε. Ας σκεφτεί τι είναι αυτό που θέλει από τη ζωή, αν και τι νομίζει ότι δικαιούται από αυτή, αν και τι  θεωρεί ότι αξίζει περισσότερο από τα να σαπίζει αργά και βασανιστικά βουτηγμένος στην πασοκίλα μέρα τη μέρα, μήνα το μήνα, χρόνο το χρόνο, μέχρι κάποτε, ξαφνικά, να ανακαλύψει πως ποτέ  δεν έζησε. Και ας κανονίσει την πορεία του.http://grafei-o-oikodomos.blogspot.gr/2014/02/blog-post_24.html

Κυριακή 2 Μαρτίου 2014

Η εμπειρία της Ουκρανίας είναι συγκλονιστικά διδακτική


Του Στέλιου Ελληνιάδη – «Δρόμος της Αριστεράς»
Μέχρι σήμερα μπορεί να μην έχει γίνει κατανοητό ότι η άκρα Δεξιά δεν είναι μόνο ένα εκφυλιστικό φαινόμενο των αστικών δημοκρατιών, αλλά και μια εφεδρεία τους, που αφήνεται να λουφάζει στο περιθώριο, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί την ώρα που το σύστημα κλονίζεται.
Την ώρα που ο λαός υποχρεώνεται να πληρώσει τα σπασμένα της κρίσης, ρίχνουν τις εφεδρείες στα μέτωπα της αντιπαράθεσης, για να διαβρώσουν, να κάμψουν και να αποπροσανατολίσουν τις αντιδράσεις των εργαζομένων.
Χρόνια ολόκληρα, ο φασιστικός πυρήνας ετοιμαζόταν.Έφτιαχνε δομές, διαπαιδαγωγούσε και σφυρηλατούσε τα μέλη του, διείσδυε σε νευραλγικούς τομείς του κρατικού μηχανισμού και επέλεγε τα κοινωνικά φαινόμενα στα οποία θα επένδυε για να διαπεράσει την αχίλλειο πτέρνα της κοινωνίας σε περίπτωση που εκδηλωνόταν η -για τους πιο μυημένους- αναμενόμενη κρίση. Μετά το ΛΑΟΣ ποιος νοιαζόταν για τη φασιστική Δεξιά που κρυβόταν υπομονετικά πίσω από το αμελητέο 0,29% στις κάλπες; Ποιος ανησυχούσε, πραγματικά, για την εμφάνιση των νεοφασιστών στα γήπεδα;
Για τη δουλειά τους στα σώματα ασφαλείας; Ποιος είχε φανταστεί ότι οι ακροδεξιοί Βορίδης και Γεωργιάδης θα γίνουν υπουργοί μιας κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ-Ν.Δ., ακόμα και ΠΑΣΟΚ-Ν.Δ. -ΔΗΜΑΡ; Με ρυθμούς πολύ πιο βραδείς από τις εξελίξεις συνειδητοποιούμε τι τρέχει, τι μαγειρεύεται και τι πρόκειται να πάθουμε. Όχι μόνο εμείς. Όλος ο δημοκρατικός κόσμος, σε όλη την Ευρώπη, στρογγυλοκαθισμένος στα μεταπολεμικά του επιτεύγματα, κοινωνικά, οικονομικά και πολιτικά, ακόμα δυσκολεύεται να αντιληφθεί τι γίνεται και να συνειδητοποιήσει ότι τα περιθώρια για να αντιδράσει αποτελεσματικά στενεύουν.
Ο εφησυχασμός είναι τέτοιος που πολλοί που ισχυρίζονται ότι ανήκουν εκ πεποιθήσεως στη χορεία των δημοκρατών, δεν πήραν χαμπάρι ότι με την επέμβαση των δυτικών και το διαμελισμό της Γιουγκοσλαβίας, ισχυροποιούσαν τις δυνάμεις που πλέον δεν θα σταματούσαν πουθενά στην πορεία τους για την αποδιάρθρωση της Ευρώπης όπως τη γνωρίσαμε στην περίοδο της ανασύνταξης και του εκδημοκρατισμού της, μετά το 1950. Με το ίδιο σκεπτικό, πολλοί αριστεροί στην Ευρώπη υποστήριξαν τους πολεμικούς τυχοδιωκτισμούς στην Ασία και την Αφρική.
Ο χάρτης των ακροδεξιών κομμάτων στη σημερινή Ευρώπη είναι πάρα πολύ εντυπωσιακός. Ακροδεξιών που πλέον δεν είναι περιθωριακοί, αλλά έχουν γίνει αποδεκτοί ως νόμιμοι συμμετέχοντες και ισότιμοι συνομιλητές, από τη Γαλλία και την Αυστρία μέχρι τη Φινλανδία και τη Σουηδία. Είναι, επίσης, εντυπωσιακή η στήριξη των ευρωπαϊκών ελίτ, πάντα υπό την αιγίδα και εποπτεία των Αμερικάνων, σε ακροδεξιά και μερικά καθαρόαιμα νεοφασιστικά μορφώματα, όπως στις Βαλτικές, την Ουγγαρία, την Κροατία, την Πολωνία κι αλλού, προκειμένου να ελεγχθεί η κοινωνική δυσαρέσκεια, αλλά και να εξυπηρετηθούν οι γεωπολιτικές τους στρατηγικές.
Είναι εντυπωσιακή η στήριξη Αμερικάνων και Ευρωπαίων στην ουκρανική φασιστική Δεξιά, μία από τις χειρότερες και πιο δολοφονικές του κόσμου. Σε ποια άλλη ευρωπαϊκή χώρα, ούτε καν σε τριτοκοσμική, θα πήγαινε ο παρ” ολίγον πρόεδρος των ΗΠΑ γερουσιαστής Τζον Μακ Κέιν, να μιλήσει σε συγκέντρωση του νεοφασιστικού εθνικιστικού κόμματος εναντίον της εκλεγμένης κυβέρνησης της χώρας, στην κεντρική πλατεία της πρωτεύουσάς της; Σαν να ερχόταν εδώ να μιλήσει στη συγκέντρωση της Χρυσής Αυγής στο Σύνταγμα εναντίον της κυβέρνησης.
Στρατιά ολόκληρη από πρωτοκλασάτους Δυτικούς αξιωματούχους παρέλασαν από το Κίεβο για να ενθαρρύνουν την ανατροπή της κυβέρνησης, ακόμα και με το ενδεχόμενο να προκαλέσουν εμφύλιο πόλεμο και διαμελισμό της χώρας. Σε ποιο κράτος, επί ευρωπαϊκού εδάφους, θα ανέχονταν και θα αποσιωπούσαν οι Δυτικοί το λιντσάρισμα μέχρι θανάτου, με πέτρες και λοστούς, δεκάδων αστυνομικών;
Η διάβρωση ξεκινάει νωρίς…
Επί χρόνια στήνεται ένα τεράστιο δίκτυο διάβρωσης της πολιτείας και της κοινωνίας στην Ουκρανία. Με χιλιάδες πράκτορες, πάσης φύσεως, και με δισεκατομμύρια δολάρια και ευρώ, για τη δημιουργία πυρήνων υπονόμευσης, αλλά και την εξαγορά των διεφθαρμένων που ανέλαβαν μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και την ανακήρυξη του ανεξάρτητου κράτους την εκμετάλλευση και λεηλασία μιας τόσο όμορφης και πλούσιας χώρας.
Είναι χαρακτηριστικό, αν και υποτιμημένο από τους αναλυτές, το γεγονός ότι μέχρι το τελευταίο χωριό της Ουκρανίας έχουν εγκατασταθεί χιλιάδες παραρτήματα εκκλησιαστικών οργανώσεων από την Αμερική και την Ευρώπη, σύμφωνα με στοιχεία του ουκρανικού υπουργείου Εσωτερικών. Χιλιαστές, γιεχωβάδες, πεντηκοστιανοί, μορμόνοι, αγγλικανοί, πάσης φύσεως προτεστάντες και καθολικοί, ισχυροί μέσω των ουνιτών στη δυτική Ουκρανία, ανέλαβαν τον εκμαυλισμό του απλού ανθρώπου, του λαού, με χρηματική βοήθεια, προπαγάνδα, υποτροφίες στον Καναδά και την Αμερική, ακόμα και προξενιά με Αμερικάνους και Καναδούς, προκειμένου να μειωθεί η επιρροή της ορθόδοξης εκκλησίας που, ειδικά στην ανατολική και νότια Ουκρανία, αποτελεί το κύριο δόγμα, με αναφορά στο πατριαρχείο της Μόσχας.
Δημοσιογράφοι κατ” ευθείαν εξ Αμερικής έγιναν εκδότες εφημερίδων, καθηγητές στα πανεπιστήμια βομβαρδίστηκαν με προγράμματα, υποτροφίες και ταξίδια, εκατοντάδες δεξαμενές σκέψεις, τα περίφημα think tank, οι γνωστές μας μη κυβερνητικές οργανώσεις χρηματοδοτήθηκαν από τα «ιδρύματα» της Αμερικής και της Ευρώπης για να αλώσουν εκ των έσω την Ουκρανία, όχι μόνο οικονομικά, αλλά και πολιτισμικά και πνευματικά. Ακόμα κι ένας πυγμάχος κάτοικος Γερμανίας χρηματοδοτήθηκε για να φτιάξει κόμμα και να πρωτοστατήσει στην ανατροπή των δεδομένων. Όλος ο μηχανισμός της Δύσης επένδυσε ταυτόχρονα και παράλληλα στη φασιστική και εθνικιστική Δεξιά της Ουκρανίας, στον εκμαυλισμό του εποικοδομήματος και στην εξαγορά διεφθαρμένων πολιτικών. Οι βαλίτσες με τα εκατομμύρια κυκλοφορούσαν στους διαδρόμους της Βουλής και άλλαζαν χέρια με μεγάλη ευκολία. Οι μισοί βουλευτές του εκδιωχθέντος προέδρου πέρασαν στο αντίπαλο στρατόπεδο σε μία νύχτα! Όπως, γύριζε ο Λιακουνάκος, από δωμάτιο σε δωμάτιο στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, και άφηνε τις σακούλες με τα εκατομμύρια πάνω στα γραφεία των υπουργών, των διευθυντών και των αξιωματικών.
Η εμπειρία της Ουκρανίας είναι συγκλονιστικά διδακτική. Το σύστημα δουλεύει ακατάπαυστα, προετοιμάζοντας την επόμενη μέρα. Η συντήρηση και επέκταση της διαφθοράς στο πολιτικό σύστημα, η διάβρωση των ΜΜΕ, η ανοχή και επιστράτευση της άκρας Δεξιάς, η δημιουργία και ανάπτυξη μη κυβερνητικών οργανώσεων, αποτελούν συστατικά στοιχεία του πλάνου, που με παραλλαγές εκπονείται και εφαρμόζεται σε κάθε χώρα.

Τ ι κρύβεται πίσω από τις ΜΚΟ

Οι δημοκρατικές δυνάμεις, οι αριστερές δυνάμεις, δεν πρέπει να ασχολούνται μόνο με το ευρώ ή τη δραχμή, ούτε με το ύψος του επαχθούς χρέους ή το κυνήγι των ψήφων. Κι αυτά είναι αναγκαία, αλλά πρέπει να έχουμε μια σφαιρική αντίληψη των πραγμάτων.
Διαβάζουμε, π.χ., για τα σκάνδαλα με τις χρηματοδοτήσεις των ΜΚΟ, στην Ελλάδα, αλλά όλη η κριτική επικεντρώνεται στο ύψος των κονδυλίων που σπαταλήθηκαν. Καμία συζήτηση για το ρόλο τους, γιατί το σίγουρο είναι ότι δεν τους έδιναν εκατομμύρια μόνο για να πλουτίσουν κάποιους κομματικούς τους φίλους. Να δούμε, μία προς μία, για να μην πάρουν τα σκάγια και κάποιους ανθρώπους που με καλό σκοπό διαχειρίστηκαν χρήματα, τι κρύβεται πίσω από εκατοντάδες ΜΚΟ.
Το πιο προφανές είναι ότι έτσι δημιουργούσαν ένα προστατευτικό για την εξουσία μαξιλάρι. Μερικές χιλιάδες, μορφωμένοι-κατά κανόνα- άνθρωποι που διαμόρφωναν έναν ιστό προστασίας για το σύστημα, τις κυβερνήσεις, τα κόμματα και τους πολιτικούς. Αλλά και ποιος ήταν ο κρυφός πολιτικός τους ρόλος; Αυτό τον πολιτικό ρόλο των ΜΚΟ πρέπει να ερευνήσει η Αριστερά, για να δούμε τι μαγειρεύεται, τι σενάρια έχουν ετοιμαστεί για την επόμενη μέρα και ποια ήδη εφαρμόζονται.
Εχουμε το πιο χειροπιαστό. Πώς από το 1990 και δώθε στήθηκε -και μάλιστα με την ανοχή της Αριστεράς- ένα ολόκληρο δίκτυο ΜΜΕ που, μέχρι στιγμής, αποτελεί τη ναυαρχίδα του συστήματος, (συνέχειά του είναι η παράδοση των συχνοτήτων του 902). Κάτι που δεν υπήρχε τόσο διαδεδομένο στη δεκαετία του ’6ο και γι” αυτό χρησιμοποίησαν το στρατό, το 1967. Από τότε ενεργοποιήθηκαν ιδρύματα και ΜΚΟ.
Θυμόμαστε το Ίδρυμα Φορντ, όχι μόνο για το ρόλο του στη σφαγή ενός εκατομμυρίου ανθρώπων στην Ινδονησία, αλλά και για τις υποτροφίες που έδινε σε μεγάλο κομμάτι του πνευματικού μας κόσμου κατά τη διάρκεια της δικτατορίας. Η κρίση και η νεότερη εμπειρία, από την Αίγυπτο μέχρι την Ουκρανία και τη Βενεζουέλα, μας επιβάλλει να διερευνήσουμε σε βάθος τους τρόπους και τα μέσα που χρησιμοποιούν στην Ελλάδα για να διαβρώσουν το πολιτικό σύστημα και να χειραγωγήσουν την κοινωνία. Για να κατανοήσουμε και τι επιφυλάσσουν για την Αριστερά στην εξουσία. Όποιος νομίζει ότι θα κάνουμε περίπατο είναι αφελής και επικίνδυνος.

Σήμερα, η Αριστερά οφείλει να ανασυγκροτηθεί και να αναβαθμιστεί για να μπορέσει να αντιμετωπίσει τη νέα πραγματικότητα. Τα όπλα μας, μεταξύ άλλων, πρέπει να είναι η διαφάνεια, η εμβάθυνση, η συλλογικότητα, η δημοκρατία και η καλή, η πολύ καλή οργάνωση των πολιτών. Η δημοκρατία παρέχει φίλτρα που διυλίζουν κάθε τι που πραγματευόμαστε και προστατεύουν τους ανθρώπους, τα κόμματα και την κοινωνία από τον εκφυλισμό.
Η ελληνική Αριστερά βρίσκεται στην καλύτερή της ίσως εποχή, αλλά και σε μια πολύ δύσκολη και επικίνδυνη καμπή . Η πανευρωπαϊκή αποδοχή του Αλέξη Τσίπρα και η προσοχή πολλών Ευρωπαίων που είναι στραμμένη στον ΣΥΡΙΖΑ, προσφέρουν μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία για να κάνουμε τις πολύ απαραίτητες διεθνείς συμμαχίες, άνευ των οποίων, μόνοι, δεν θα μπορέσουμε να πάμε μακριά. Και είναι ευκαιρία να βάλουμε επιτακτικά τα ζητήματα όχι μόνο της αλληλεγγύης προς τον ελληνικό και τους άλλους χειμαζόμενους λαούς, αλλά και τα ζητήματα δημοκρατίας, που εκφυλίζονται σε όλη την ήπειρο. Της δημοκρατίας, της ειρήνης και της μη επέμβασης, με την ελπίδα ότι η πραγματική δημοκρατική συνείδηση στην Ευρώπη θα έχει κατά βάθος ισχυρότερα ερείσματα απ” αυτά που φαίνονται σήμερα. Γιατί, χωρίς την επανεκκίνηση της δημοκρατίας πανευρωπαϊκά, μόνοι κι έρημοι, με τα δικά μας προβλήματα, θα είμαστε πολύ αδύνατοι, ακόμα κι αν καταφέρουμε να κερδίσουμε τις εκλογές. Με όλους τους ομόδοξους, πρέπει να ξαναβάλουμε στην πρώτη γραμμή τα ζητήματα της δημοκρατίας. Στη φάση που βρισκόμαστε, η ευαισθητοποίηση των λαών της Ευρώπης, θα είναι πολύ ωφέλιμη για όλους μας.
 

Σάββατο 1 Μαρτίου 2014

"Να πάει να γ**** η ΕΕ"



Ο Χίτλερ γύρευε μόνο κυριαρχία στην Ευρώπη την οποία θα συνένωνε ως ομοσπονδία και επιθυμούσε την κατάκτηση της Σοβιετικής Ένωσης ως την Μόσχα για να την μετατρέψει και λόγω Ουκρανίας (τεραστία αγροτική παραγωγή) μα και των πετρελαίων και φυσικού αεριού σε «Ινδία της Γερμανίας» όπως ο ίδιος έλεγε. Η «Ινδία της Γερμανίας» ήταν ο πυρήνας του «ονείρου» του Χίτλερ για εξάπλωση της «γερμανικής αυτοκρατορικής φυλής». Η «νότια Ουκρανία» έλεγε, και «ειδικότερα η Κριμαία, θα εποικιζόταν από Γερμανούς αγρότες-στρατιώτες. Από τα βουνά της Θουριγγίας και του Έρτσγκεμπιργκε για παράδειγμα μπορούμε να πάρουμε να μετακινήσουμε τους φτωχούς εργαζόμενους Γερμανούς και να τους προσφέρουμε μεγάλες εκτάσεις γης.» Το Ράιχ θα τους παραχωρούσε αγροκτήματα, τρακτέρ, αυτοκίνητα και Ουκρανούς δούλους μια και όλοι οι Σλάβοι «ήσαν μια οικογένεια κουνελιών και γι αυτό καμία εργασιακή δεοντολογία δεν έχει νόημα». Προέβλεπε μάλιστα ότι η «Ουκρανία και στην συνέχεια η λεκάνη του Βόλγα θα αποτελέσουν μια μέρα τους σιτοβολώνες της Ευρώπης. Θα προμηθεύουμε επίσης την Ευρώπη σίδηρο. Στην Κριμαία θα έχουμε εσπεριδοειδή, φυτείες ελαστικού κόμμεος, και βάμβακος. Θα δίνουμε στους Ουκρανούς κεφαλομάντηλα, γυάλινες χάντρες για κοσμήματα και όλα όσα επιθυμούν οι σλάβικες κουνελο-οικογένειες. Η ομορφιά της Κριμαίας θα είναι προσιτή στους Γερμανούς μέσω ενός αυτοκινητόδρομου. Αυτή θα αποτελέσει μια παραλλαγή της ιταλικής ή της γαλλικής Ριβιέρας. Κάθε Γερμανός πολίτης θα έχει την ευκαιρία να επισκέπτεται ο ίδιος με το Volkswagen του».

Σήμερα η Μέρκελ, η Χριστιανοδημοκρατική Ενωση το «κεντροαριστερό» λέει Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και η ακροδεξιά Χριστιανοκοινωνική Ένωση κηδεμονεύουν αυτό που πάντα ονειρεύονταν. Κυριαρχούν όχι με τα όπλα αλλά με την οικονομία στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ετοιμάζονταν να θέσουν υπό την κηδεμονία τους την Ουκρανία, προσπάθεια κολοσσιαίας πολιτικής σημασίας, η οποία εύστοχα αποκλήθηκε Τέταρτο Ράιχ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση της Γερμανίας το ΔΝΤ και η Ουάσιγκτον ουδόλως αντέδρασαν που με συνοπτικές διαδικασίες οι αχυράνθρωποι τους αποφάσισαν την απαγόρευση του Κομμουνιστικού Κόμματος, την κατάργηση του νόμου που ποινικοποιούσε την ναζιστική προπαγάνδα, την απόφαση για τον διορισμό ως υπουργού Εσωτερικών της Ουκρανίας του φασίστα V. Avakov και τον διορισμό μελών της νεοναζιστικής ομάδας «Δεξιός Τομέας» στο Υπουργείο του αλλά και την απαγόρευση της χρήσης των μειονοτικών γλωσσών ρώσικα, ρουμάνικα, ούγγρικα και ελληνικά.Ήταν πολύ απασχολημένοι με την σκηνοθεσία των προπαγανδιστικών video που ετοίμαζε ο Αμερικανός σκηνοθέτης Ben Moses από την Ουκρανία με παραγωγό τον Larry Diamond, υπάλληλο της Παγκόσμιας Τράπεζας. Οι Αμερικανοί ήταν απασχολημένοι και με τις ομιλίες τους προς τους συγκεντρωμένους της πλατεία Ανεξαρτησίας, ενώ η Βικτώρια Νούλαντ, από όπου προέρχεται και ο τίτλος αυτού του σημειώματος, πρέπει να ξεκουραστεί, μια και εξαντλήθηκε μοιράζοντας κουλουράκια στους διαδηλωτές. Από κοντά και το ΝΑΤΟ με τον γενικό γραμματέα του Αντερς Φο Ράσμουσεν να δηλώνει: «η Ουκρανία είναι στενός και παλαιός σύμμαχος του ΝΑΤΟ. Και το ΝΑΤΟ είναι ειλικρινής φίλος της Ουκρανίας». «Είμαστε έτοιμοι να συνεχίσουμε να στηρίζουμε την Ουκρανία για τις δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις της» Η ΕΕ, όπως και οι ΗΠΑ, στο πλαίσιο των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών με τη Ρωσία, όχι μόνο έκαναν επέμβαση στην Ουκρανία, αλλά υποδαύλισαν την κρίση.

Όλα τα παραπάνω και όλες οι «ειδήσεις» από την Ουκρανία αποτελούν μόνο σπαράγματα πληροφοριών και επ’ ουδενί δεν αποτελούν αποκρυστάλλωση προθέσεων των εμπλεκομένων. Άλλωστε τα μέσα ενημέρωσης ασφυκτιούν από πληροφορίες που προσφέρονται για επαρκή μαζική κατανάλωση. Ωστόσο είναι σίγουρο πως σε μια άγνωστη χρονικά στιγμή θα συμβεί κάτι. Αυτό το κάτι σίγουρα θα είναι συγκεκριμένο, μα με ομιχλώδη και απροσδιόριστα κίνητρα, και θα στρέφεται εναντίον κάποιου. Και αυτός ο κάποιος σίγουρα δεν θα είναι μόνο μια κυβέρνηση ένα κράτος ή ένας λαός. Και αυτό γιατί στην εποχή μας τον κόσμο τον κυβερνούν τα καρτέλ και οι υπερεθνικές εταιρίες πάνω από λαούς και σύνορα και πάντα σε αλληλοεπιχώριση με εκλεγμένες ή όχι κυβερνήσεις. Το ποιος δουλεύει για ποιον είναι αδύνατο να το μάθουμε. Άλλωστε οι συμμαχίες στην πολιτική είναι τόσο μεταβλητές όσο και το διακύβευμα. Και το διακύβευμα είναι κληρονομιά του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Τετάρτη 26 Φεβρουαρίου 2014

Η σχέση της αποανάπτυξης με την (άμεση) δημοκρατία





Του Πάνου Πετρίδη
Απόσπασμα από το κείμενο «Αποανάπτυξη! Η αναγκαιότητα ανάδειξης θετικών προταγμάτων στην Ελλάδα της κρίσης», που δημοσιεύεται στο 6ο τεύχος του περιοδικού Πρόταγμα.
Δημοκρατία, αυτονομία και αφθονία
Τί μας κάνει όμως να πιστεύουμε ότι η κρίση θα οδηγήσει σχεδόν νομοτελειακά στη δημιουργία αντι-ιεραρχικών αμεσοδημοκρατικών δομών και ότι αυτές θα προτείνουν με τη σειρά τους ένα μέλλον αποανάπτυξης; Δυστυχώς κανείς από τους παραπάνω συνειρμούς δεν είναι φυσικός, και πρέπει να γίνει ιδιαίτερη προσπάθεια για τη ρητή σύνδεση των προταγμάτων της ριζοσπαστικής οικολογίας και της άμεσης δημοκρατίας. Αναλύοντας τις αντιδράσεις των τελευταίων ετών, στην Ελλάδα και παραπέρα, βλέπουμε ότι υπάρχει η ανάγκη μιας πιο συνειδητοποιημένης αντίδρασης και χειραφέτησης, όχι προς την κατεύθυνση μιας αυξημένης «προσωπικής αυτονομίας» και μεγαλύτερης κατανάλωσης, αλλά προς τη συλλογική αυτοθέσμιση.
Στο σημείο αυτό έχει ενδιαφέρον να παραθέσουμε τους συλλογισμούς τους Ingolfur Blühdorn επί του θέματος. Ο Blühdorn αναφέρει ότι τα χειραφετητικά κινήματα των τελευταίων δεκαετιών είχαν ως βασικό πρόταγμα την αυξημένη προσωπική αυτονομία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη χρήση φυσικών πόρων και ενέργειας. Έδειχναν, δηλαδή, προς ένα ενεργειακά σπάταλο μέλλον. Επίσης, οι σύγχρονες μορφές δημοκρατίας δεν μοιάζουν κατάλληλες ή ικανές να περιορίσουν τα δικαιώματα ή τις υλικές συνθήκες ζωής που επηρεάζουν την πλειοψηφία. Αντιθέτως, τείνουν να είναι πάντα απελευθερωτικές, χειραφετητικές, με την έννοια ενός δευτέρου βαθμού χειραφέτησης, προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης των δικαιωμάτων για περισσότερα υλικά αγαθά, της αύξηση της δυνατότητας κατανάλωσης και της συνεχής διεύρυνσης των προσωπικών ελευθεριών, που είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με έναν τύπο ανθρώπου ιδιαίτερα ενεργοβόρο. Με άλλα λόγια, η υποστήριξη και χειραφέτηση των δημοκρατικών κινημάτων στήριζε μια ιδέα δημοκρατίας προσωπικής κατανάλωσης και όχι ένα ιδανικό ορισμού των ορίων. Κι ο Blühdorn συνεχίζει: «Η χειραφετητική-δημοκρατική αισιοδοξία χάνει τα θεμέλια της αν η χειραφέτηση, αντί να νοηθεί ως απελευθέρωση από την αλλοτριωτική και καταστροφική λογική του παραγωγισμού, της αποδοτικότητας, της ανάπτυξης και της κατανάλωσης, θεωρηθεί ότι συμμορφώνεται με το καθιερωμένο σύστημα -με άλλα λόγια ως την πραγμάτωση ακόμα περισσότερης εξατομικευμένης ελευθερίας και επιλογής, ακόμα περισσότερης ευελιξίας και, ιδιαίτερα, ενός ακόμα καταναλωτικότερου τρόπου ζωής. Αυτό ακριβώς όμως είναι που χαρακτηρίζει τις σύγχρονες καταναλωτικές δημοκρατίες».
Όπως μας υπενθυμίζει ο Marco Deriu, ιστορικά ο χειραφετικόςρόλος των αγορών και της ελεύθερης οικονομικής δραστηριότητας έναντι στα μοναρχικά και θεοκρατικά καθεστώτα είναι αδιαμφισβήτητος. Όμως, πλέον, η κατάσταση μοιάζει να έχει πλήρως αντιστραφεί. Η σταδιακή μετατόπιση του πραγματικού κέντρου της εξουσίας από το πολιτικό και θεσμικό επίπεδο στο οικονομικό, έχει ως αποτέλεσμα το ότι ένα φιλελεύθερο κράτος δεν έχει πλέον τη δύναμη να προστατεύσει τους πολίτες από τις αποφάσεις μη-δημοκρατικών φορέων (π.χ. Τρόικα, οίκοι αξιολόγησης, κλπ) ή από διαδικασίες που γεννήθηκαν εκτός των συνόρων του (επενδύσεις, επιχειρηματικές δραστηριότητες). Αντιθέτως η άμεση δημοκρατία, όπως την οραματίζεται η αποανάπτυξη, καλεί σε μια επιστροφή στη βασική ιδέα της δημοκρατίας, ως ένα θεσμό και ένα σύστημα αυτοπεριορισμού, όχι από τα πάνω, αλλά μέσα από συμμετοχικές διαδικασίες. Η βασική ιδέα είναι ότι η γνώση και αυτόνομη επιβολή συλλογικών ορίων, όχι μόνο δεν μειώνει την ελευθερία, μα την αυξάνει γιατί δεν έχει επιβληθεί από κάποιον τρίτο, μα από την ίδια την κοινωνία. Η πρόταση αυτή προσφέρει μια θετική εναλλακτική στο αδιέξοδο των σύγχρονων φιλελεύθερων καθεστώτων, επιστρέφοντας ουσιαστικά στις ρίζες της δημοκρατικής παράδοσης. Ωστόσο, τίποτα δεν μπορεί να μας εγγυηθεί ότι μια πραγματικά δημοκρατική κοινωνία θα επιλέξει σίγουρα έναν δρόμο αποανάπτυξης. Ο ρόλος της αποανάπτυξης λοιπόν είναι ακριβώς να κάνει αυτή τη σύνδεση μεταξύ οικολογίας και άμεσης δημοκρατίας ρητή και κατηγορηματική.
Σενάρια «δημοκρατικής αναγέννησης»
Υπό αυτό το πρίσμα ο Deriu μας προτείνει τη σύλληψη μιας σειράς σεναρίων δημοκρατικής αναγέννησης. Ως παράδειγμα υποδεικνύεται η έννοια της Παιδείας. Μια δημοκρατική κοινωνία είναι πάνω από όλα ένα γιγαντιαίο παιδαγωγικό ίδρυμα στο οποίο λαμβάνει χώρα η συνεχής αυτο-εκπαίδευση των πολιτών. Υπό αυτήν την έννοια, ο δρόμος για μια δημοκρατική κοινωνία περνάει μέσα από τις καθημερινές μας πράξεις και τον τρόπο με τον οποίο επιλέγουμε να οικοδομήσουμε σχέσεις, να επιλύσουμε προβλήματα κλπ. Εδώ η σημασία των οριζόντιων δομών και των δημιουργικών αντιστάσεων, καθώς και των λαϊκών συνελεύσεων των πλατειών, αρχίζει να γίνεται ορατή ως ένα πεδίο πειραματισμού, ένα διαρκές σχολείο δημιουργίας (αμεσο)δημοκρατικών πρακτικών συνειδήσεων και έκφρασης.
Μια ακόμα σχετική κεντρική έννοια είναι αυτή του Δήμου, ως ένας τρόπος κοινωνικής νομιμοποίησης των αποφάσεων που λαμβάνονται από το σύνολο της κοινωνίας μέσω της συμμετοχής στα τέσσερα στοιχεία που εισήγαγε η Αθηναϊκή δημοκρατία: ελευθερία, ισότητα, δικαιοσύνη και έλεγχος. Αυτό μπορεί να πραγματοποιηθεί με την απαίτηση για διευρυμένη συμμετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων (π.χ. πραγματική και όχι εικονική δημόσια διαβούλευση πριν από μεγάλα κατασκευαστικά έργα) καθώς και σε άλλους τομείς που «παραδοσιακά» βρίσκονται έξω από την δημοκρατική σφαίρα επιρροής, όπως η τεχνολογία. Εδώ το ζητούμενο δεν είναι μόνο η διαφάνεια, αλλά και η συμμετοχή στη θέσπιση των προτεραιοτήτων (π.χ. επιλογή για το πού δαπανώνται τα χρήματα των φόρων). Με άλλα λόγια, το θέμα δεν είναι απλά μια αναδιανομή του πλούτου, αλλά η εκ βαθέων ριζική απόφαση που οφείλουμε να πάρουμε συλλογικά και συμμετοχικά, για το τί παράγουμε, με ποιόν τρόπο και με τη χρήση ποιών τεχνολογιών. Είναι μια ευκαιρία να ορίσουμε τον διάλογο, αλλά και τις προτεραιότητες της κοινωνίας. Αυτό το δικαίωμα στη συμμετοχή λήψης αποφάσεων και ορισμού προτεραιοτήτων, δεν είναι κάτι που η κρατούσα τάξη πραγμάτων προτίθεται να παραχωρήσει αμαχητί, μα κάτι που θα αποκτηθεί με αγώνες. Η συνειδητή αναγνώριση των αιτημάτων είναι λοιπόν ουσιώδης για την επιτυχία οποιουδήποτε κινήματος βάσης.
Ένα ακόμα σημείο έχει να κάνει με τα λεγόμενα Κοινά (Commons). Η ιδέα των Κοινών κινείται πέρα από την παραδοσιακή αντίθεση μεταξύ της ιδιωτικής και της δημόσιας περιουσίας, μα αντανακλά την αλληλένδετη σχέση μεταξύ ευθύνης και αλληλεγγύης μεταξύ πολίτη και κοινωνίας, μεταξύ των γενεών, καθώς και μεταξύ ανθρώπου και φύσης. Η κοινοκτημοσύνη, δηλαδή η ιδιοκτησία και χρήση ενός αγαθού από το σύνολο της κοινωνίας δεν συνεπάγεται τη χωρίς όρια υπερεκμετάλλευση, αλλά αντιθέτως τη ρητή, συλλογική, και εν τέλει «απελευθερωτική» οριοθέτηση μέσω αρχών και κανόνων. Βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση είναι η σύσταση κοινωνικών συνεταιρισμών στα πρότυπα της κοινωνικής οικονομίας, όπως θα δούμε και στη συνέχεια.
Αποανάπτυξη στην Ελλάδα του μνημονίου
Τι σημαίνουν όλα τα παραπάνω για την παρούσα κατάσταση και πώς μπορούν αυτές οι έννοιες, οι ιδέες και οι προτάσεις να συνεισφέρουν στη δημιουργική υπέρβαση της σημερινής κρίσης; Οι αυταρχικές κυβερνητικές πολιτικές δεν πρέπει να γίνουν αφορμή για την μυωπική υπεράσπιση της «κοινωνίας της αφθονίας» και την επιστροφή σε έναν λίγο πιο δίκαιο ή ανθρώπινο καταναλωτισμό. Στην αναγκαία προσπάθεια να αντιταχθούμε στα απεχθή μέτρα και κυρίως στον τρόπο με τον οποίο αυτά επιβάλλονται, οφείλουμε να αποφύγουμε να υπερασπιστούμε πρακτικές άνευ νοήματος και έναν απολιτικό καταναλωτικό τρόπο ζωής. Η αποανάπτυξη ως θετικό πρόταγμα μας καλεί να υπερβούμε την παθητική, αμυντική στάση της διαρκούς προσπάθειας να αντιταχθούμε στον παραλογισμό. Μας προτείνει να περάσουμε στην αντεπίθεση, να αρχίσουμε να ορίζουμε τον δημόσιο λόγο και τις προτεραιότητες μας εμείς οι ίδιοι.
Δύο βασικά στοιχεία που έχουν συμβάλει στην ύφεση του ευρύτερου κινήματος και στη γενικευμένη απογοήτευση μεγάλου μέρος της κοινωνίας είναι πρώτον η απουσία του αισθήματος του δικαίου, και δεύτερον η αίσθηση ότι δεν μπορούμε να ορίσουμε το μέλλον μας. Το πρόταγμα της αποανάπτυξης στοχεύει και στα δύο. Μια εμπεριστατωμένη κριτική του συστήματος, παράλληλα με τη σκιαγράφηση ενός οράματος για το μέλλον, μπορούν να συνδιαμορφώσουν ένα διπλό κοινό αίτημα: κοινωνική δικαιοσύνη για όσα διαπράχτηκαν στο παρελθόν, και συμμετοχή στη λήψη των αποφάσεων που θα ορίσουν τις προτεραιότητες της κοινωνίας στο μέλλον.
Αν επιθυμούμε εναλλακτικές μορφές κοινωνικής οργάνωσης, πρέπει να δημιουργήσουμε τις συνθήκες έτσι ώστε να αναδυθούν τέτοιου είδους πρωτοβουλίες, και να οριστούμε αλλιώς, ως πολίτες και όχι ως καταναλωτές, τόσο κυριολεκτικά όσο και μεταφορικά[4]. Η επανοικειοποίηση και ανακατάληψη του δημόσιου λόγου και του δημόσιου χώρου, ως χώρου κοινωνικοποίησης και ανταλλαγής πολιτικών ιδεών και προτάσεων, μέσω της αναβίωσης της γειτονιάς και των δημόσιων χώρων εκτός της καταναλωτικής κουλτούρας, είναι πρωταρχικής σημασίας. Το κίνημα των πλατειών και ό,τι επακολούθησε, όσο ατελές και αν ήταν, γέννησε ένα σπέρμα προς αυτήν την κατεύθυνση που σημάδεψε αυτούς που συμμετείχαν και χρειάζεται να αναβιώσει, με άλλες μορφές και σε άλλους χώρους. Έτσι κι αλλιώς ο στόχος δεν μπορεί να είναι η κατάληψη μιας πλατείας επ’ άπειρον, αλλά το μπόλιασμα τέτοιων πρακτικών σε όλους τους χώρους της κοινωνίας, εργασίας κ.λπ.http://eagainst.com/articles/degrowth-protagma6/

Πέμπτη 20 Φεβρουαρίου 2014

Παραδεχτείτε το, οι πολιτικές σας είναι γάμησέ τα βαρετές


Το κείμενο αυτό γράφτηκε από τη συντρόφισσα Nadia C. στην Αμερική και το 2007.
Ωστόσο μπορούμε να εντοπίσουμε πολλά θετικά σημεία κριτικής και σε μια γλώσσα απλή και κατανοητή, χωρίς άσκοπους και βαρετούς political correct βερμπαλισμούς και μια στείρα θεωρητικολογία και τσιτάτα αυτοαναφορικότητας, σε ό,τι αφορά τα κινήματα του «κοινωνικού» αναρχισμού/αριστερού ή όπως αυτοπροσδιορίζονται, αλλά και γενικά, τα οποία σημεία κριτικής βλέπουμε να έχουν πολλές ομοιότητες με τον ελληνικό αναρχικό χώρο τώρα.
Ο προβληματισμός για το πού οδηγείται το «αναρχικό κίνημα» στην Ελλάδα, ποιός τελικά το εκπροσωπεί και τελικά στο πού βαδίζει μετά τη γενικευμένη και πασιφανή σήψη του τα τελευταία 5 χρόνια, οφείλει να προβληματίσει σοβαρά όσους, θέλουν όντως να αλλάξουν κάτι, να ακούσουν, να συνεννοηθούν και να πράξουν.
Κρίνεται επιβεβλημένη πλέον, η οργάνωση μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο συνεννόησης; Είναι απαραίτητο; Ποιός έχει δίκιο; Οι «κοινωνιστές»; Οι «μηδενιστές»; Οι «….»; Έχουν σημασία όλα αυτά;
Πόσες αποψάρες, «αναρχόσημα», μικροεγωισμούς της πλάκας, ξεροκέφαλους «αρχηγίσκους» αριστερής προέλευσης πρέπει να καθορίζουν μια δυναμική, που δείχνει να συρρικνώνεται διαρκώς και να μένει καθηλωμένη σε πρακτικές που μάλλον δεν οδηγούν πουθενά; 
tumblr_m7dmx75MuU1rubozqo1_500Το ξέρετε πως είναι αλήθεια. Αν δεν είναι, γιατί όλοι βαριούνται όταν μιλάτε; Γιατί η παρουσία του κόσμου στις θεωρητικές άναρχο-κομμουνιστικές μαζώξεις σας έχει πέσει σε ιστορικά χαμηλά; Θεωρητικά αναζητάτε, ακόμα, γιατί το καταπιεσμένο προλεταριάτο δεν έχει εκλογικευτεί και δεν έχει συνταχθεί μαζί σας στην μάχη για παγκόσμια ελευθερία;
Μήπως γιατί, μετά από όλα αυτά το χρόνια που τους εκπαιδεύετε στην αυτοθυματοποίησή τους,  έρχεστε και κατηγορείτε τους ίδιους για την κατάστασή τους. Άρα μάλλον θα πρέπει να θέλουν(;) να είναι με τη μούρη στο πάτωμα και με την μπότα του ιμπεριαλιστικού καπιταλισμού, αλλιώς δεν εξηγείται, γιατί δεν δείχνουν κανένα ενδιαφέρον στον πολιτικό σας λόγο; Γιατί άραγε, δεν έχουν έρθει μαζί σας να αλυσοδεθούν σε διαμαρτυρίες, να φωνάξουν συνθήματα σε προσεκτικά προσχεδιασμένες και ενορχηστρωμένες διαδηλώσεις και δεν συχνάζουν σε αναρχικά βιβλιοπωλεία; Γιατί δεν έχουν δείξει ενδιαφέρον να μάθουν την «απαραίτητη ορολογία» που χρειάζεται για να κατανοήσεις την πολυπλοκότητα της μαρξιστικής οικονομικής θεωρίας;
Η αλήθεια είναι πως, οι πολιτικές σας είναι γάμησέ τα βαρετές για αυτούς, επειδή είναι εξωπραγματικές και μακριά από την σφαίρα της καθημερινότητας, η οποία και τους αφορά. Ξέρουν απλά πως ο αναχρονιστικός τρόπος διαδήλωσης –οι πορείες, τα πλακάτ και οι συγκεντρώσεις- είναι αδύναμες από μόνες τους να κάνουν κάποια πραγματική αλλαγή, γιατί είναι απόλυτα προβλέψιμες και το κράτος μπορεί εύκολα να τις αντιμετωπίσει και χωρίς ιδιαίτερο κόπο. Ξέρουν πως η μετά-μαρξιστική ορολογία είναι ανούσια πλέον, μιας και στην ουσία πρόκειται για μια γλώσσα κυρίως για ακαδημαϊκή χρήση και όχι ένα όπλο ικανό να υπονομεύσει τα συστήματα ελέγχου. Ξέρουν πως οι ατέρμονες εσωτερικές διαμάχες σας, οι αποσχιστικές ομάδες και οι ατελείωτες κόντρες για εφήμερες θεωρίες δεν μπορούν να φέρουν καμία αλλαγή στον πραγματικό κόσμο που ζουν κάθε μέρα. Ξέρουν πως οποιοδήποτε κόμμα κι αν είναι κυβερνήσει, όποιοι νόμοι και να «περάσουν», οι δυσνόητοι “-ισμοί” των «διανοούμενων», πως το περιεχόμενο των ζωών τους θα παραμείνει το ίδιο. Αυτοί -αλλά και εμείς επίσης- ξέρουν -και ξέρουμε- πως η βαρεμάρα είναι η απόδειξη ότι αυτές οι «πολιτικές» δεν είναι το κλειδί για μια πραγματική μεταμόρφωση της ζωής. Επειδή οι ζωές μας είναι ήδη αρκετά βαρετές!
Και το ξέρετε και εσείς. Για πόσους από εσάς η πολιτική είναι ευθύνη στην πραγματική της διάσταση; Κάτι με το οποίο ασχολείστε, επειδή αισθάνεστε πως πρέπει και εξαναγκαστικά συμμετέχετε, από την στιγμή που μέσα στην καρδιά σας υπάρχουν εκατομμύρια πράγματα που θα θέλατε να κάνετε; Η εθελοντική σας εργασία είναι κάτι που απολαμβάνετε ή το κάνετε επειδή έχετε μια αίσθηση υποχρέωσης; Γιατί πιστεύετε πως είναι τόσο δύσκολο να παρακινήσετε και άλλους να συμμετέχουν; Μήπως είναι, πάνω απ’ όλα, το συναίσθημα της ενοχής που σας οδηγεί να πράξετε το «καθήκον» σας, για να θεωρείστε πολιτικά ενεργά άτομα; Ίσως να εμπλουτίζετε την «δράση» σας προσπαθώντας (συνειδητά ή όχι) να έχετε τρεξίματα με τους μπάτσους και τις αρχές, να συλληφθείτε, όχι επειδή θα σας βοηθήσει σε πρακτικό επίπεδο, αλλά επειδή κάνει τα πράγματα πιο «ενδιαφέροντα», ή γιατί θα σας θυμίσει ένα μικρό ρομαντισμό (με τάσεις ηρωισμού) από τις συγκρούσεις του παρελθόντος, ημερών περασμένων εδώ και πολύ καιρό. Δεν έχετε αισθανθεί ποτέ πως συμμετέχετε σε ενός είδους τελετουργικό, μια μακρά παράδοση περιθωριοποιημένης διαμαρτυρίας, που σκοπός της είναι μόνο να ενδυναμώσει την θέση του υπάρχοντος;  Δεν σας έχει κυριεύσει ποτέ το συναίσθημα, έστω και ενδόμυχα, να ξεφύγετε από αυτήν την στασιμότητα και την πλήξη της πολιτικής «ευθύνης»;
Δεν προκαλεί, λοιπόν, καμία έκπληξη ότι δεν φαίνεται μια μαζικότερη συμμετοχή και ένταξη στις  πολιτικές προσπάθειές σας. Πιθανότατα να λέτε στον εαυτό σας πως είναι ένα δύσκολο και άχαρο έργο, αλλά κάποιος πρέπει να το κάνει. Η απάντηση είναι απλή, ΌΧΙ.
Στην ουσία πολλαπλασιάζετε το αδιέξοδο με την κουραστική και επίπονη «πολιτική» σας. Γιατί το γεγονός είναι πως, δεν υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό από την πολιτική αυτή καθ’ εαυτήν. ΌΧΙ, φυσικά, η πολιτική της αμερικανικής «δημοκρατίας» και του δικαίου, όπου όποιος εκλέγεται κρατικός νομοθέτης για να υπογράψει τους ίδιους λογαριασμούς και να διαιωνίζει το ίδιο σύστημα διαρκώς. Δεν είναι η πολιτική το: «ασχολήθηκα με την ριζοσπαστική αριστερά, επειδή μου αρέσουν οι υπεκφυγές για ασήμαντες λεπτομέρειες και να γράφω ρητορικά για μια άπιαστη ουτοπία» και να χαρακτηρίζεται αυτό ως πολιτική ενός αναρχικού. Δεν είναι η πολιτική του κάθε ηγέτη ή ιδεολογία που απαιτεί να κάνει θυσίες για τον «σκοπό».  Αλλά είναι οι πολιτικές της καθημερινής μας ζωής. Όταν διαχωρίζεις την πολιτική από τις άμεσες, καθημερινές εμπειρίες του κάθε ανθρώπου ξεχωριστά, καθίσταται εντελώς άσχετη. Στη ουσία, η πολιτική, γίνεται αποκλειστικός τομέας των πλουσίων (και άμεσα ελεγχόμενος), των άνετα διανοούμενων, οι οποίοι μπορούν να απασχολήσουν τον εαυτό τους με τόσο θλιβερά, θεωρητικά και ανιαρά πράγματα. Όταν, όμως, αναμειχθείτε με την πολιτική προσωπικά χωρίς να σας σέρνει κάποια υποχρέωση, αλλά αντ’ αυτού κάνετε την πολιτική δράση μια ανιαρή υποχρέωση και όχι ένα συναρπαστικό παιχνίδι, που αξίζει τον κόπο για τους δικούς του λόγους και μόνο, τότε είναι που φοβίζετε τους ανθρώπους, των οποίων η ζωή είναι ήδη πάρα πολύ βαρετή. Όταν μετασχηματίζετε την πολιτική σε ένα άψυχο πράγμα, σοβαροφανή, με φοβερές ευθύνες, γίνεται απλώς άλλο ένα βάρος για τον πολύ κόσμο και όχι ένα μέσο για να ελαφρύνει το βάρος από αυτόν. Αυτό ως αποτέλεσμα έχει να καταστρέφετε την ίδια την έννοια της πολιτικής για τους ανθρώπους, για τους οποίους θα πρέπει να είναι η πιο σημαντική. Γιατί ο καθένας έχει μια δική του κοσμοαντίληψη για το τι θέλει από τη ζωή του και πώς μπορεί να το πάρει. Μετατρέψατε την πολιτική σε μια μίζερη, αυτοαναφορική, άσκοπη μεσοαστική αναλυσούλα, με την τάση να μοιάζει με ένα μποέμ «παιχνιδάκι», ένα «παιχνιδάκι» που δεν σχετίζεται με την πραγματική ζωή.
Τι θα πρέπει τελικά να είναι πολιτικό όμως; Αν μας αρέσει αυτό που κάνουμε για να διασφαλίζουμε τις καθημερινές ανάγκες μας. Αν αισθανόμαστε ότι οι καθημερινές αλληλεπιδράσεις μας με τους φίλους μας, τους γείτονες μας και συνεργάτες μας είναι ικανοποιητικές. Αν θα έχουμε την ευκαιρία να ζούμε την κάθε μέρα με τον τρόπο που εμείς θέλουμε. Και η «πολιτική» θα πρέπει να αποτελείται όχι απλώς από συζητήσεις για αυτά τα ζητήματα, αλλά να ενεργεί άμεσα για να βελτιώσει τη ζωή μας στο τώρα. Να ενεργεί με τρόπο που είναι η ίδια διασκεδαστική, συναρπαστική, χαρούμενη, διότι η πολιτική δράση, η οποία είναι επίπονη, κουραστική και καταπιεστική μπορεί να διαιωνίσει μόνο ανία, κόπωση και να λειτουργεί ως καταπιεστικός μηχανισμός τελικά στη ζωή μας. Δε θα πρέπει να χαθεί ούτε ένα λεπτό πια σε ανέξοδες συζητήσεις με θέματα που θα είναι άνευ σημασίας όταν πρέπει να πάω στη δουλειά και πάλι την επόμενη μέρα. Πρέπει να πούμε ένα όχι στις προβλέψιμες/τελετουργικές διαμαρτυρίες, που κράτος και μπάτσοι γνωρίζουν πολύ καλά το πώς να τις αντιμετωπίσουν. Όχι σε περισσότερες βαρετές διαμαρτυρίες, τελετουργικού τύπου που θα γεμίζουν απλά ένα σαββατιάτικο απόγευμα με ιστοριούλες εσωτερικής κατανάλωσης και θα μας μετατρέπουν σε εν δυνάμει «εθελοντές» της καταστολής. Όλα αυτά προφανώς και δεν οδηγούν  πουθενά. Ποτέ ξανά θα «θυσιάσουμε τους εαυτούς μας για τον σκοπό»; Για μας η ευτυχία στις ζωές μας και τις ζωές των συνανθρώπων μας, πρέπει να είναι ο σκοπός μας και τίποτε άλλο!
Αφού κάνουμε την πολιτική σχετική με την πραγματική ζωή και συναρπαστική, τα υπόλοιπα θα έρθουν από μόνα τους. Αλλά από μία θλιβερή, θεωρητική και τελετουργική πολιτική, τίποτα πολύτιμο δεν μπορεί να ακολουθήσει. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα πρέπει να δείξουμε κανένα ενδιαφέρον για την ευημερία των ανθρώπων, των ζώων ή τα οικοσυστήματα, που δεν επικοινωνούν μαζί μας άμεσα. Αλλά το θεμέλιο της πολιτικής μας πρέπει να είναι πολύ συγκεκριμένο: θα πρέπει να είναι άμεσο, θα πρέπει να είναι προφανές σε όλους, γιατί αξίζει τον κόπο και θα πρέπει να προκαλεί διασκέδαση από μόνο του. Πώς μπορούμε να κάνουμε θετικά πράγματα για τους άλλους, αν εμείς οι ίδιοι δεν μπορούμε να το εφαρμόσουμε στη δική μας ζωή;
Για να γίνουμε σαφής, χωρίς πολλά πολλά και με ένα απτό και απλό παράδειγμα: μια ουσιώδης πολιτική πράξη είναι, να πάμε ένα απόγευμα συγκεντρώσουμε τρόφιμα από διάφορες επιχειρήσεις, που θα τα έστελναν στα σκουπίδια και να τα διανέμουμε σε όσους τα έχουν πραγματικά ανάγκη, ακόμα και σε αυτούς που απλά βαρέθηκαν να δουλεύουν απλώς για πηγαίνουν να σπαταλούν το μισθό τους στο σούπερ μάρκετ αγοράζοντας τα αναγκαία τρόφιμα. Αυτή, λοιπόν είναι μια ουσιώδης πολιτική πράξη και μόνο εφόσον επιθυμείς να συμμετέχεις πραγματικά στο τέλος θα σου μείνει η ικανοποίηση πως συνέβαλες. Αν πας με τους φίλους σου, αν κάνεις φίλους κατά τη διάρκεια μιας τέτοια δράσης, αν ερωτευτείς ή απλά περνάς καλά με τους συντρόφους σου ή απλά αν αισθάνεσαι περήφανος που βοήθησες μια γυναίκα ελαφρύνοντας τις πιεστικές οικονομικές της ανάγκες, αυτό είναι μια ουσιώδης πολιτική πράξη.
Αντίθετα, αν κάθεσαι το ίδιο απόγευμα να γράφεις ένα «οργισμένο κείμενο» σε ένα ακόμα βαρετό αριστερό φόρουμ, διαμαρτυρόμενος για τη την χρήση του όρου «αναρχοσυνδικαλιστής», απλά πετάς τζάμπα τον χρόνο σου και το ξέρεις. Μήπως ήρθε η ώρα για τη μετανοηματοδότηση της λέξης «πολιτική», μιας και και την έχουμε/έχετε καταντήσει απλά μια βρισιά και τίποτε περισσότερο.
Περισσεύει πλέον άραγε κάποιος, όταν λέμε πως πρέπει μαζί και με βάση την αρχή της συντροφικότητας να δράσουμε στο τώρα για να βελτιώσουμε τις ζωές μας; Και για τον λόγο αυτό σας παρουσιάζουμε τα αιτήματά μας, τα οποία -πλέον- είναι μη διαπραγματεύσιμα και πρέπει να επιτευχθούν στο τώρα, καθότι δε θα ζήσουμε αιώνια.
1. Ας κάνουμε πολιτική, η οποία να σχετίζεται άμεσα με την πραγματικότητα και πάλι. Όσο πιο μακριά βρίσκεται το αντικείμενο της πολιτικής μας προσδοκίας, τόσο λιγότερο εν τέλει μας αφορά και τόσο λιγότερο θα μοιάζει ρεαλιστικό. Ακόμα από ένα σημείο και μετά δε θα μας φαίνεται πιεστικό, έτσι ώστε να το υλοποιήσουμε, αλλά αντ’ αυτού θα μας προκαλεί κόπωση και απογοήτευση.
2. Κάθε πολιτική πράξη από μόνη της οφείλει να είναι συναρπαστική και να προκαλεί ένα αίσθημα χαράς. Είναι αυτονόητο πως δεν μπορούμε να ξεφύγουμε από την πολιτική μιζέρια που μόνοι μας έχουμε προκαλέσει, επιμένοντας στην τροφοδότηση της ίδιας μιζέριας.
3. Για να επιτευχθούν τα δύο προαναφερθέντα αιτήματα πρέπει να υιοθετήσουμε μια εντελώς νέα και διαφορετική προσέγγιση, με νέες μεθόδους και εργαλεία, τα οποία και πρέπει ΜΌΝΟΙ μας να δημιουργήσουμε. Τα παλιά είναι χιλιοδοκιμασμένα, ξεπερασμένα και μάλλον μη αποτελεσματικά. Ίσως και ποτέ να μην ήταν τόσο καλά εξ αρχής, καθώς αν ήταν αποτελεσματικά, γιατί ο κόσμος να είναι έτσι όπως είναι τώρα;
4. Να ικανοποιείτε τον εαυτό σας! Δεν υπάρχουν δικαιολογίες για να βαριόμαστε…ή ότι όλο αυτό είναι βαρετό από μόνο του. Ας κάνουμε την «επανάσταση» ένα παιχνίδι. Ένα παιχνίδι που ως στόχο θα έχει όχι μια θεωρητική και μονίμως ουτοπική ανέξοδη προσδοκία του τίποτε, αλλά να δημιουργεί χαρά και τίποτε περισσότερο.
Μετάφραση από F.Z.
Αρχικό κείμενο: “Your Politics Are Boring As Fuck” by Nadia C.