η ελληνική αστική τάξη

Η αριστερά μπροστά στο "κούρεμα"

Απόσπασμα ανάλυσης του avantgarde:

...δεν μπορεί να υπάρξει παγκόσμια καπιταλιστική λύση στην κρίση χρέους. Αν τα κρατικά χρέη ήταν χρέη μεταξύ κρατών, τότε θα μπορούσε να υπάρξει μια διεθνής συμφωνία αλληλοδιαγραφής ενός σημαντικού μέρους των κρατικών χρεών. Όμως, όλα τα κράτη χρωστούν στο κεφάλαιο: τα κρατικά ομόλογα είναι στα χέρια τραπεζών, henge funds, ασφαλιστικών εταιρειών και συνταξιοδοτικών ταμείων κ.λπ. Τυχόν σημαντική διαγραφή χρεών έστω και λίγων χωρών, θα «βύθιζε» τις τράπεζες και θα προκαλούσε νέα χρηματοοικονομική κρίση – αν πάλι στηρίζονταν οι τράπεζες με δημόσιο χρήμα ή εγγυήσεις, το όλο εγχείρημα απλώς δεν θα είχε νόημα. Φτάσαμε λοιπόν στο οριακό σημείο που από τον «ελεγχόμενο ανταγωνισμό» θα περάσουμε, μέσω της μεταβατικής φάσης του γενικευμένου «εκνευρισμού», στην ανοιχτά ανταγωνιστική διαχείριση της κρίσης: κόψιμο χρήματος, πληθωρισμός και εν τέλει προστατευτισμός θα μπουν στην ημερήσια διάταξη.
...
Το σοβαρό πλέον ενδεχόμενο δομικής αναδιάρθρωσης ή και κατάρρευσης της Ευρωζώνης: Θα ήταν αφελές να πιστέψει κανείς ότι η αντικατάσταση του Μπερλουσκόνι από τον Μάριο Μόντι θα σώσει την Ιταλία από την ανάγκη «μηχανισμού στήριξης». Όμως, η Ιταλία είναι «πολύ μεγάλη για να ‘‘πέσει’’ και πολύ μεγάλη για να σωθεί». Εδώ τα ψέματα τελειώνουν και χρειάζονται άλλου τύπου μέτρα – με τα «πακέτα» λιτότητας του Μόντι και με τα λιανοντούφεκα του EFSF η Ιταλία των περίπου 2 τρισ. ευρώ δημόσιου χρέους δεν μπορεί να σωθεί. Ή λοιπόν θα έχουμε στροφή στο κόψιμο χρήματος από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, έκδοση ευρωομολόγου κ.λπ. ή κάτι «δραστικό» πρέπει να γίνει με την Ευρωζώνη. Είναι εξαιρετικά πιθανό -αν όχι βέβαιο- ότι η Γερμανία δεν θα πραγματοποιήσει τη θεαματική στροφή που απαιτεί το κόψιμο χρήματος από την ΕΚΤ και η έκδοση ευρωομολόγου, καθώς θεωρεί αυτές τις πολιτικές αφενός επιβράβευση της δημοσιονομικής «ατασθαλίας» και αφετέρου πολιτικές απαράδεκτου «οικονομικού εξισωτισμού». Μεταξύ άλλων, μια τέτοια στροφή δεν πρόκειται να την «απορροφήσει» και επιτρέψει το γερμανικό πολιτικό σύστημα.

Τι απομένει; Αρχικά, αλλά όχι παραπάνω από λίγους μήνες, θα δοκιμαστεί η συνταγή των «μπαλωμάτων», με την ελπίδα ότι η ιταλική κρίση θα αναχαιτιστεί. Μόλις η ελπίδα αυτή καταρρεύσει, τότε θα σημάνει αναπόφευκτα η ώρα για τη δομική αναδιάρθρωση της Ευρωζώνης, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο: είτε με το «ευρώ του Βορρά» και το «ευρώ του Νότου» είτε με τη θεσμοθέτηση της εκδίωξης χωρών από την Ευρωζώνη είτε με τη διάλυση της Ευρωζώνης και τη δημιουργία μιας «γερμανικής ζώνης». Όλα αυτά τα σενάρια είναι, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, σενάρια «πολέμου». Ιδιαίτερα δε για τον ελληνικό καπιταλισμό, είναι σενάρια μεγάλης δοκιμασίας και τεράστιων απειλών.
...

Το «κούρεμα» της ελληνικής αστικής τάξης

Η πολιτική της «εσωτερικής υποτίμησης», η συνακόλουθη καταβαράθρωση της κατανάλωσης και η βαθιά ύφεση, ενεργοποίησε μια μαζική διαδικασία εκκαθάρισης αδύναμων κεφαλαίων: το εμπορικό κεφάλαιο, οι τεχνικές εταιρείες και οι μικρομεσαίοι ήταν τα πρώτα θύματα, εξαιτίας της μείωσης της ζήτησης και του τζίρου που εν μέρει μόνο αντισταθμίστηκε με τη μείωση του εργατικού κόστους. Ωστόσο, οι τράπεζες, οι εξαγωγικές επιχειρήσεις, οι διεθνοποιημένες και πολυεθνικές επιχειρήσεις επωφελήθηκαν: οι πρώτες διασώζονται με την άπλετη στήριξη σε ρευστότητα χάρη στη σύμπραξη ελληνικού Δημοσίου και Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, οι δεύτερες χάρη στη δραστική μείωση του εργατικού κόστους, οι τρίτες επίσης από τη μείωση του εργατικού κόστους και από την παραμονή στο ευρώ που είναι το εργαλείο της διεθνούς επιχειρηματικής τους δραστηριότητας.

Με το «κούρεμα», όμως, άλλαξε κάτι ουσιαστικό: Οι τράπεζες θα πρέπει να ανακεφαλαιοποιηθούν, αυτό δεν μπορεί να γίνει με χρήματα των μεγαλομετόχων τους ούτε με άντληση κεφαλαίων από την αγορά, οπότε θα πρέπει να γίνει μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, με κοινές μετοχές, γεγονός που θα οδηγήσει στην κρατικοποίησή τους. Οι ιδιώτες μεγαλομέτοχοι κινούν γη και ουρανό για να αποφευχθεί κάτι τέτοιο, αλλά η παραμονή των τραπεζών ύστερα από το «κούρεμα» στους ιδιώτες μεγαλομετόχους θα σημάνει το δραστικό περιορισμό των δανείων προς τον ιδιωτικό τομέα και άρα τη βύθιση σε ακόμη μεγαλύτερη ύφεση. Επιπλέον, με τους ιδιώτες μεγαλομετόχους των τραπεζών είναι συνυφασμένη η «αφρόκρεμα» των επιχειρηματιών των μίντια -και όχι μόνο- καθώς και σημαντικό μέρος του πολιτικού προσωπικού της διαπλοκής: με την «εγγύηση» και κάλυψη των πολιτικών οι μεγαλομέτοχοι των τραπεζών συντηρούσαν με δάνεια (που τα περισσότερα από αυτά πλέον δεν εξυπηρετούνται, είναι «κόκκινα», δηλαδή θαλασσοδάνεια…) σημαίνοντες επιχειρηματίες…

Με λίγα λόγια, η «εσωτερική υποτίμηση» και η συνακόλουθη ύφεση οδηγούν την εκκαθάριση αδύναμων κεφαλαίων μέχρι τον πυρήνα της αστικής τάξης και της πολιτικο-επιχειρηματικής διαπλοκής, γεγονός που προκαλεί ρήγματα σ’ αυτό τον πυρήνα, για πρώτη φορά μετά την υπαγωγή στο μνημόνιο.

Έφτασε λοιπόν η στιγμή των σοβαρών ρηγμάτων μέσα στην αστική τάξη και το πολιτικό της προσωπικό. Αυτό σημαίνει όμως ότι έφτασε επίσης η ώρα που η αντίφαση ανάμεσα στα μακροπρόθεσμα συμφέροντα της ελληνικής αστικής τάξης ως συνόλου και στα συμφέροντα επιμέρους τμημάτων της οξύνεται μέχρι του σημείου να παράγει αντικρουόμενα πολιτικά σχέδια για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων της.

Τελευταία «ανάσα» πριν την κατάρρευση

Από τη στιγμή που «έπεσε» η Ιταλία, η κλεψύδρα του χρόνου αδειάζει για τον ελληνικό καπιταλισμό. Η ώρα της κρίσεως πλησιάζει γοργά. Μετά το «κούρεμα» έρχεται η κατάρρευση. Ο συγκερασμός συμφερόντων με τους διεθνείς συμμάχους και «κηδεμόνες» γίνεται όλο και πιο δύσκολος. Η διαπραγματευτική δύναμη της ελληνικής αστικής τάξης μειώνεται εξαιρετικά, ιδιαίτερα μάλιστα μετά το «απονενοημένο διάβημα» του δημοψηφίσματος και την πολιτική φαρσοκωμωδία του σχηματισμού της νέας κυβέρνησης. Ο ελληνικός καπιταλισμός είναι «μελλοθάνατος» – και το ξέρει. Θέλει λοιπόν να πάρει οπωσδήποτε την «ανάσα» του «κουρέματος» και του νέου χρηματοδοτικού πακέτου ώστε να κερδίσει λίγο -αλλά πολύτιμο- χρόνο και να προετοιμαστεί για την «επόμενη μέρα». Οι αποφάσεις της 27ης Οκτωβρίου θα εξασφαλίσουν τη σωτηρία των ελληνικών τραπεζών και τα τοκοχρεολύσια μέχρι και το 2014, ενώ θα μειώσουν σημαντικά την ετήσια δαπάνη για τόκους, εξασφαλίζοντας τουλάχιστον ισοσκελισμένο πρωτογενές αποτέλεσμα αν όχι πρωτογενές πλεόνασμα στους προϋπολογισμούς των επόμενων χρόνων – ακόμη και αν υπάρξουν, που είναι βέβαιο, σοβαρές αποκλίσεις από τους στόχους του αναθεωρημένου Μεσοπρόθεσμου. Αυτό θα αποτελέσει μια κάποια ασπίδα προστασίας στο ενδεχόμενο να κλείσει η στρόφιγγα της διεθνούς χρηματοδότησης σε περίπτωση διάλυσης ή διάσπασης της Ευρωζώνης.

Για να μπορέσει να πάρει αυτή την τελευταία (;) βαθιά ανάσα πριν την «τελική δοκιμασία», η ελληνική αστική τάξη έπρεπε να αποδείξει ότι μπορεί να ελέγξει τα πράγματα στο εσωτερικό: η επίδειξη «πυγμής» με μια βοναπαρτιστική λύση στο εσωτερικό είναι ο όρος για να αποκτήσει η ελληνική αστική τάξη ξανά διαπραγματευτική δύναμη και «πρόσωπο» στο εξωτερικό.
...
Αν, αξιοποιώντας όλα τα προηγούμενα, η κυβέρνηση Παπαδήμου καταφέρει να δώσει στον ελληνικό καπιταλισμό την «τελευταία ανάσα» στην οποία αναφερθήκαμε παραπάνω, εξασφαλίζοντας την υλοποίηση των αποφάσεων της 27ης Οκτωβρίου στο σύνολό τους, τότε θα αποδειχτεί πιο ισχυρή από την κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου της τελευταίας περιόδου. Για να τα καταφέρει, χρειάζεται τη συνδρομή και εξωτερικών παραγόντων: πάνω απ’ όλα τη σχετική σταθεροποίηση της κατάστασης στην Ιταλία, τουλάχιστον για τους επόμενους τρεις μήνες. Υπό τις παρούσες συνθήκες, η πλέον ευτυχής συγκυρία για τον ελληνικό καπιταλισμό είναι να παραμείνει η ένταση στο «μέτωπο» της Ιταλίας (πράγμα που θα συμβεί ούτως ή άλλως) αλλά χωρίς να δημιουργηθεί κάποια ανεξέλεγκτη κατάσταση, ώστε να μην ενεργοποιηθούν άμεσα σχέδια βίαιης αναδιάρθρωσης της Ευρωζώνης που θα θέσουν σε αμφισβήτηση το νέο ελληνικό «πακέτο» χρηματοδότησης και θα ενεργοποιήσουν καταστροφικά σενάρια.

Υπό αυτή την προϋπόθεση (που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα ότι θα υπάρξει), η κυβέρνηση Παπαδήμου θα έχει να αναμετρηθεί με τις εσωτερικές αντιφάσεις του κυβερνητικού σχήματος, που δεν εκφράζουν απλώς διαφορετικές κομματικές τακτικές και εγωισμούς, αλλά και εν δυνάμει διαφορετικές στρατηγικές για τη διαχείριση της κρίσης του ελληνικού καπιταλισμού ενόψει της «επόμενης μέρας» καθώς επίσης και υπαρξιακούς σπασμούς τμημάτων της αστικής τάξης που πλέον υφίστανται το δικό τους «κούρεμα»…

Πόσο γρήγορα και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί το κίνημα να ξεπεράσει το προσωρινό μούδιασμα που αναπόφευκτα προκαλούν οι τελευταίες εξελίξεις; Η απάντηση στο ερώτημα δεν είναι καθόλου απλή: Πηγαίνοντας ένα βήμα μπροστά από τα κόμματα της Αριστεράς και από τις συνδικαλιστικές ηγεσίες, το κίνημα αντίστασης διήνυσε μεγάλο μέρος της διαδρομής οικονομικός αγώνας – πολιτικός αγώνας – πολιτική απεργία, φτάνοντας έτσι σε οριακό σημείο. Ύστερα από τη 48ωρη της 19-20 Οκτωβρίου, ήρθε η ματαίωση των παρελάσεων, όπου το εξεγερσιακό πνεύμα ήταν έκδηλο.

Ωστόσο, για να ξεπεραστεί το οριακό αυτό σημείο, απαιτούνται πλέον πολιτικές προϋποθέσεις. Το κίνημα «έσυρε» την Αριστερά μέχρι εδώ, πηγαίνοντας στις κρίσιμες καμπές ένα βήμα μπροστά απ’ αυτήν. Τώρα, το επόμενο βήμα είναι να δοθεί συνειδητά η μάχη για την εξουσία, κι αυτό το βήμα απαιτεί αντιστροφή των ρόλων: πολιτική εναλλακτική πρόταση για την κατάληψη της εξουσίας, με αιχμή προφανώς την πρόταση για κυβέρνηση της Αριστεράς. Αλλά, παρ’ όλα αυτά, θα ήταν θανάσιμο λάθος ο εγκλωβισμός του κινήματος στην προσμονή αλλαγής των εκλογικών συσχετισμών ώστε να πυροδοτηθούν πολιτικές εξελίξεις προς τα αριστερά. Κάτι τέτοιο θα έκανε την κυβέρνηση Παπαδήμου πραγματικά ισχυρή, διευκολύνοντας τα σχέδια και για το ξεδόντιασμα της εκλογικής δυναμικής της Αριστεράς. Το κίνημα πρέπει να κάνει το επόμενο βήμα ως τέτοιο, και αυτό το επόμενο βήμα, στο σημείο που έχει φτάσει, είναι να γίνει φορέας μιας εναλλακτικής εξουσίας. Να αποκτήσει τη δύναμη και τις δομές να ακυρώνει στην πράξη κυβερνητικές πολιτικές, να υλοποιεί την κοινωνική ανυπακοή, να οργανώνεται σαν εν δυνάμει εναλλακτική εξουσία παντού (στους εργασιακούς και κοινωνικούς χώρους και στις γειτονιές), να δημιουργήσει τους όρους για την πολιτική γενική απεργία. Όλα αυτά όμως προϋποθέτουν τον αποφασιστικό ρόλο των πολιτικών πρωτοποριών, της Αριστεράς. Δεν μπορούν να γίνουν όπως μέχρι σήμερα, με το κίνημα να τραβάει μπροστά, σέρνοντας πίσω του την Αριστερά. Όλα αυτά προϋποθέτουν σπασίματα «κρίκων» και αλλαγές συσχετισμών μέσα στην Αριστερά στο αμέσως επόμενο διάστημα. Αλλιώς το κίνημα θα προσπεράσει για τα καλά την Αριστερά και θα συγκρουστεί με τον αντίπαλο χωρίς πολιτική ηγεσία, σχέδιο και εναλλακτική πρόταση – με ό,τι ήθελε σημάνει αυτό.

Στη μεταβατική περίοδο της κυβέρνησης Παπαδήμου, λοιπόν, το ισοζύγιο των συσχετισμών θα κριθεί από πολλούς παράγοντες, εσωτερικούς και εξωτερικούς. Και εδώ, ο ρόλος της Αριστεράς θα είναι εντελώς κρίσιμος!

Οι εκλογές

Φαίνεται πως ήρθε η ώρα να επαληθευτεί η φράση «αν οι εκλογές μπορούσαν να αλλάξουν τα πράγματα, θα ήταν παράνομες»! Η αλλεργία των δυνάμεων του συστήματος απέναντι στις εκλογές είναι τέτοια, ώστε θα ήταν επιπόλαιο να θεωρήσουμε δεδομένο πως θα γίνουν εκλογές σε λίγους μήνες. Αν η κυβέρνηση Παπαδήμου, ευνοούμενη και από τις διεθνείς εξελίξεις, αποδειχτεί αποδοτική για τον ελληνικό καπιταλισμό, τότε δεν αποκλείεται καθόλου οι εκλογές να αναβληθούν για ευθετότερο χρόνο – σε αυτή την περίπτωση η ΝΔ θα μπορούσε ακόμη και να διασπαστεί. Ή να γίνουν αφού πρώτα αλλάξει ο εκλογικός νόμος ώστε να περιθωριοποιηθεί η Αριστερά. Αν πάλι η κυβέρνηση Παπαδήμου ξεφτίσει γρήγορα, υπό το βάρος αρνητικών διεθνών εξελίξεων που φέρνουν κοντά το φάσμα της κατάρρευσης, κινηματικών αντιδράσεων και εσωτερικών αντιφάσεων, τότε δεν αποκλείεται τις εκλογές να προλάβει ο ανοιχτός βοναπαρτισμός του κράτους έκτακτης ανάγκης ή μια λαϊκή εξέγερση. Σε κάθε περίπτωση, σε αυτές τις συνθήκες οι εκλογές πρέπει να ιδωθούν σαν κομμάτι μιας συνολικής αναμέτρησης που παίρνει πλέον χαρακτηριστικά «πολεμικά». Και η πρόταση για κυβέρνηση της Αριστεράς πρέπει να ιδωθεί σαν πολεμική ιαχή στον αγώνα ενάντια στην ελληνική αστική τάξη και το κράτος έκτακτης ανάγκης – σε καμία περίπτωση πάντως σαν επιστροφή σε κάποια «κοινοβουλευτική ομαλότητα», που αποσύρεται γοργά από την ιστορική σκηνή.

Η Αριστερά

Ο εκβιασμός του δημοψηφίσματος και οι μετέπειτα εξελίξεις ανέδειξαν τα όρια της πολιτικής των δύο μεγάλων κομμάτων της Αριστεράς: του ΣΥΝ και του ΚΚΕ. Πιο καθαρά το ΚΚΕ και με αντιφάσεις ο ΣΥΝ, δεν σήκωσαν το γάντι του δημοψηφίσματος, έκαναν σαφές ότι «προτιμούν» τις εκλογές και έμειναν στη γωνία των εξελίξεων περιμένοντας να δουν ποια κάλπη θα στηθεί… Το μεγάλο πρόβλημα όμως είναι ότι δεν πείθουν πως εννοούν να δώσουν αποφασιστικά τη μάχη για την εξουσία – όχι απλώς τον «καλό εκλογικό αγώνα» όταν η αστική τάξη δεήσει να κάνει εκλογές. Δεν λειτουργούν στη συγκυρία σαν πολιτικοί ηγεμόνες, που αναλαμβάνουν πλήρως την ευθύνη του αγώνα για την εξουσία, δίνοντας πολιτική προοπτική και ηγεσία στο κίνημα. Χρειάζεται συστηματικός και σκληρός αγώνας μέσα στην Αριστερά για να αλλάξει αυτή η παραλυτική συνθήκη

TV & κατάθλιψη 2

ΤΡΑΓΙΚΕΣ ΦΙΓΟΥΡΕΣ ΑΠΟΤΥΧΗΜΕΝΗΣ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑΣ

Κάθομαι στον υπολογιστή και κοντά μου είναι ανοιχτή απο συνήθεια η τηλεόραση. Κάποιο δελτίο σοβαροφανές παίζει. Γυρίζω για λίγο το βλέμμα και βλέπω τα παράθυρα με τις γνωστές φυσιογνωμίες να μιλάνε και αδιαφορώ για το τι λένε. Δεν μου προκαλούν κανένα συναίσθημα. Ούτε αποδοχής ούτε απόρριψης ούτε προβληματισμού. Τραγικές φιγούρες μια αποτυχημένης πλέον προπαγάνδας. Ανθρωποι που κάποτε κατάφερναν να παίξουν το ρόλο τους και τώρα απλά φερέφωνα με πλήρη έλειψη φαντασίας ακόμα και στο ψέμα.

Το μόνο ψέμα που υπάρχει πλέον στην ατμόσφαιρα είναι το αυτοπαραμύθιασμά τους πως επηρρεάζουν την κοινή γνώμη. Ούτε καν. Η κοινή γνώμη είναι αποκομμένη από τις ειδήσεις τους όπως οι πολίτες είναι αποκομμένοι από τη πολιτεία τους. Πολιτεία και ΜΜΕ είναι σε ένα παράλληλο κόσμο από την υπόλοιπη κοινωνία. Ακόμα και η μερίδα των αμέτοχων, των αδιάφορων ή των αποκοιμισμένων, παρακολουθεί μαγερικές, ριάλιτυ ή τούρκικα σήριαλ. Ούτε καν που ασχολείται τι λένε οι ειδήσεις.

Οσοι ασχολούνται ακόμα με τη πληροφόρηση μπαίνουν στο διαδίκτυο, ή στα καφενεία ή παραμιλάνε μόνοι τους βρίζοντας. Κι όσοι επιμένουν να βλέπουν τα τηλεοπτικά δελτία είναι για να τα χρησιμοποιούν σαν σάκο του μποξ στα νεύρα τους. Να βρίσκουν στόχους για να εκτοξεύσουν τα αι σιχτίρ τους καθισμένοι στο ίδιο καναπέ που μόλις λίγα χρόνια πριν θεωρούσε τους ανθρώπους αυτούς πηγή ενημέρωσης και τώρα απλά παπαγάλους προπαγάνδας.

Τι τραγική φιγούρα πρέπει να είναι κάποιος που πληρωνεται για να πείθει και καταφέρνει απλά να γίνεται βιντεάκι της πλάκας στο youtube. Οι ελάχιστες εξαιρέσεις ενδιαφέροντος είναι όταν οι τηλεθεατές πετυχαίνουν κάποια γνωστή φυσιογνωμία που τα χώνει και καταφέρνει να πει στο πεντάλεπτο που της αναλογή μερικές αλήθειες και τότε αποκτά κάποια έννοια το δελτίο. Είδατε τι είπε η Λιάνα στο τάδε κανάλι? Είδατε τι είπε ο Μϊκης στο άλλο? Είχε τον Καζάκη ο άλλος. Κάπου εκεί σταματάει η επαφή της ενημέρωσης με τον απλό κοσμάκη. Αντε και σε κάτι φιγούρες στο δρόμο που τις σταματάνε οι κάμερες για να τις δείξουν να μουτζώνουν ή να φωνάζουν να φύγουν. Κάποιες κυρίες με τις τσάντες από τη λαϊκή ή κάπόιοι παππούδες που περιμένουν στην ουρά έξω από το ΙΚΑ ή τη ΔΕΗ....

Κι όμως πολλές από αυτές τις ανούσιες φιγούρες που έχουν μείνει εδώ και καιρό γυμνοί από κάθε καμουφλάζ έχουν ακόμα το θράσος να κρίνουν τους μπλόγκερ, τους χρήστες τους διαδικτύου γενικότερα, αδυνατώντας να καταλάβουν πως μια κωλοσελίδα κάποιου ανώνυμου καταφέρνει να έχει καλύτερη ακροαματικότητα από ότι ένα δελτίο που κοστίζει πανάκριβα και ώρες ατέλειωου σχεδιασμού για να μοιάσει με ενημέρωση. Λυσομανούν οι ξεπεσμένοι αριστοκράτες της ενημέρωσης απέναντι στη πλέμπα του διαδικτύου.

Κι όλη η μάχη τον επόμενο καιρό θα παιχτεί εκεί. Το παλεύουν. Θέλουν να κλείσουν τα διαδικτυακά "μπουρδέλα" αντι-πληροφόρησης. Πρέπει να βρεθεί τρόπος να λογοκριθούν οι αναρτήσεις της οργής. Να περιοριστεί ο ρόλος του πολίτη σε μια οργισμένη μούτζα που προκαλεί γελάκια και είναι κατανοητή και συμπαθής προς τα τηλεοπτικά παράθυρα.

Δεν αμφιβάλλω πως θα το καταφέρουν κάπόια στιγμή να περάσει κάποιος τρομονόμος για το διαδίκτυο. Ομως η ζημιά έχει γίνει. Ακόμα κι οι γριούλες στα απομακρυσμένα χωιά έχουν μάθει πλέον να αποκωδικοποιούν τα μηνύματα της προπαγάνδας. Γιατί εκείνη η μούτζα στο δρόμο αξιότιμοι διαμορφωτές των συνειδήσεων δεν το έχετε προσέξει αλλά είναι στραμμένη και προς τη κάμερα.


Ναι κάποια στιγμή οι φωνές διαμαρτυρίας θα σκεπαστούν με κάποιο τρόπο. Αλλά η ζημιά έχει ήδη γίνει. Ολα αυτά τα χρόνια της μαζικής ύπνωσης, είναι γεγονός πως η πλειοψηφία των πολιτών ξέπεσε. Κατάντησε να μοιάζει με ένα αποδέκτη φάντασμα των διαφημιστικών σποτ. Μια γραφική φιγούρα από το Τρούμαν σόου που οι ειδήμονες μελετούσαν και σχεδίαζαν τις επόμενες κινήσεις του. Ομως κάποια στιγμή αυτό το δύστυχο κατασκεύασμα των ΜΜΕ και της εκάστοτε κυβερνητικής προπαγάνδας ίσως κατάφερε να αντιληφθεί τι συμβαίνει μόλις του πήραν το ασφαλές χαλί της καλοπέρασης κάτω από τα πόδια. Μπορεί να μην έχει τρόπο ακόμα να φτάσει στην άκρη της θάλασσας αλλά έχει αρχίσει να αντιλαμβάνεται πως κάπου εκεί στο τέλος του ορίζοντα ίσως υπάρχει πόρτα εξόδου. Κι εκεί τη πατήσατε.

TV & κατάθλιψη

TV & κατάθλιψη

Η κατάθλιψη και η τηλεόραση φαίνεται να πηγαίνουν παρέα στις μεγαλύτερες ηλικίες και δη στις γυναίκες. Ενας καλός τρόπος για να αποφύγεις την πρώτη είναι να πατήσεις το off στην δεύτερη. Σύμφωνα με αμερικανική έρευνα, όσες γυναίκες γυμνάζονται τακτικά και παρακολουθούν λίγες ώρες τηλεόραση έχουν λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν κατάθλιψη.
Στη έρευνα συμμετείχαν χιλιάδες γυναίκες και όπως προκύπτει η σωματική δραστηριότητα στο ημερήσιο πρόγραμμα περιορίζει τις ώρες παραμονής στον καναπέ και την παρακολούθηση τηλεόρασης, άρα μειώνει και τον κίνδυνο να εμφανιστεί κατάθλιψη.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας που δημοσιεύτηκαν στην Αμερικανική Επιθεώρηση Επιδημιολογίας, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες που δήλωσαν ότι ασκούνταν περισσότερο στο πρόσφατο παρελθόν είχαν περίπου 20% μικρότερες πιθανότητες να πάθουν κατάθλιψη σε σχέση με εκείνες που αθλούνταν σπανίως.

Από την άλλη, όσο περισσότερες ώρες παρακολουθούσαν τηλεόραση την εβδομάδα, τόσο μεγαλύτερο κίνδυνο είχαν να εμφανίσουν κατάθλιψη.
"Τα μεγαλύτερα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας συνδέονται με μικρότερο κίνδυνο κατάθλιψης," σύμφωνα με την συγγραφέα της μελέτης Μισέλ Λούκας από την Σχολή Δημόσιας Υγείας του πανεπιστημίου του Χάρβαρντ στη Βοστώνη.

Οι περισσότερες ώρες σωματικής δραστηριότητας μπορούν να ενισχύσουν την αυτοπεποίθηση και την αίσθηση ελέγχου σε μία γυναίκα, καθώς και το επίπεδο των ενδορφινών στο αίμα της, παρότι η μελέτη δεν κατάφερε να αποδείξει άμεσα ότι η πολύωρη παρακολούθηση τηλεόρασης και η έλλειψη σωματικής άσκησης προκαλούν κατάθλιψη, πρόσθεσε η ίδια.

Στην έρευνα συμμετείχαν σχεδόν 50.000 γυναίκες που κάθε δύο χρόνια συμπλήρωναν ερωτηματολόγια στο πλαίσιο της Αμερικανικής Ερευνας για την Υγεία των Νοσηλευτριών. Η έρευνα αφορούσε τα έτη 1992 έως 2006.

Οι συμμετέχουσες κατέγραψαν το χρόνο που περνούσαν κάθε εβδομάδα παρακολουθώντας τηλεόραση κατά το 1992 και επίσης απάντησαν σε ερωτήσεις για το πόσο συχνά περπατούσαν, έκαναν ποδήλατο, έτρεχαν ή κολουμπούσαν κατά το διάστημα 1992-2000.

Στα ίδια ερωτηματολόγια οι γυναίκες ανέφεραν τυχόν νέα διάγνωση για κλινική κατάθλιψη ή λήψη φαρμάκων για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης.
Στη μελέτη συμμετείχαν γυναίκες που δεν έπασχαν από κατάθλιψη το 1996. Την επόμενη δεκαετία καταγράφηκαν 6.500 νέα κρούσματα κατάθλιψης.

Οι ερευνητές έλαβαν υπόψη τους παράγοντες υγείας και τρόπου ζωής που συνδέονται με την κατάθλιψη, όπως το βάρος, το κάπνισμα και μία σειρά από ασθένειες, καθώς και την έντονη σωματική άσκηση, δηλαδή για μιάμιση ώρα ή παραπάνω καθημερινά, και διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες αυτές είχαν κατά 20% λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν κατάθλιψη από εκείνες που γυμνάζονταν δέκα λεπτά ή λιγότερο την ημέρα.

Οι γυναίκες που παρακολουθούσαν τρεις ώρες ή και περισσότερες τηλεόραση την ημέρα είχαν 13% περισσότερες πιθανότητες να διαγνωστούν με κατάθλιψη σε σχέση με εκείνες που σχεδόν ποτέ δεν έβλεπαν, αλλά η Λούκας εξηγεί ότι εν μέρει τουλάχιστον αυτή η σχέση μπορεί να οφείλεται στο ότι οι γυναίκες παρακολουθούν τηλεόραση τις ώρες που θα μπορούσαν να γυμνάζονται.

Μια άλλη πιθανή εξήγηση που ανέφεραν οι ερευνητές είναι ότι οι γυναίκες μπορεί να έχουν ορισμένα συμπτώματα κατάθλιψης προτού διαγνωστούν, που τις οδηγούν να ασκούνται λιγότερο. Μια επίσημη διάγνωση ενδεχομένως να ακολουθεί αργότερα.
http://www.otenet.gr

ελληνικός ληστρικός μικροκαπιταλισμός

Αυτές τις μέρες, η Ιταλία βρέθηκε στην ίδια φάση που ήμασταν εμείς πριν ενάμιση χρόνο...

Του Φώτη Γεωργελέ

...Τα επιτόκια άρχισαν να φεύγουν προς τα πάνω, το ΔΝΤ έρχεται. Η χώρα αντέδρασε ακαριαία. Η κυβέρνηση παραιτήθηκε, τα κόμματα, που εκεί είναι και 17, επέλεξαν έναν πρώην κοινοτικό επίτροπο, τον Μάριο Μόντι, του ανέθεσαν την πρωθυπουργία και αυτός σχηματίζει μια «κυβέρνηση μάχης» με 12-14 μόνο υπουργούς πρώτης γραμμής για να βγάλει τη χώρα από τη δίνη. Προώθησαν ανάλογες μεταρρυθμίσεις τις οποίες υπερψήφισε όλη η Βουλή με 380 βουλευτές, σε σύνολο 408. Και με την ανοχή των αριστερών συνδικάτων. Όλα αυτά σε μια βδομάδα. Κι όμως, μετά από 17 χρόνια Μπερλουσκόνι δεν είναι και πολύ πιο σοβαροί από μας. Τι είναι αυτό που έκανε την Ιταλία να αντιδράσει αστραπιαία, τι τους έκανε όλους να συνειδητοποιήσουν ότι ζούνε σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης και πρέπει να αντιδράσουν υπεύθυνα και με εθνική συνεννόηση;

Έχουν οικονομία. Την τρίτη μεγαλύτερη της Ευρωζώνης. Ξέρουν πολύ καλά τι έχουν να χάσουν άμα μπουν στην περιπέτεια.

Σε αντίθεση με τους Ιταλούς, το εδώ σύστημα εξουσίας, δηλαδή ο ελληνικός ληστρικός μικροκαπιταλισμός, ξέρει τι έχει να χάσει άμα «γίνουμε Ευρώπη». Για δεκαετίες, το κύριο μέσο πλουτισμού σ’ αυτή τη χώρα ήταν η αφαίμαξη του κοινωνικού συνόλου μέσα από ένα περίπλοκο σύστημα αλληλοεξαρτήσεων, κοινωνικών εκβιασμών και υπεξαίρεσης του δημόσιου πλούτου. Ήδη τα δύο τελευταία χρόνια, καθώς ο ευρωπαϊκός έλεγχος εντείνεται, το σύστημα αρχίζει να μπάζει νερά από παντού. Τράπεζες που χρηματοδοτούν τις επιχειρήσεις των ιδιοκτητών τους με τα λεφτά των καταθετών, μέσα ενημέρωσης τροφοδοτούμενα από κρατικό χρήμα, διαφημιστικές εταιρείες μεσάζοντες στην κυκλοφορία του μαύρου χρήματος, επιχειρήσεις σφραγίδες με μόνα κέρδη τη μη απόδοση φόρων, εισφορών και ΦΠΑ, καταρρέουν καθημερινά. Το παρασιτικό σύστημα αποκρούει τις μεταρρυθμίσεις με κάθε τρόπο, έχοντας ως plan B την έξοδο από το ευρώ και την επιστροφή στην υποτιμημένη δραχμή. Μια κατάρρευση της χώρας θα άφηνε άθικτους όλους τους μηχανισμούς της διαφθοράς.

Οι θεσμικές συμμορίες παίζουν το τελευταίο τους χαρτί. Μαφίες σκουπιδιών, συμμορίες λαθρεμπορίου καυσίμων με λευκά κολάρα, καταπατητές δημόσιας γης και βιομηχανία αυθαιρέτων, συνδικαλιστές που απομυζούν τις ΔΕΚΟ, διακινητές του μαύρου χρήματος, νταλαβεριτζήδες ανάμεσα στα κρατικά, κομματικά και επιχειρηματικά λόμπι, οργανωμένες ομάδες «απορρόφησης» των κοινοτικών κονδυλίων, υπεράριθμοι των κομματικών στρατών που στελεχώνουν χιλιάδες άχρηστους φορείς δημιουργημένους ακριβώς γι’ αυτό, κρατικοδίαιτη επιχειρηματικότητα της μίζας και της φοροδιαφυγής, μέσα ενημέρωσης του εκβιασμού, της διαπλοκής και της κρατικής επιδότησης, τρωκτικά των δημόσιων ταμείων, κόμματα που πουλάνε προστασία σε επιχειρήσεις, συντεχνίες που ελέγχουν κλάδους ολόκληρους της οικονομίας και μπαίνουν φραγμός στην απελευθέρωση των αγορών, συμμορίες των νοσοκομειακών αποθηκών, παρασιτικά δημοσιοϋπαλληλικά στρώματα που πλουτίζουν «πουλώντας» τις υπηρεσίες του δημοσίου με αντίτιμο φακελάκια, γρηγορόσημα, φορολογικές περαιώσεις. Μια γκρίζα Ελλάδα που προτιμάει τη δραχμή, γιατί η «κανονικότητα» της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν την περιλαμβάνει.

Το χρήμα της προηγούμενης περιόδου, με χρεοκοπημένες τις επιχειρήσεις του και τις καταθέσεις στην Ελβετία, ποντάρει στην πτώχευση για να αγοράσει μισοτιμής την Ελλάδα. Ο παρασιτισμός δεν έχει να φοβηθεί τίποτα, ο Χολαργός θα τυπώνει δραχμές, το πελατειακό κράτος θα επιβιώνει σαν να μην άλλαξε τίποτα και ο πληθυσμός της χώρας θα πρέπει να ζήσει με 200 ευρώ, καθώς οι υποτιμήσεις και ο πληθωρισμός θα οδηγούν σε τριτοκοσμικές καταστάσεις.

Οι πολιτικές και οικονομικές δυνάμεις της δραχμής, πάντα μεταμφιεσμένες σε πατριώτες, επαναστάτες, αδιάλλακτους φίλους του λαού, με συμμάχους τους άφθονους «χρήσιμους ηλίθιους» του δημόσιου διαλόγου που πετάνε τις κορόνες της τσάμπα μαγκιάς, «ας καούν όλα, ας χρεοκοπήσουμε μια ώρα αρχύτερα», με δυνάμεις κρούσης που καίνε εφορίες, τελωνεία, δημαρχεία, για να χαθούν τα αρχεία, βάζουν βόμβες στα σπίτια των ελεγκτών οικονομικού εγκλήματος, με βολικούς «φανατικούς» που προπηλακίζουν κάθε αντίθετη φωνή στοχοποιώντας την ως «εχθρό του λαού», φτιάχνουν το κλίμα το κατάλληλο που θα οδηγήσει στην αυτοκτονία. Σε μια δημόσια ζωή χωρίς διάλογο, χωρίς επιχειρήματα, με κραυγές για κρεμάλες και κατηγορίες για προδότες, όπου κανένας κανονικός άνθρωπος δεν θα συμμετέχει. Παρά μόνο τα οργανωμένα λόμπι με τις ομάδες κρούσης και το μαύρο χρήμα.

Η τελευταία βδομάδα έδειξε ότι η ελληνική κοινωνία, ακριβώς 12, ούτε καν στο παραπέντε, συνειδητοποίησε ποιο είναι το πραγματικό δίλημμα αυτής της περιόδου. Η στάση της, η απέχθεια και η αντίδρασή της μέσω των κοινωνικών δικτύων, γελοιοποίησε όλες τις προσπάθειες των κομματικών μηχανισμών να βρουν μια ψευδεπίγραφη λύση για να κοροϊδέψουν ακόμα μια φορά τους Ευρωπαίους και να διατηρήσουν την ακινησία. Η αποδοχή του νέου πρωθυπουργού, ενός ανθρώπου που ούτε ξέρουν καλά καλά, δείχνει ότι οι πολίτες αντιλαμβάνονται την ανάγκη ηρεμίας, υπευθυνότητας και συνεργασίας. Ο Λουκάς Παπαδήμος στην πρώτη του ομιλία ικανοποίησε αυτή την ανάγκη. Είπε απλώς τα γεγονότα, χωρίς κομματικούς υπολογισμούς. Έχουμε αυτά τα προβλήματα, είναι δύσκολα, μπορούμε να τα καταφέρουμε, αρκεί να κάνουμε αυτά που πρέπει. Και θα τα κάνουμε όχι γιατί μας τα επιβάλλουν, αλλά για τη δική μας ευημερία. Ήταν η πρώτη φορά που κάποιος είπε ότι είναι προς το συμφέρον μας οι μεταρρυθμίσεις. Μέχρι τώρα, ακόμα και αυτοί που υποτίθεται ότι τις προωθούσαν, ζητούσαν συγνώμη, έκλαιγε η ψυχή τους, ήταν εκτός των σοσιαλιστικών τους πιστεύω, τα έκαναν γιατί μας τα επέβαλλαν οι δανειστές μας. Αλλιώς δηλαδή, αν μας δάνειζαν ακόμα, θα μέναμε σ’ αυτό το υπέροχο κράτος που είχαμε μέχρι το 2009.

Τα κόμματα μιλάνε ακόμα στους πελάτες τους, όχι στην κοινωνία. Η υπόλοιπη κοινωνία ξέρει ότι πρέπει όλα να αλλάξουν. Ακόμα και πριν τη χρεοκοπία του 2009, ανυποψίαστη για δάνεια, επιτόκια, ελλείμματα και χρέη, η κοινή γνώμη σε κάθε έρευνα εξέφραζε τη δυσαρέσκεια, την κούραση, το θυμό της για ένα σύστημα που καταφανώς είχε χρεοκοπήσει ηθικά και κοινωνικά πριν από την οικονομική χρεοκοπία.
Η ελληνική κοινωνία, ακόμα και μετά από αυτά τα δύο οδυνηρά χρόνια, έχει ακόμα δυνάμεις για να περιμένει, να υποστηρίζει μια προσπάθεια αποφυγής της καταστροφικής πτώχευσης, της επιστροφής στη δραχμή. Η μπάλα τώρα είναι στο πολιτικό σύστημα. Οι διεργασίες στα κόμματα μόλις έχουν ξεκινήσει. Η αντίδραση των βουλευτών όλων των κομμάτων στις κατώτερες των περιστάσεων αποφάσεις των κομματικών ηγεσιών, αντίδραση που στην ουσία τις ανέτρεψε, δείχνει ότι το παιχνίδι έχει ανοίξει. Αρκεί η μεταβατική αυτή κυβέρνηση Παπαδήμου να καταφέρει να κερδίσει όσο χρόνο χρειάζεται για να ωριμάσει το πολιτικό σύστημα, αλλά και η ίδια η κοινωνία.

Πηγη: ATHENS VOICE

Εδώ Πολυτεχνείο

Εδώ Πολυτεχνείο.

Εδώ Πολυτεχνείο

Παραφουσκωμένοι σκατόσακοι, φραγκομπουκωμένοι εισοδηματίες, αυτοί που γελάνε πρόστυχα στα μούτρα μας από τα πειρατικά κανάλια των εργολάβων που μπάζωσαν το μνήμη μας με μεσημεριανάδικα και τσοντοπαράθυρα.  Ναι αυτοί είναι εδώ.

Εδώ Πολυτεχνείο

Κλασομπανιέρες, “αυτοεξόριστοι”, αντιστασιακοί των σαλονιών, διασπαταλιστές πατρικών περιουσιών, αυτοί που αγόρασαν τα ρούχα των νεκρών και μεταμφιέστηκαν σε οσιομάρτυρες στο παρδαλό καρναβάλι των εδράνων. Ναι αυτοί είναι εδώ.

Εδώ Πολυτεχνείο

Κλωνοποιημένοι οσφυοκάμπτες, αναρριχητικά παράσιτα που φύτρωσαν στην κοπριά της μεταπολίτευσης, αυτοί που τυλίχτηκαν στο σκουριασμένο κουφάρι του τανκ και ανέβηκαν αθόρυβα στον ιστό της κομματικής σημαίας. Ναι αυτοί είναι εδώ.

Εδώ Πολυτεχνείο

Ελεεινοί τυχοδιώκτες, αυτοί που έλιωσαν την αιματοβαμμένη πύλη και χύτευσαν με αυτή, στα μέτρα τους, τα αστραφτερά κουστούμια της εξουσίας, αυτοί που υφάνανε τις γραβάτες τους από τις γάζες των βασανισμένων παιδιών. Ναι αυτοί είναι εδώ.

Εδώ Πολυτεχνείο

Άεργοι τεμπέλιδες, ανεπαρκείς αγύρτες, αυτοί που εξαργύρωσαν τα υπεξαιρεμένα παράσημα των ανώνυμων αγωνιστών στα πολιτικά ενεχυροδανειστήρια, αυτοί που έγιναν πρίγκιπες της παράκτιας εταιρικής ασυλίας, αυτοί που έκαναν το αίμα μας νερό και γέμισαν τις αυθαίρετες πισίνες τους. Ναι αυτοί είναι εδώ.

Εδώ Πολυτεχνείο

Πράκτορες και ξεπουλημένοι ρουφιάνοι, φερέφωνα των αγορών, υπαλληλίσκοι των τραπεζών, μαυραγορίτες της “δημοκρατίας”, αυτοί που απαλλοτρίωσαν ιδέες, έκαψαν γη, έσπειραν mall και έκαναν το πικρό ψωμί μας ακριβό πατεσπάνι τους. Ναι αυτοί είναι εδώ.

Εδώ Πολυτεχνείο

Λιγούρηδες μιζαδόροι, γριές πουτάνες της τεχνοκρατίας, αριθμολάγνοι λογιστές της μιζέριας, πολυσπουδαγμένοι αμόρφωτοι της θεωρίας, αυτοί που αυτοχρίστηκαν σοφοί και  έκαναν την παιδεία προϊόν πολυτελείας και τη μιζέρια δωρεάν παροχή. Ναι αυτοί είναι εδώ.

Εδώ Πολυτεχνείο

Χουντόσποροι, πνευματικά καθυστερημένοι ρατσιστές, ανέραστοι πατριδολόγοι, θρασύδειλα κουτσαβάκια με προσωπικές φρουρές και φουσκωτούς ακόλουθους, λιγδωμένοι τρόφιμοι του κυνοβουλίου, ψευτοοικολόγοι της βαθιάς τσέπης, αυτοί που έβαλαν την ελευθερία στο κρεβάτι του Προκρούστη και την προσάρμοσαν στο αμελητέο ανάστημά τους. Ναι αυτοί είναι εδώ.

Εδώ Πολυτεχνείο

Έμποροι των ανθρωπίνων ελπίδων, τυμβωρύχοι, χασάπηδες, επαγγελματίες ανάλγητοι ανατόμοι, αυτοί που ξεσπλαχνίσαν ότι απέμεινε από το όνειρο, αυτοί που συνεχίζουν να κόβουν βαθιά χωρίς αναισθητικό, αυτοί που θα ξεπουλήσουν ότι απέμεινε, αυτοί που θα ταριχεύσουν στο τέλος το πτώμα και θα το κάνουν θυρεό σε κάποιο νέο κόμμα. Ναι αυτοί είναι εδώ.

Εδώ Πολυτεχνείο.

Εσύ δεν είσαι πουθενά.

Εδώ νεκροτομείο, είσαι νεκρός. Αιτία θανάτου : υπερβολική δόση απάθειας …

Το Wörgl (Βεργκλ) ήταν μια μικρή πόλη 4.500 κατοίκων στην Αυστρία όπου διεξήχθη ένα καινοτόμο οικονομικό πείραμα το 1932.

Μια σημαντική, αλλά θαμμένη ιστορία, από την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης – Διαδώστε την!

Τα (επίσημα) οικονομικά είναι αυτή τη στιγμή η περισσότερο απ-ανθρωποποιημένη και α-νόητη κοινωνική επιστήμη. Και το δεύτερο εξαρτάται αναλογικά και πλήρως από το πρώτο. Όσο πιο μαθηματικοποιημένα και εξ αυτού απάνθρωπα είναι τα οικονομικά, τόσο πιο πολύ ανόητα γίνονται. Αυτό βασικά συμβαίνει γιατί η προσπάθεια μαθηματικοποίησης του κόσμου φτωχαίνει την προσπάθεια κατανόησης του, αφού οι μεταβλητές είναι άπειρες και εκείνοι που εγκαταλείπονται σε κάποιες απ’ αυτές (απειροελάχιστες αναγκαστικά),  σύντομα χάνουν την ικανότητα μιας περισσότερο εποπτικής ματιάς, που αναγκαστικά είναι μη μαθηματική.

Δείτε τώρα κάτι με τον νέο πρωθυπουργό: Οι περισσότερες σπουδές του Λουκά Παπαδήμου είναι στη Φυσική και μετά με διδακτορικό στην Ηλεκτρολογική Μηχανική. Μόνο μετά απ’ αυτά ασχολήθηκε με τα οικονομικά και βεβαίως με τα οικονομετρικά μοντέλα που θέλουν πολλά μαθηματικά.

Δεν έχω να πω κάτι περισσότερο για τις εξισώσεις που νομίζω ευδιάκριτα υπάρχουν στις παραπάνω δύο παραγράφους. Μόνο αυτό: Όποιος γνωρίσει από κοντά οικονομολόγους του στυλ Παπαδήμου, καταλαβαίνει πόσο πολύ είναι στην κοσμάρα τους, όπου κυριαρχούν οι αριθμοί σε βάρος των ανθρώπων. Και σύντομα θα σταματήσει οποιαδήποτε προσπάθεια συνεννόησης μαζί τους. Έχω την εντύπωση ότι η σκέψη τους έχει καταστραφεί και κανονικά αξίζουν ασύλου. Π.χ. το άσυλο του τρόμου με τους έγκλειστους οικονομολόγους.

Είμαι σίγουρος ότι ο Παπαδήμος αγνοεί ιστορίες σαν την παρακάτω και αν κάποιος αναλάμβανε να του την διηγηθεί, στην καλύτερη περίπτωση θα τον άφηνε βαθιά αμήχανο…

Η ιστορία τώρα:

Μια μεγάλη απόφαση

Το Wörgl (Βεργκλ) ήταν μια μικρή πόλη 4.500 κατοίκων στην Αυστρία όπου διεξήχθη ένα καινοτόμο οικονομικό πείραμα το 1932. Ήδη η Ευρώπη είχε χτυπηθεί από το κραχ του 1929, και το 1931 που εκλέχτηκε Δήμαρχος ο Michael Untergüggenberger (Μίκαελ Ούντεργκέγκενμπέργκερ) ήδη είχε έλθει η ύφεση με 30% ανεργία, και 10% άπορους. Ο νέος Δήμαρχος προερχόταν από φτωχή αγροτική οικογένεια, ο ίδιος κατόρθωσε να μορφωθεί μόνος του και να γίνει μηχανικός στους σιδηροδρόμους. Αν και ο ίδιος δεν ήταν μαρξιστής, είχε συνδικαλιστική δράση και υποστήριζε τα συμφέροντα των εργαζομένων ενάντια των πλουσίων επενδυτών του σιδηροδρόμου, πράγμα που το πλήρωσε με την μη προσωπική του άνοδο στην ανώτερη ιεραρχία των σιδηροδρομικών υπαλλήλων. Ήταν ένας άνθρωπος ανοιχτόμυαλος, πρακτικός, εργατικός, δραστήριος που κέρδισε την καρδιά των συμπολιτών του, οι οποίοι τον εμπιστεύτηκαν στη θέση του Δημάρχου, γνωρίζοντας ότι δεν θα τους προδώσει.

Μίκαελ Ούντεργκέγκενμπέργκερ

Ο νέος δήμαρχος είχε έναν μακρύ κατάλογο έργων που ήθελε να εκτελέσει. Έργα απολύτως απαραίτητα όπως η ύδρευση της πόλης, η ασφαλτόστρωση των δρόμων, ο οδικός φωτισμός και η φύτευση δέντρων κατά μήκος των οδών. Αλλά τα δημοτικά ταμεία ήταν σχεδόν άδεια, και οι δημότες ήταν ήδη σε δεινή οικονομική κατάσταση, αντιμετωπίζοντας αρκετοί από αυτούς πρόβλημα επιβίωσης. Ο Δήμαρχος καταλάβαινε ότι μία αύξηση της φορολογίας τους, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν τα δημοτικά έργα, θα οδηγούσε σε περαιτέρω φτώχεια και ύφεση.

   

Ο Δήμαρχος όμως είχε μελετήσει το βιβλίο «Η Φυσική Τάξη», (: μάλλον, “H Φυσική Οικονομική Τάξη”), του οικονομολόγου Silvio Gesell (Σύλβιο Γκέσελ). Ο οποίος πίστευε ότι η αργή κυκλοφορία του χρήματος είναι η κύρια αιτία για την παραπαίουσα οικονομία. Το χρήμα ως μέσο συναλλαγής ολοένα εξαφανίζεται από τα χέρια των εργατών – παραγωγών και μαζεύεται στα χέρια των λίγων που το συσσωρεύουν, εκμεταλλεύονται τους τόκους, και δεν το επιστρέφουν πίσω στην αγορά. Κατ΄ αυτόν δηλαδή, όσο περισσότερο χρήμα είχαν περισσότεροι άνθρωποι, οι οποίοι το κυκλοφορούν συνεχώς, τότε η Κοινωνία θα έχει υγιή ανάπτυξη και ευημερία.

Ο Δήμαρχος βάζοντας σε εφαρμογή την παραπάνω θεωρία, ξεκίνησε το πρόγραμμα των Δημοτικών του έργων, δίνοντας δουλειά σε πολλούς εργαζόμενους και εργολάβους, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι η πληρωμή τους θα γινόταν με σελίνια (το νόμισμα της Αυστρίας) όχι εκτυπωμένα από την Εθνική Τράπεζα της, αλλά από τον Δήμο του Wörgl. Όντως εκτυπώθηκαν και τέθηκαν σε κυκλοφορία 32.000 σελίνια ως “Γραμμάτια Πιστοποίησης Εργασίας”, κάτι σαν ένα δωρεάν χρήμα, διότι δεν είχαν αντίκρισμα σε χρυσό, απλά αναγνώριζαν την παροχή έργου προς την Κοινότητα. Κόπηκαν χαρτονομίσματα ονομαστικής αξίας στα 1, 5 και 10 σελίνια.

Τα χρήματα του Wörgl

Στις 31 Ιουλίου 1932 δόθηκαν τα πρώτα 1.800 Σελίνια για να πληρωθούν οι μισθοί των εργαζομένων, και η αξία των υλικών που αναλώθηκαν τον πρώτο μήνα στα δημοτικά έργα. Οι άνθρωποι που πήραν αυτά τα νέα σελίνια, μπορούσαν να πληρώσουν τους δημοτικούς τους φόρους, αλλά και να αγοράσουν ψωμί. Ο αρτοποιός παίρνοντας αυτά τα σελίνια μπορούσε να αγοράζει αλεύρι από τον μυλωνά. Ο μυλωνάς αγόραζε σιτάρι από τον γεωργό. Ο γεωργός αγόραζε εργαλεία από τον σιδερά. Ο σιδεράς αγόραζε παπούτσια από τον τσαγκάρη. Ο τσαγκάρης πλήρωνε τον δάσκαλο που έκανε μάθημα στα παιδιά του. Ο δάσκαλος αγόραζε ψωμί στον αρτοποιό. Και ο κύκλος κυκλοφορίας του χρήματος επαναλαμβανότανε συνεχώς και καθημερινά, σε τέτοιο σημείο ώστε ήδη την τρίτη μέρα, ο κύκλος εργασιών ολόκληρης της πόλης να είναι παραπάνω από 10πλάσιος από τα 1.800 σελίνια που δόθηκαν στη κυκλοφορία σε σημείο το να υποπτεύονται κάποιοι ότι κάποια σελίνια είχαν πλαστογραφηθεί. Ο Δήμαρχος όμως είχε εφαρμόσει μία πρόσθετη μέθοδο για να κάνει το χρήμα να αλλάζει συνεχώς χέρια με μεγάλη ταχύτητα:

Τα χρήματα του Wörgl έχαναν το 1% της ονομαστικής τους αξίας κάθε μήνα. Για να αποφευχθεί αυτή η υποτίμηση ο ιδιοκτήτης του γραμματίου το δαπανούσε όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Ειδάλλως, την πρώτη μέρα του επόμενου μήνα, έπρεπε να αγοράσει ένα κουπόνι σαν γραμματόσημο, με αξία το 1% της ονομαστικής αξίας και να το κολλήσει στο χαρτονόμισμα. Υπήρχε δηλαδή μία λειτουργία αντίθετη από τον τοκισμό, που επέτρεπε στο χρήμα να κυκλοφορεί συνεχώς.

Ο Δήμαρχος φυσικά δεν μπορούσε να προσλάβει όλους τους ανέργους της πόλης για τα δημοτικά έργα. Με την αύξηση του κύκλου εργασιών της πόλης όμως, ο αρτοποιός για παράδειγμα δεν προλάβαινε μόνος του να βγάζει τα ψωμιά που του ζητούσαν, υποχρεώθηκε λοιπόν να προσλάβει έναν βοηθό, τον οποίον πλήρωνε με τα σελίνια του Δήμου. Το ίδιο κάνανε και οι υπόλοιποι επαγγελματίες. Οι βοηθοί που προσλήφθηκαν όμως διευρύνανε την αγοραστική δύναμη της πόλης και έτσι οι επαγγελματίες είχαν να αντιμετωπίσουν μία περαιτέρω αύξηση της ζήτησης, σε σημείο που κανένας κάτοικος της πόλης να είναι άνεργος, αλλά αντίθετα να υπάρχουν παντού αγγελίες ζήτησης προσωπικού. Έτσι το σύστημα αρχίζει να αποκτάει μία δυναμική μορφή, και οι άνεργοι από τα γύρω χωριά έρχονται για να δουλέψουν στο Wörgl, επίσης οι παραγωγοί από τα γύρω χωριά που είχαν τα προϊόντα τους απούλητα (διότι μέχρι τώρα κανείς δεν είχε χρήματα για να τα αγοράσει) επιτέλους βρήκαν αγοραστές στο Wörgl, αλλά με τους νέους επισκέπτες διευρύνεται ακόμα περαιτέρω η αγοραστική δύναμη, ενώ ταυτόχρονα αυξάνεται και η παραγωγική δραστηριότητα. Οι ξένοι εργάτες παίρνοντας τα σελίνια του Wörgl, δυνάμωναν και τις δικές τους τοπικές οικονομίες, επεκτείνοντας την ανάπτυξη στα γύρω χωριά, αλλά το ίδιο το Wörgl έβγαινε αλώβητο, από αυτή την έξοδο του χρήματος. Ο Δήμαρχος είχε ένα στρατηγικό πλεονέκτημα: Ήταν αυτός που εκτύπωνε το χρήμα. Δεν ήταν ένας ιδιώτης τραπεζίτης με σκοτεινά συμφέροντα κυριαρχίας από πίσω του, αλλά ένας άνθρωπος στην υπηρεσία των πολιτών.

Η πίσω όψη κάθε γραμματίου περιείχε αυτολεξεί την ακόλουθη συγκινητική δήλωση, κάποια λόγια που φαίνονται σαν να γράφτηκαν σήμερα, και όμως γράφτηκαν το 1932:

«Προς όλους τους ενδιαφερόμενους: Ο αργός ρυθμός που κυκλοφορεί το χρήμα έχει προκαλέσει μια πρωτοφανή ύφεση του εμπορίου και βύθισε εκατομμύρια ανθρώπους σε απόλυτη εξαθλίωση. Από οικονομικής απόψεως, η καταστροφή του κόσμου άρχισε! -Είναι καιρός, με αποφασιστική και έξυπνη δράση, να προσπαθήσουμε να συγκρατήσουμε την πτωτική βουτιά του εμπορίου και έτσι να σωθεί η ανθρωπότητα από αδελφοκτόνους πολέμους, χάος και διάλυση. Οι άνθρωποι ζουν μέσα από την ανταλλαγή υπηρεσιών τους. Η υποτονική κυκλοφορία έχει σταματήσει σε μεγάλο βαθμό αυτή την ανταλλαγή και έτσι ρίχνονται εκατομμύρια άνθρωποι που θέλουν να εργαστούν εκτός εργασίας – Πρέπει, συνεπώς, να αναβιώσουμε αυτή την ανταλλαγή υπηρεσιών και έτσι οι άνεργοι να επιστρέψουν στην παραγωγική τάξη. Αυτός είναι ο στόχος του πιστοποιητικού εργασίας που εκδίδεται από την αγορά της πόλης του Wörgl: Να μειώσει τα βάσανα και το φόβο, να προσφέρει δουλειά και ψωμί».

Η επιτυχία του Wörgl

Σε περίοδο 13 μηνών, ο Δήμαρχος εκτέλεσε όλα τα έργα που είχε σχεδιάσει: Ύδρευση, δρόμοι, φωτισμός. Επίσης κατασκευάστηκαν νέα δημόσια κτίρια, ένας ταμιευτήρας νερού, μία πίστα για σκι, και μια γέφυρα. Επίσης έγιναν αναδασώσεις, γιατί αντιλαμβάνονταν οι άνθρωποι του τότε, που ζούσαν πιο κοντά στη Φύση, το μελλοντικό κέρδος από την ύπαρξη των Δασών.

Σε έξι γειτονικά χωριά επεκτάθηκε το σύστημα με επιτυχία. Ο Γάλλος πρωθυπουργός, Eduard Dalladier, έκανε μια ειδική επίσκεψη για να δει το “θαύμα του Wörgl”. Τον Ιανουάριο του 1933, το νέο οικονομικό σύστημα επεκτείνεται στη γειτονική πόλη της Kirchbühl, και τον Ιούνιο του 1933, ο Δήμαρχος του Wörgl συναντήθηκε με εκπροσώπους από 170 διαφορετικές πόλεις της Αυστρίας που ενδιαφέρονταν για την γενικευμένη εφαρμογή του συστήματος και στις πόλεις τους.

Η παρακάτω έκθεση συντάχθηκε από τον Claude Bourdet, έναν αυτόπτη μάρτυρα Καθηγητή του Πολυτεχνείου της Ζυρίχης:

«Επισκέφθηκα το Wörgl τον Αύγουστο του 1933, ακριβώς ένα χρόνο μετά την έναρξη του πειράματος. Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι τα αποτελέσματα φτάνουν το θαύμα. Οι δρόμοι, περιβόητοι για την άθλια κατάσταση τους, συναγωνίζονται τώρα την ιταλική Autostrade (Ιταλική Εθνική Οδό). Το Συγκρότημα των Δημαρχιακών γραφείων έχει ανακαινιστεί όμορφα ως ένα γοητευτικό σαλέ με ανθισμένες γλαδιόλες. Μια νέα τσιμεντένια γέφυρα φέρει περήφανα την πλάκα: “Χτισμένο με δωρεάν χρήματα το έτος 1933″. Παντού βλέπει κανείς νέους φανοστάτες στους δρόμους, καθώς και ένα δρόμο με το όνομά του Silvio Gesell. Οι εργαζόμενοι στα πολλά εργοτάξια είναι όλοι ένθερμοι υποστηρικτές του συστήματος του δωρεάν χρήματος. Στα καταστήματα τα γραμμάτια είναι αποδεκτά παντού, παράλληλα με τα επίσημα χρήματα. Οι τιμές δεν έχουν αυξηθεί. Κάποιοι υποστήριξαν ότι το σύστημα που πειραματίστηκε στο Wörgl εμποδίζει την φορολογική ισότητα, γιατί ενεργεί σαν μία μορφή εκμετάλλευσης του φορολογουμένου. Φαίνεται να υπάρχει ένα μικρό λάθος σε αυτό τον τρόπο σκέψης. Ποτέ στο παρελθόν δεν είδε κανείς τους φορολογούμενους να μη διαμαρτύρονται έντονα κατά την αφαίρεση των χρημάτων τους. Στο Wörgl κανείς δεν διαμαρτύρονταν. Αντίθετα, οι φόροι (σε μορφή γραμματίων) καταβάλλονται εκ των προτέρων στον Δήμο. Οι άνθρωποι είναι ενθουσιασμένοι με το πείραμα και διαμαρτύρονται στην Εθνική τους Τράπεζα η οποία αντιτίθεται στην έκδοση των νέων αυτών χαρτονομισμάτων (των τοπικών γραμματίων). Είναι αδύνατο να αποδώσει κανείς τη γενική βελτίωση του Wörgl μόνο στη «νέα μορφή των φόρων». 

Δεν μπορεί κανείς παρά να συμφωνήσει με το Δήμαρχο ότι το νέο νόμισμα εκτελεί τη λειτουργία του πολύ καλύτερα από το παλιό. Αφήνω στους ειδικούς για να διαπιστωθεί αν υπάρχει πληθωρισμός, παρά την κατά 100% κάλυψη των βασικών καταναλωτικών αγαθών. Παρεμπιπτόντως, αυξήσεις των τιμών, το πρώτο σημάδι του πληθωρισμού, δεν εμφανίζονται. Όσον αφορά την οικονομία, μπορούμε να πούμε ότι το νέο νόμισμα ευνοεί την εξοικονόμηση κατά κυριολεξία και όχι την αποθησαύριση του χρήματος. Δεδομένου ότι τα χρήματα χάνουν την αξία τους κρατώντας τα σπίτι, μπορεί κανείς να αποφύγει την υποτίμηση αυτή επενδύοντάς τα σε μία τράπεζα καταθέσεων. Το Wörgl έχει γίνει ένα είδος προσκυνήματος για τους μακρο-οικονομολόγους από διάφορες χώρες. Ο καθένας μπορεί να τους αναγνωρίσει αμέσως, από τις εκφράσεις τους, κατά τη συζήτηση τους στους όμορφους δρόμους του Wörgl, ή ενώ κάθονται στα τραπέζια των εστιατορίων. Ο πληθυσμός του Wörgl με χαρά, περήφανος για τη φήμη τους, τους καλωσορίζει θερμά.»

Το τέλος

Η Κεντρική Τράπεζα της Αυστρίας πανικοβλήθηκε, στο ενδεχόμενο το πείραμα του Wörgl να επεκταθεί σε όλη την Αυστρία και αποφάσισε να διεκδικήσει τα μονοπωλιακά δικαιώματα της, απαγορεύοντας δωρεάν νομίσματα. Η υπόθεση έφτασε ενώπιον του Αυστριακού Ανώτατου Δικαστηρίου, το οποίο επικύρωσε το μονοπωλιακό δικαίωμα της Κεντρικής Τράπεζας για την έκδοση νομίσματος. Και έγινε ποινικό αδίκημα η έκδοση “νομίσματος έκτακτης ανάγκης”, (: για ποιον λόγο, άραγε; Πού στήριξαν την απόφασή τους;). Το Wörgl γρήγορα επανήλθε στην ανεργία του 30%. Κοινωνική αναταραχή εξαπλώθηκε γρήγορα σε όλη την Αυστρία, διότι οι απλοί άνθρωποι δεν καταλαβαίνανε γιατί η Κυβέρνησή τους και η Δικαιοσύνη, που υποτίθεται ότι εξυπηρετούν τα συμφέροντα των πολιτών, δεν τους αφήνει να εξασκούν τη δοκιμασμένη λύση που βρήκανε στην αντιμετώπιση της ύφεσης, αλλά τους επιβάλει τα δικά της μέτρα που αποδεδειγμένα όπως και πριν τους ξαναβύθισε στη φτώχεια και την ανέχεια. Το 1938 ο Χίτλερ προχώρησε στην προσάρτηση της Αυστρίας (χωρίς να βρει την παραμικρή πολεμική αντίσταση) με έναν από τους λόγους για αυτό, το ότι πολλοί άνθρωποι τον είδαν ως τον οικονομικό και πολιτικό σωτήρα τους. Ακολούθησε ο Πόλεμος, και το πείραμα του Wörgl έμεινε στην Ιστορία

Θα προλάβουν οι αστοί και η χούντα Παπαδήμου;

Του Σπύρου Μαρκέτου

Η «δομική προσαρμογή» στις ανάγκες του καπιταλισμού συναντούσε πάντα αντιδράσεις.

Ενα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της αστικής μας τάξης, μια από τις λιγότερο θελκτικές ιστορικές της ιδιαιτερότητες, είναι η ακραία βιαιότητα με την οποία συμπεριφέρεται στον λαό όταν βλέπει να θίγονται τα συμφέροντά της. Η ωμότητα των αρχόντων του Μνημόνιου έχει ιστορικό βάθος, αλλά ελάχιστα ανάλογα στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Όχι πως ήταν πιο μαλακοί οι αστοί της Γαλλίας, της Αγγλίας ή της Ολλανδίας. Εκμεταλλεύονταν τις αποικιακές τους αυτοκρατορίες με τρόπους παρόμοιους με κείνους που χρησιμοποιούν οι έλληνες αστοί στην Ελλάδα, περιστασιακά και με ακόμη χειρότερους. Αλλά στο εσωτερικό των χωρών τους ανέπτυξαν, κάτω από την πίεση της ταξικής πάλης, πολιτικές κουλτούρες που αξιολογούσαν θετικά τη συνεννόηση και την όχι ισότιμη αλλά πάντως υπαρκτή μοιρασιά βαρών και ωφελημάτων. Αποτέλεσμα, η ανάπτυξη της ιστορικής σοσιαλδημοκρατίας, που επαγγελλόταν τον ταξικό συμβιβασμό.

Στην Ελλάδα δεν είχαμε τίποτε τέτοιο. Πριν από τους Βαλκανικούς Πολέμους η συμμετοχή της χώρας στη Λατινική Ένωση, κάτι σαν το ευρώ εκείνης της εποχής, που επιστέφθηκε από τον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο, τσάκισε τις ορεινές κοινότητες και προκάλεσε τρομερά κύματα αποδημίας. Εκείνο τον καιρό ο καπιταλισμός άφηνε ακόμη γεωγραφικές διεξόδους, αλλά η στρόφιγγα της μετανάστευσης έκλεισε τον Μεσοπόλεμο, όταν οι ΗΠΑ επέβαλαν αυστηρές ποσοστώσεις. Τότε η μαζική κινητοποίηση στην ύπαιθρο έσπασε τις τεράστιες αντιστάσεις που πρόβαλλαν οι αστοί στην αγροτική μεταρρύθμιση, και η διανομή των μεγάλων κτημάτων τελικά κρίθηκε αναγκαία προκειμένου ν’ αποφευχθεί μια νέα επανάσταση. Ωστόσο οι φτωχοί των πόλεων αφέθηκαν στη μοίρα τους, και συνολικά το βιοτικό τους επίπεδο ελάχιστα βελτιώθηκε τις δεκαετίες του 1920 και του 1930. Φυσικά αυτό απαιτούσε άγρια καταστολή, αλλά οι αστοί μας δεν δίστασαν. Μόνον επαίνους είχαν, όλοι σχεδόν, για το καθεστώς του Μουσσολίνι.

Τη δεκαετία του 1940 οι έλληνες αστοί συνεργάστηκαν αρμονικά με ιταλούς φασίστες και γερμανούς ναζί, ενώ το στρατόπεδό τους ενισχύθηκε από κύματα νεόπλουτων –μαυραγορίτες, τυχοδιώκτες στρατιωτικούς, παρατρεχάμενους των κατακτητών και, σε μέρη όπως η Θεσσαλονίκη ή η Κέρκυρα, άρπαγες των εβραϊκών περιουσιών. Όλοι αυτοί δεν είχαν αυταπάτες για τα μέσα που έπρεπε να χρησιμοποιήσουν αν ήθελαν να διατηρήσουν τον πλούτο τους. Εξαπέλυσαν τα Τάγματα Ασφαλείας, τη Λευκή Τρομοκρατία και τον Εμφύλιο. Κέρδισαν χάρη στην πλουσιοπάροχη στήριξη Αμερικανών και Βρετανών, που ήθελαν τη στρατηγικά τοποθετημένη χώρα μας προπύργιό τους στον Ψυχρό Πόλεμο. Κέρδισαν επίσης επειδή ήξεραν τι ήθελαν και το επιδίωξαν προσηλωμένα, ενώ η ηγεσία της Αριστεράς ταλαντευόταν ανάμεσα σε στρατηγικές άλλοτε ρήξης και άλλοτε συμβιβασμού. Τελικά ο λαός της Αριστεράς πλήρωσε πανάκριβα τη χαμηλή ποιότητα της ηγεσίας του. Η Ελλάδα έγινε η μόνη χώρα της Ευρώπης όπου οι συνεργάτες του ναζισμού συνέχισαν να πρωταγωνιστούν στο πλέγμα εξουσίας.

Αφού πρώτα κατέστρεψε τη χώρα, ο καπιταλισμός την ανοικοδόμησε, όπως και όλο τον άλλο κόσμο που είχε σύρει στον πόλεμο μετά την κρίση του 1929. Η λεγόμενη ανάπτυξη κράτησε καμιά τριανταριά χρόνια, αλλά στις χώρες του καπιταλιστικού κέντρου, στις οποίες εντάχθηκε και η δική μας, συνεχίστηκε για άλλα τόσα – με δανεικά. Απεναντίας οι περισσότερες χώρες της περιφέρειας ένιωσαν από πολύ νωρίτερα, από τη δεκαετία του 1980, τι σημαίνει να ζεις μέσα σ’ ένα εκμεταλλευτικό σύστημα που έχει ριχτεί σε κρίση. Οι άγριες διαδικασίες δήωσης και αρπαγής που ο Μαρξ ονόμασε πρωταρχική συσσώρευση δεν σταμάτησαν ποτέ σ’ αυτές τις χώρες, από την ένταξή τους στην τροχιά του καπιταλισμού ως σήμερα.

Δομική προσαρμογή – σε τι;

Η μέθοδος με την οποία εμπεδώθηκαν εκεί οι καπιταλιστικές σχέσεις εκμετάλλευσης ονομάστηκε ευφημιστικά δομική προσαρμογή, πρόσχημα για την επιβολή της ήταν συνήθως το δημόσιο χρέος, και η βίαιη καθυπόταξη του λαού ενορχηστρωνόταν κυρίως από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Από την άλλη μεριά, στις ανατολικοευρωπαϊκές χώρες που πήραν τον ίδιο δρόμο τη δεκαετία του 1990 ήταν η Ευρωπαϊκή Ένωση εκείνη που χορογράφησε τις πολιτικές και οικονομικές διαδικασίες υποτελούς ενσωμάτωσης. Οι λαοί των χωρών αυτών έκτοτε δεν έχουν ξανασταθεί στα πόδια τους.

Όπως εξηγούν πειστικά ο Ιμμάνουελ Βαλλερστάιν και ο Ντέηβιντ Χάρβεϋ, κάθε καπιταλιστική κρίση συνεπάγεται και μετατόπιση του συστημικού κέντρου βάρους, του κεντρικού πόλου συσσώρευσης κεφαλαίου. Κάποιες χώρες ανεβαίνουν, άλλες βυθίζονται στη φτώχεια· όχι προσωρινά, αλλά μόνιμα. Καθώς προχωρά ο σημερινός κύκλος καπιταλιστικής συσσώρευσης διαφαίνεται ότι, αν δεν τον διακόψει μια διόλου απίθανη επανάσταση των λαών, γεωγραφικός πόλος της θα είναι η νοτιοανατολική Ασία και κατεξοχήν η Κίνα, ενώ άλλοτε εύπορες χώρες υποβαθμίζονται, όπως συνέβη πολλές φορές στην ιστορία.

Βλέποντας την τερματική κρίση του συστήματος ν’ αλώνει, τη μια μετά την άλλη, χώρες που ως πρόσφατα έμοιαζαν ασφαλείς, οι καπιταλιστικές ελίτ βρίσκουν λύσεις απελπισίας. Στην Ισλανδία η μαζική κινητοποίηση ανάγκασε το πλέγμα εξουσίας να δεχτεί στάση πληρωμών στους τραπεζίτες και μια συνταγματική αναθεώρηση η οποία περιορίζει ουσιαστικά τα προνόμιά του. Αντίθετα, σε χώρες όπως η δική μας, οι ελίτ, έχοντας βάρβαρες παραδόσεις κι ενισχυμένες και από τις ομογάλακτές τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν δείχνουν διάθεση να υποχωρήσουν. Δραπετεύοντας προς τα εμπρός, και θέλοντας ν’ ανοίξουν έναν νέο κύκλο συσσώρευσης, προωθούν το σενάριο της δομικής προσαρμογής, το οποίο ωστόσο δεν έχει προηγουμένως δοκιμαστεί σε χώρες του καπιταλιστικού πυρήνα. Πορεία ριψοκίνδυνη, σε νερά αχαρτογράφητα.

Βασικό τους πρόβλημα είναι να βρουν τα πολιτικά μέσα που θα επιβάλουν αυτήν τη δομική προσαρμογή (προσαρμογή σε τι; μα φυσικά, στις εκμεταλλευτικές δομές του καπιταλιστικού κοσμοσυστήματος). Η σχετική βιβλιογραφία αφορά παραδείγματα πολύ διαφορετικά από το δικό μας, κυρίως φτωχές και αδύναμες χώρες. Τους άξονες της συζήτησης ορίζουν οι μελέτες, στηριγμένες σε συγκριτική εμπειρική έρευνα, ενός στελέχους του ΟΟΣΑ (Christian Morrisson, Adjustment and Equity, Policy Brief No. 1, OECD 1992· και του ίδιου, The Political Feasibility of Adjustment, Policy Brief No. 13, OECD 1996, διαθέσιμες και οι δυο στο διαδίκτυο).

Αποφεύγεται η κοινωνική αναταραχή;

Το ερώτημα που θέτει ο Μόρρισσον είναι, πώς αποφεύγεις την κοινωνική αναταραχή όταν επιβάλλεις καθεστώς δομικής προσαρμογής; Χωρίς να δίνει καμιά πραγματική απάντηση, προτείνει κάποιες συνταγές ελαχιστοποίησης των αντιδράσεων, τις οποίες προσπαθούν φιλότιμα να εφαρμόσουν και οι δικοί μας ιθύνοντες. Αναγνωρίζει καθαρά πως η κοινωνική αντίσταση μπορεί να νικήσει: «Κάθε προσπάθεια δομικής προσαρμογής είναι ριψοκίνδυνη [...] η κυβέρνηση που την επιχειρεί πάντοτε πολεμά από θέση αδυναμίας» (σ. 20, της δεύτερης μελέτης). Συγκεκριμένα, «όταν πιέστηκαν από απεργίες, διαδηλώσεις ή ακόμη και ταραχές, αρκετές κυβερνήσεις αναγκάστηκαν να διακόψουν ή να περικόψουν εξαιρετικά τα προγράμματά τους» (σ. 4). Το επίπεδο ανάπτυξης μιας χώρας δεν σχετίζεται με τον βαθμό αντίστασης· ακόμη και σε σχετικά εύπορες χώρες μπορεί να υπάρξουν βίαιες αντιδράσεις, που σταματούν το κυβερνητικό πρόγραμμα (σ. 12). Ιδιαίτερα επικίνδυνες είναι μάλιστα οι κινητοποιήσεις μαθητών και φοιτητών.

Ακόμη περισσότερο δυσκολεύει τα πράγματα για τη χούντα μας το γεγονός ότι άργησε να προωθήσει το πρόγραμμά της: «Όλες οι αναλύσεις του χρονοδιαγράμματος της δομικής προσαρμογής καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα, ότι δηλαδή ο καλύτερος τρόπος για να ελαχιστοποιηθεί το οικονομικό και πολιτικό της κόστος είναι να επιχειρηθεί προτού έρθει η χρηματοπιστωτική κρίση» (σ. 22). Δυο πολιτικοί παράγοντες επηρεάζουν καθοριστικά την επιτυχία ενός τέτοιου προγράμματος: αφενός η συγκρότηση μιας επαρκούς κοινωνικής συμμαχίας και αφετέρου η θεσμική σταθερότητα. Για να πετύχει την πρώτη, η κυβέρνηση πρέπει να μοιράσει άνισα το βάρος της προσαρμογής, ώστε κάποια κομμάτια του πληθυσμού να πληγούν λιγότερο από άλλα κι έτσι να αισθανθούν ευνοημένα. Όσον αφορά τη δεύτερη, πολύ σημαντικός παράγοντας γίνεται, όταν η αναταραχή φθάσει ν’ απειλεί το καθεστώς, το κύρος του πολιτειακού άρχοντα. Από αυτή την άποψη, για να έρθουμε στην περίπτωσή μας, το «κάψιμο» του Παπούλια -που στήριξε τη χούντα των τραπεζιτών- ίσως αποδειχτεί μοιραίο.

Ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι αντιδράσεις των εργαζόμενων στις πόλεις, και ιδίως στις μεταφορές και την ενέργεια: «Οι διάφορες κοινωνικές ομάδες μπορεί να υπερασπιστούν τα συμφέροντά τους με διάφορους τρόπους: με την ψήφο ή με διαπραγματεύσεις, με απεργίες ή διαδηλώσεις, ή ακόμη και με ταραχές [...] Οι πληθυσμοί των πόλεων μπορούν να ξεκινήσουν συλλογικές δράσεις ευκολότερα από εκείνους της υπαίθρου. Ορισμένοι μάλιστα έχουν σημαντική διαπραγματευτική δύναμη· για παράδειγμα, εκείνοι που εργάζονται σε τομείς-κλειδιά, όπως είναι η ενέργεια ή οι μεταφορές, μπορούν να σταματήσουν την οικονομική δραστηριότητα» (σ. 6-7).

Ακραία κινδυνεύει μια κυβέρνηση που συγκρούεται, ενώ προωθεί τη δομική προσαρμογή, με τους εργαζόμενους σ’ αυτούς τους τομείς (σ. 18). Πρέπει πάση θυσία «ν’ αποφύγει μια γενική απεργία του δημόσιου τομέα, η οποία θα έθετε υπό αμφισβήτηση τον κεντρικό σκοπό του προγράμματος σταθεροποίησης, δηλαδή τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος» (σ. 28). Ολοφάνερα, η κυβέρνηση Παπανδρέου τα πήγε άσχημα από αυτή την άποψη, και η χούντα Παπαδήμου δεν θα τα πάει καλύτερα.

Με βάση τις εμπειρίες που αναλύει ο Μόρρισσον, η κοινωνική αναταραχή βρίσκεται μπροστά μας και όχι πίσω μας, κι επομένως η θέση της χούντας είναι άκρως επισφαλής: «Οι πολιτικές αντιδράσεις παρουσιάζονται όταν μπαίνουν σ’ εφαρμογή τα μέτρα και όχι τον καιρό που ανακοινώνονται, πράγμα το οποίο εξηγείται από την τεχνική φύση της προσαρμογής: όταν η κυβέρνηση ανακοινώνει ένα πρόγραμμα, ο περισσότερος κόσμος που πλήττεται δεν αντιλαμβάνεται καθαρά τις συνέπειες που θα υπάρξουν για τον ίδιο, ή φαντάζεται πως αφορούν κυρίως κάποιους άλλους» (σ. 9).

Μπορεί το καθεστώς ν’ απαντήσει με καταστολή; Μια τέτοια επιλογή δίνει πολύ λιγότερες ελπίδες απ’ όσο πολλοί νομίζουν: «Η σκληρή και μακροπρόθεσμη καταστολή [...] δεν είναι εφικτή, για αρκετούς λόγους: κόστος του κατασταλτικού μηχανισμού, εξάρτηση από το στρατό και την αστυνομία που αποκτά σ’ αυτή την περίπτωση η κυβέρνηση, και κυρίως οι εξωτερικές επιπτώσεις» (σ. 10).

Κεντρικό ρόλο στη διαχείριση της δομικής προσαρμογής παίζει ένας παράγοντας τον οποίο συνήθως παραγνωρίζει η ηγεσία της Αριστεράς, ο παράγοντας χρόνος. Η βασική ιδέα είναι πως η δομική προσαρμογή δεν δημιουργεί μόνο χαμένους, αλλά και κάποιους κερδισμένους, οι οποίοι μπορούν να γίνουν κοινωνική βάση στήριξης της κυβέρνησης. Για παράδειγμα, απολύεις μισό εκατομμύριο εργαζόμενους, αλλά από την άλλη μεριά προσλαμβάνεις εκατό χιλιάδες στις νέες εταιρείες που ανοίγουν για ν’ αξιοποιήσουν τον αρπαγμένο δημόσιο πλούτο, στις ιδιωτικοποιημένες επιχειρήσεις ή σ’ εκείνες που ανοίγουν για να καλύψουν ανάγκες τις οποίες προηγουμένως κάλυπτε το δημόσιο κλπ, έστω και με μισθούς πείνας και συνθήκες πρεκαριάτου. Πολλοί από αυτές τις εκατό χιλιάδες αισθάνονται προνομιούχοι στη νέα κατάσταση, και σε στηρίζουν. Για να συμβεί αυτό πρέπει να προλάβεις να δημιουργήσεις τα νέα συμφέροντα, ή τουλάχιστον την ελπίδα τους. Αλλιώς έχεις όλη την κοινωνία εναντίον σου. Είσαι τυχερός λοιπόν αν ο αντίπαλος σου αφήσει χρόνο.

Η χούντα, για να προωθήσει το πρόγραμμα κοινωνικής καταστροφής που σχεδιάζει, χρειάζεται χρόνο. Ο λαός δεν δείχνει πρόθυμος να της τον δώσει. Θα σταθεί στο ύψος των περιστάσεων άραγε και η ηγεσία της Αριστεράς;

βουλευτικό πραξικόπημα

Την 10η Νοεμβρίου 2011 θα τη θυμόμαστε για πολύ καιρό. Σηματοδοτεί την τέλεση της πρώτης φάσης ενός ενδό-βουλευτικού πραξικοπήματος. Το βουλευτικό αυτό πραξικόπημα οργανώθηκε από το ντόπιο παρασιτικό και μεγάλο κεφάλαιο που θέλησε να υπερασπιστεί τα στρατηγικά του συμφέροντα και από την ευρωπαϊκή δεξιά που κυβερνά στην Ευρώπη σχεδόν παντού, επιβάλλοντας τη στρατηγική της ολοκληρωτικά, ειδικά δια της Γερμανίδας καγκελαρίου.
 

Υλοποιήθηκε από τα κατεστημένα ΜΜΕ, που αναδείχθηκαν σε πρωταρχικό προπαγανδιστικό και εκφοβιστικό πυλώνα υπέρ της ντόπιας ολιγαρχίας, από ένα μεγάλο τμήμα των μελών των κοινοβουλευτικών ομάδων ΝΔ και ΠΑΣΟΚ που λειτουργούν ως φερέφωνα του παρασιτικού κεφαλαίου εδώ και χρόνια. Με τη συνεργασία της κοινοβουλευτικής έκφρασης της ακροδεξιάς 

Το δρόμο για το βουλευτικό αυτό πραξικόπημα έστρωσε πρώτα και κύρια ο ίδιος ο- πρώην πλέον- πρωθυπουργός, ασχέτως του αν υπήρξε εν τέλει θύμα του. Υιοθετώντας και υλοποιώντας μια αντιδραστική, νεοφιλελεύθερη στρατηγική χωρίς καμιά δημοκρατική νομιμοποίηση. Επιχείρημά του ότι η δημοκρατία κάμπτεται μπροστά στην “ανάγκη”, βάσει του πώς ο ίδιος και η κυβέρνησή του όριζαν και αντιλαμβάνονταν την τελευταία. Άνοιξαν έτσι το δρόμο για μια σειρά δημοκρατικών αφαιρέσεων. Κατόπιν βάδισαν αυτό το δρόμο πρόθυμα και αποφασιστικά, σε μια σειρά διαδικασιών εντός της Βουλής αλλά και έξω στο δρόμο, με σκληρή, βίαιη καταστολή.
 

Η απελθούσα κυβέρνηση υπηρέτησε πρόθυμα το παρασιτικό κεφάλαιο της χώρας, το οποίο αφού τη χρησιμοποίησε αποφάσισε να εξουδετερώσει ένα τμήμα της και να κρατήσει ένα άλλο που αποδείχθηκε πιο πρόθυμο, υπάκουο και προωθημένο ως προς την εφαρμοζομένη στρατηγική. Αυτό δεν αθωώνει τους -πρώην και νυν- κυβερνητικούς. Το ακριβώς αντίθετο. Αποδεικνύει πόσο μοιραίοι στάθηκαν για τον τόπο και τη δημοκρατική παράταξη.
 

Συνοδοιπόροι τους προκειμένου να στρωθεί ο δρόμος για το βουλευτικό αυτό πραξικόπημα και το βιασμό της ουσίας της δημοκρατίας υπήρξαντα καθεστωτικά ΜΜΕ, που επί δύο χρόνια υπερθεμάτιζαν του μνημονιακού μονοδρόμου, εμπεδώνοντας στο λαό το σύμπλεγμα υποταγής και ενοχής.

Επιπλέον, η ΝΔ, πιστή στην ίδια νεοφιλελεύθερη στρατηγική, μαζί με τα υπόλοιπα κόμματα της δεξιάς.
 

Και φυσικά ένα τμήμα της δήθεν διανόησης της χώρας. Αφού βοήθησε να εμπεδωθεί αρχικά η λογική του μνημονιακού μονοδρόμου, αφού θώπευσε τα ισοπεδωτικά, άρα ανώδυνα και αντί- πολιτικά στοιχεία των “αγανακτισμένων”, αφού δυσφήμησε κάθε συλλογική διεκδίκηση και κάθε πολιτικοποιημένο κίνημα, εν τέλει κατέληξε ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να κυβερνήσει αποκλειστικά και μόνο λόγω Παπανδρέου, ότι η μεταπολίτευση “έκλεισε τον κύκλο της”- κλασσική φουσκα όποιου δεν μπορεί στοιχειωδώς να αναλύσει την κοινωνική και οικονομική κατάσταση στη χώρα- και ότι κατά συνέπεια χρειαζόμαστε έναν αντί- πολιτικό “ειδήμονα”, ένα “σωτήρα”. “Σωτήρα” της χώρας, σωτήρα του κατεστημένου.

Η απόφαση της ολιγαρχίας να ξεφορτωθεί την απελθούσα κυβέρνηση επιταχύνθηκε από τους κυβερνητικούς και ειδικότερα τους πρωθυπουργικούς χειρισμούς ως προς το δημοψήφισμα, που ξεκίνησαν ως κυβερνητικός εκβιασμός εις βάρος του λαού και κατέληξαν σε φιάσκο για τη χώρα, μετά την άτακτη υποχώρηση υπό το βάρος του τελεσιγράφου που απηύθυνε το δίδυμο Μέρκελ- Σαρκοζί.
 

Ενός τελεσιγράφου που παραβίασε τις ιδρυτικές συνθήκες της ΕΕ και της ΟΝΕ, όπως και οι κατοπινές τους πράξεις και ενέργειες, των ιδίων και άλλων θεσμικών και μη παραγόντων της ΟΝΕ. Ενέργειες στις οποίες η πολιτική ελίτ της χώρας δεν τόλμησε να απαντήσει ένα ουσιαστικό όχι, εγκαταλείποντας το λαό χωρίς προοδευτική, δημοκρατική, πολιτική ηγεσία, έρμαιο εκβιασμών και εκφοβισμών.
 

Κανείς από την πολιτική ελίτ δεν τόλμησε να πει ότι το δικαίωμα του κάθε λαού- και- εντός της ευρωζώνης να θέτει τα ερωτήματα που επιθυμεί και να δίνει τις απαντήσεις που θεωρεί ως ορθές, στο χρόνο που επιλέγει- απευθείας ή δια των αντιπροσώπων του- είναι απαραβίαστο και δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Ότι η “εκνευριστική” για κάποιους ηγέτες συμπεριφορά ενός άλλου ηγέτη δεν μπορεί να συνεπάγεται συλλογική τιμωρία ενός λαού από τους “εταίρους” του.
 

Κανείς δεν τόλμησε να πει ότι η εκταμίευση της 6ης δόσης του πρώτου προγράμματος- του αρχικού μνημονίου- σε ό,τι αφορά την Ευρώπη δεν εξαρτάται από τη συμμόρφωση με μελλοντικές συμφωνίες που αφορούν το επόμενο πακέτο βοήθειας ή από αφηρημένους όρους όπως “πολιτική σταθερότητα”, δεδομένου ότι -κακώς κατά το γράφοντα αλλά τέλος πάντων- όλα τα μέτρα- προϋποθέσεις για την εκταμίευση της δόσης έχουν ληφθεί.
 

Κανείς δεν επεσήμανε ότι με τις απειλές τους, οι Μέρκελ και Σαρκοζί διακινδύνευαν να ανοίξουν την πόρτα του φρενοκομείου, τη στιγμή μάλιστα που η Ιταλία βρίσκεται στο επίκεντρο της κρίσης, ενώ και η Γαλλία βλέπει ταχύτατα τα μαύρα σύννεφα να μαζεύονται επικίνδυνα από πάνω της. Η επάρκεια της πολιτικής ελίτ της χώρας αποδείχτηκε τέτοια, ώστε να αντέξει στο ξένο τελεσίγραφο μία με δύο ώρες. Φυσικά, από κοντά τα καθεστωτικά ΜΜΕ, που φρόντισαν να διασπείρουν τον πανικό, μετατρέποντας όλες τις δήθεν ενημερωτικές εκπομπές τους σε χυδαία χαλκεία ειδήσεων, εξαφανίζοντας επί μέρες κάθε άλλη άποψή, υβρίζοντάς την και διαστρέφοντάς την.
 

Ο πανικός, ο φόβος, η ισοπέδωση συνοδεύθηκαν όχι βέβαια από επικρίσεις στη στρατηγική του νεοφιλελευθερισμού, η οποία μετά από ένα χρόνο εφαρμογής της οδήγησε την Ελλάδα στα πρόθυρα της – ομολογημένης πια- χρεοκοπίας και την ευρωζώνη στα πρόθυρα της διάλυσης αλλά από επικρίσεις μόνο στις ανεπάρκειες των επιμέρους διαχειριστών της και ειδικότερα του εξής ένα: του απερχομένου πρωθυπουργού. Στο απυρόβλητο έμειναν οι “κορυφαίοι” υπουργοί, με πρώτο και κύριο τον αντιπρόεδρο και υπουργό οικονομικών, που αφού συμφώνησαν με τους πρωθυπουργικούς χειρισμούς, ένα βράδυ μετά θυμήθηκαν και ανέσυραν τις διαφωνίες που είχαν ψελλίσει (;) δύο βράδυα πριν.
 

Ο Παπανδρεου  αλλωστε υπηρέτησε τη νεοφιλελεύθερη στρατηγική με πρωτοφανή εμμονή αλλά και με καταφανείς διαχειριστικές αποτυχίες. Ωστόσο είναι ακραία συντηρητικό και χυδαίο ψέμμα να υποστηρίζει κανείς ότι η πηγή κάθε δεινού εντοπίζεται αποκλειστικά στο πρόσωπο του Παπανδρέου, προκειμένου να μείνει ανέγγιχτη η ίδια αποτυχημένη στρατηγική, το ντόπιο παρασιτικό κεφάλαιο, οι δεξιές ηγεσίες διεθνώς και φυσικά οι συνδιαχειριστές- υπουργοί, πρώην και νυν, τα δεξιά ελληνικά κόμματα και οι πρόθυμοι παπαγάλοι των ΜΜΕ.
 

Έτσι λοιπόν το σύστημα αποφάσισε να “θυσιάσει” τον πρώην πρωθυπουργό προκειμένου να επιβιώσει το ίδιο, ανασύροντας έναν ακόμα “λαγό από το καπέλο”. Τον παράκλητο Παπαδήμο.
 

Τι κι αν ήταν κεντρικός τραπεζίτης στην Ελλάδα όταν φτιάχτηκε η φούσκα του φτηνού χρήματος προς κατανάλωση και των Ολυμπιακών αγώνων, υπονομεύοντας έτι περαιτέρω τα ούτως ή άλλως σαθρά θεμέλια της εθνικής μας οικονομίας;

Τι κι αν μαζί με τον κο Τρισέ χειρίστηκαν με καταστροφικό τρόπο το ξέσπασμα της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης;

Τι κι αν είναι σκληρός μονεταριστής και νεοφιλελεύθερος, δηλαδή εκφράζει την πολιτική που χρεοκόπησε το λαό και ουσιαστικά και τη χώρα;

Τι κι αν είναι εκπρόσωπος του τραπεζιτικού κεφαλαίου, που επί χρόνια χρηματοδοτούσε χρεοκοπημένες επιχειρήσεις και κυρίως το υποτίθεται χρεοκοπημένο πολιτικό μας σύστημα;

Είναι ξενόφερτος, με λαμπρές σπουδές, σοβαρό παρουσιαστικό, εξαιρειτκή καριέρα, “επαρκής” τεχνοκρατικά, φιλικός προς τις αγορές, σάρκα από τη σάρκα της δεξιάς ευρώ- κρατίας.
 

Εκφραστής της μυθολογίας του έξωθεν “παράκλητου” και “σωτήρα”, έστω για λίγες κρίσιμες εβδομάδες και από συστημική οπτική.

Γνήσιος τοποτηρητής των στρατηγικών συμφερόντων του κεφαλαίου, του μεγάλου και παρασιτικού.

Συμβολικός και ουσιαστικός εκπρόσωπος της- λόγω της έντασης κρίσης- δυσανεξίας του κεφαλαίου προς “αστικοδημοκρατικές φιοριτούρες”. Η δημοκρατική πολιτική διαδικασία όσο βαθαίνει η κρίση καθίσταται ολοένα πιο επικίνδυνη για τα στρατηγικά συμφέροντα του κεφαλαίου, καθώς τα λαϊκά στρώματα οργίζονται ολοένα περισσότερο και κυρίως αρχίζουν να συνειδητοποιούν ποιος και τι πραγματικά “φταίει” για την κρίση.

Αλλά επιπλέον και “γεφυροποιός” προς τη “νέα εποχή” που εδώ και χρόνια το κατεστημένο στη χώρα προσπαθεί να χτίσει ή μάλλον να επαναφέρει- διότι ο οραματισμός των εν λόγω κύκλων θυμίζει ενοχλητικά περασμένες περιόδους πολιτικής ανωμαλίας και παρακμής.
 

Μια νέα εποχή με εύπλαστα “προς τα πάνω” και άκαμπτα “προς τα κάτω” κόμματα. Που θα προτάσσουν μονίμως ένα αόριστο εθνικό καθήκον θέτοντας στο χρονοντούλαπο της ιστορίας κάθε ταξικό διαχωρισμό. Με τη χώρα σε μια διαρκή κατάσταση “εκτάκτου ανάγκης” και κρίσης, όπου η αντί- θέση στον κυρίαρχο καθεστωτικό λόγο θα λοιδορείται και θα γραφικοποιείται, όταν δε θα στερείται απλά μικροφώνου. Με την κυριαρχία των ευφημισμών, βάσει των οποίων οι λέξεις θα χάνουν σταδιακά το νόημά τους. Με τις κοινωνικές διεκδικήσεις να βαφτίζονται ως συντεχνιακές απαιτήσεις εις βάρος του υπολοίπου λαού και οι κοινωνικές κατακτήσεις, περιττές πολυτέλειες. Με τον ίδιο το λαό να λαμβάνει μια σχεδόν μεταφυσική λόγω των διαδοχικών αφαιρέσεων, διάσταση. Με την πολιτική να θεωρείται βρόμικη ενώ η τεχνοκρατία, η δήθεν ουδετερότητα, η κοινοτοπία ωφέλιμες και καθαγιασμένες.
 

Όλοι αυτοί οι αντιδραστικοί μετασχηματισμοί έχουν ξεκινήσει να λαμβάνουν χώρα ήδη ως απαραίτητα συμπληρώματα μιας νεοφιλελεύθερης στρατηγικής. Τώρα θα προωθηθούν πολύ αποτελεσματικότερα, με τη στήριξη της δήθεν διανόησης που κινείται μεταξύ πολιτικού αγνωστικισμού και έμφασης αποκλειστικά στο εποικοδόμημα και μάλιστα στην πιο γενικευμένη, άρα ισοπεδωτική και οπότε ανώδυνη για το κατεστημένο ανάλυσή του.
 

Προωθητικός παράγοντας μιας (αντί-) πολιτικής ζωής που δε νοηματοδοτείται από κάτω προς τα πάνω- έστω με στρεβλώσεις- αλλά από πάνω προς τα κάτω. Μιας πολιτικής ζωής που δεν αναδεικνύει νέες οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις αλλά που τρέχει πίσω από “σωτήρες” και επαρκείς διαχειριστές του ίδιου κατεστημένου. Κατά συνέπεια η λαϊκή έκφραση πρέπει αρχικά να καθοδηγηθεί και έπειτα να εκβιαστεί απροκάλυπτα. Και αν δεν πιάσει ούτε αυτό να φιμωθεί, με τον έναν με τον άλλον τρόπο. Με ή και χωρίς κοινοβουλευτικό μανδύα.

Προσοχή όμως: το πρωταρχικό πρόβλημα και πάλι δεν είναι το πρόσωπο αυτό καθ' εαυτό το κου Παπαδήμου. Είναι η πολιτική που ήρθε να υλοποιήσει, η διαδικασία με την οποία επεβλήθη, που υποδηλώνει την ουσία της πολιτικής και όσα σε υλικό και συμβολικό επίπεδο επιθυμούν να χτίσουν εκείνοι που τον εγκατέστησαν στη θέση του πρωθυπουργού.

Έτσι λοιπόν συνέβη το εξής, τυπικώς συνταγματικό αλλά ουσιαστικώς, βαθύτατα αντισυνταγματικό: η εκλεγμένη κυβέρνηση της χώρας διαπίστωσε ότι δεν μπορεί να κυβερνήσει, λόγω της δυσαρμονίας της -ως προς την ασκουμένη πολιτική- με το λαό. Και αντί να προσφύγει στο λαό ή να αλλάξει πολιτική, αποφάσισε από κοινού με τις πολιτικές δυνάμεις της δεξιάς, υπό την επίνευση του κατεστημένου και υπό την πιεστική απαίτηση μέρους της ΚΟ του ΠΑΣΟΚ, να προχωρήσουν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και 2 αρχικά, 3 έπειτα πρόεδροι κοινοβουλευτικών κομμάτων, σε απανωτές διαδικασίες ανακτοβουλίων για 5 μέρες, μακρυά από τα αδιάκριτα βλέμματα του λαού, που απλά κατέστη δέκτης “διαρροών”.
 

Επιχείρημα; η αυθαίρετη ταύτιση εκλογών και χρεοκοπίας, επειδή το υπονόησαν οι Μέρκελ και Σαρκοζί- λες και δεν μπορούσαν να διεξαχθούν σε μια σύντομη προθεσμία, πριν τα μέσα Δεκέμβρη.

Πιθανότατα βέβαια η ίδια η πραγματικότητα θα “εκδικηθεί” αυτούς τους σχεδιασμούς αναδεικνύοντας νέες διαχειριστικές ανεπάρκειες και σε αυτήν την κυβέρνηση, όπως και διαμορφώνοντας μια μακρόχρονη προεκλογική περίοδο.

Ωστόσο το πρωτεύον είναι ότι μπροστά στα μάτια μας συνετελέσθη όχι η κατάλυση αλλά ο βιασμός της δημοκρατίας μας, ο ευτελισμός της, η εργαλειοποίησή της στα χέρια συγκεκριμένων συμφερόντων, με προκλητικό τρόπο.

Μπροστά σε αυτό το βιασμό, η ολιγωρία και η ιδεολογική σύγχυση, η ευκαιριακή κοστολόγηση της λαϊκής κυριαρχίας θα αποδειχθούν μοιραίες ευθύνες για όλους μας και ιδίως για τις προοδευτικές δυνάμεις της χώρας και του λαού. Οφείλουμε να μη δώσουμε ως λαός ψήφο εμπιστοσύνης σε αυτον το βιασμό της δημοκρατίας, να αντισταθούμε, να επεξεργαστούμε και να εμμείνουμε στην ανάγκη αλλαγής στρατηγικής και όχι διαχειριστών.